ciprofloxacine bij kinderen

naar medicijnen

ciprofloxacine bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Ciprofloxacine is een chinolon-antibioticum. Chinolon-antibiotica werken tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven ciprofloxacine voor bij kinderen met infecties met bacteriën, zoals:

  • blaasontsteking en nierbekkenontsteking;
  • longinfecties bij cystische fibrose;
  • zweertjes aan de anus bij de ziekte van Crohn.

Verder ook bij:

  • ernstige reacties van het lichaam op infecties (sepsis);
  • om infecties met bacteriën te voorkomen, bijvoorbeeld:
    • om de darm te ontsmetten bij kinderen die geen afweer hebben, bijvoorbeeld door behandeling bij kanker;
    • om sepsis te voorkomen door te weinig witte bloedcellen (febriele neutropenie);
    • na blootstelling aan bacteriën die miltvuur (anthrax), pest of hazenpest (tularemie) veroorzaken.

Blaasontsteking bij kinderen

Bacteriën kunnen via de plasbuis in de blaas terechtkomen en daar een blaasontsteking veroorzaken. Dit geeft uw kind klachten, zoals:

  • vaak moeten plassen;
  • pijn bij het plassen;
  • pijn in de onderbuik;
  • troebele plas, soms met bloed;
  • regelmatig verlies van een beetje plas bij kinderen die zindelijk zijn.

Bij kleine kinderen zijn huilen of koorts soms de enige verschijnselen.  

Soms kunnen de bacteriën vanuit de blaas verder het lichaam indringen en in het nierbekken terecht komen. Daar veroorzaken de bacteriën een nierbekkenontsteking. Dit geeft klachten als hoge koorts, koude rillingen, misselijkheid en pijn in de rug of zij. Ook kan er dan bloed in de urine zitten.

Lees meer over blaasontsteking bij kinderen

Cystische fibrose

De klieren van de longen, alvleesklier, lever, darmen en mond maken slijm aan. Dit slijm zorgt onder meer voor de afvoer van afvalstoffen. Cystische fibrose (CF), ook wel cystic fibrosis of taaislijmziekte genoemd, is een erfelijke ziekte.

Bij cystische fibrose is het slijm veel taaier dan normaal. Hierdoor is bijvoorbeeld het slijm in de luchtwegen moeilijk op te hoesten. Bacteriën en virussen kunnen hierdoor moeilijker worden verwijderd uit de longen, waardoor vaak luchtweginfecties optreden.

Als een kind met CF een luchtweginfectie heeft, is een intensieve behandeling met antibiotica nodig. Welk antibioticum dat is, hangt af van de soort bacterie. Soms komt ciprofloxacine in aanmerking.

Lees meer over cystische fibrose

Ziekte van Crohn

Verschijnselen
Bij de ziekte van Crohn zijn delen van de darm chronisch ontstoken. De ontsteking dringt diep door tot de spierlagen van de darmen. Meestal bevindt de ontsteking zich in het laatste deel van de dunne darm en het eerste deel van de dikke darm. Er zijn perioden waarin de ziekte hevig opvlamt, en perioden dat de ziekte rustig is.

Als de ziekte opvlamt is er sprake van - vaak bloederige - diarree, vermagering, ontstekingen en plaatselijke infecties door bacteriën. Hierdoor ontstaan zweertjes in de darmwand (fistels). Door de chronische ontsteking ontstaan verdikkingen in de darm, waar de ontlasting moeilijk langs kan. Zweertjes rond de anus zijn zeer pijnlijk.

Oorzaak
De ziekte van Crohn is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het lichaam afweerstoffen maakt tegen eigen lichaamscellen, in dit geval van de darmen. Hierdoor ontstaat een ontsteking die de darmen verder beschadigt. Het is onbekend waarom het lichaam zich keert tegen de eigen cellen.

Behandeling
De behandeling is erop gericht om de pijn en ontsteking te remmen en verdikkingen en zweertjes in de darmen te voorkomen.

Als er toch zweertjes in de buurt van de anus zijn ontstaan, kan de arts ciprofloxacine voorschrijven om de infectie te behandelen.

Lees meer over ziekte van crohn

Sepsis

Bij een sepsis probeert het lichaam een infectie af te weren. Het lichaam reageert zo heftig op de infectie, dat uw kind ernstige ziekteverschijnselen kan krijgen. Ook bacteriën in het bloed of bepaalde gifstoffen kunnen zo'n reactie geven.

Verschijnselen
Een sepsis merkt uw kind aan koorts, een snelle ademhaling en een snelle hartslag. Bij een ernstige sepsis kan de bloeddruk dalen en organen, zoals de nieren, kunnen te weinig bloed krijgen. Dit kan ervoor zorgen dat de organen van uw kind het niet meer doen. Dit kan levensbedreigend zijn.

Oorzaak
Een sepsis komt vaak door een infectie met een bacterie, maar kan ook komen door infecties met virussen of schimmels. Allerlei soorten infecties kunnen een sepsis veroorzaken, zoals, griep, een blaasontsteking, longontsteking of hersenvliesontsteking.

Behandeling
Bij een milde sepsis kan uw arts antibiotica voorschrijven. Er zijn verschillende soorten antibiotica. De keuze van het antibioticum bij sepsis hangt af van de soort bacterie die de sepsis veroorzaakt en voor welke antibiotica deze bacterie gevoelig is.
Een ernstige sepsis wordt behandeld in het ziekenhuis. Als deze wordt veroorzaakt door bacteriën met een antibioticuminfuus.

 

Lees meer over sepsis

Infecties met bacteriën

Naast de al genoemde infecties wordt ciprofloxacine bij kinderen ook gebruikt om infecties met bacteriën te voorkomen.

Darm ontsmetten om infecties te voorkomen
Ciprofloxacine wordt uit voorzorg toegepast bij kinderen die onvoldoende afweer hebben, bijvoorbeeld door de behandeling van kanker (chemotherapie). De bacteriën in de darm kunnen dan een ernstige infectie veroorzaken. Om zo’n infectie te voorkomen, krijgt het kind een antibioticum om de darm te ontsmetten, zoals ciprofloxacine. Het kind krijgt het antibioticum voorafgaand en tijdens de chemotherapie. Deze behandeling heet selectieve darmdecontaminatie.

Infecties door te weinig witte bloedcellen voorkomen
Sommige medicijnen hebben als bijwerking dat ze de hoeveelheid witte bloedcellen in het bloed verminderen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door chemotherapie bij kanker, of bepaalde andere medicijnen bij kanker.
Voldoende witte bloedcellen zijn nodig voor de afweer. Door te weinig witte bloedcellen is de afweer verminderd en kunnen snel infecties ontstaan. Bovendien kan het lichaam daar weer hevig op reageren (sepsis). Deze bijwerking van chemotherapie wordt febriele neutropenie genoemd. Verschijnselen zijn koorts (meer dan 38,5 graden) en ernstig ziek zijn door een infectie.
Om een ernstige infectie door te weinig witte bloedcellen te voorkomen, kan de arts uit voorzorg antibiotica voorschrijven, zoals ciprofloxacine. Uw kind krijgt het soms voor het begin van de chemotherapie en tijdens de behandeling.

Miltvuur, pest en hazenpest voorkomen
Ciprofloxacine wordt ook wel uit voorzorg toegepast bij kinderen die in aanraking zijn gekomen met miltvuurbacteriën (anthrax), pestbacteriën of hazenpestbacterien (tularemie).
Miltvuur komt in Nederland nog maar zelden voor, maar nog wel veel in sommige landen in Afrika. Het is een bacterie die via zieke dieren de mens kan besmetten.
Pestbacteriën komen nog wel voor in bepaalde landen, maar niet in Nederland. Ze veroorzaken in zeldzame gevallen nog een kleine epidemie.
Hazenpest (tularemie) is een ziekte die door knaagdieren kan worden verspreid en in zeldzame gevallen de mens ook kan infecteren, bijvoorbeeld door het villen van een besmette haas. Het komt in Nederland een heel enkele keer voor.

Deze bacteriën kunnen als biologisch wapen in terroristische aanslagen (poederbrieven) worden gebruikt. Door het poeder in te ademen of doordat het komt op wondjes op de huid, kunnen deze bacteriën het lichaam binnendringen en ernstige ziekteverschijnselen veroorzaken. Door kort na de blootstelling ciprofloxacine te gebruiken, is infectie te voorkomen.

Lees meer over infecties met bacteriën

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat ciprofloxacine wordt gebruikt bij:

  • kinderen vanaf 1 maand met longinfecties bij cystische fibrose;
  • kinderen vanaf 1 maand met een blaasontsteking en nierbekkenontsteking;
  • kinderen vanaf 1 maand bij blootstelling aan miltvuurbacteriën om een infectie te voorkomen.

Ciprofloxacine is bij deze aandoeningen en leeftijden officieel geregistreerd. Dit betekent dat de fabrikant ciprofloxacine bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is en dat kinderen het mogen gebruiken.

Er is ook onderzoek gedaan naar ciprofloxacine bij:

  • sepsis bij kinderen vanaf 1 maand;
  • zweertjes aan de anus door de ziekte van Crohn;
  • selectieve darmdecontaminatie om een infectie te voorkomen bij kinderen vanaf 1 maand;
  • febriele neutropenie om een infectie te voorkomen bij kinderen vanaf 1 maand;
  • blootstelling aan pest- of hazenpestbacteriën (tularemie) om een infectie te voorkomen bij kinderen vanaf 1 maand.

Deze aandoeningen en leeftijden staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt ciprofloxacine te werken en is het veilig. Daarom schrijft de arts ciprofloxacine ook voor bij kinderen met deze aandoeningen en van deze leeftijden. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Ciprofloxacine doodt veel soorten bacteriën. Na inname verspreidt dit medicijn zich via het bloed over het lichaam. Het komt bijna overal in het lichaam terecht. Het komt ook in de urine.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

De tabletten en drank beginnen na 1 tot 2 uur te werken. Het infuus werkt meteen. Na een paar dagen nemen de klachten van de infectie af.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste gebruiken.

Laat uw kind de tabletten of de drank NIET samen innemen met melk of melkproducten, of andere producten met veel kalk, zoals met calcium verrijkt sinaasappelsap. Ciprofloxacine wordt namelijk minder werkzaam door kalk. Vanaf 4 uur na inname mag uw kind deze producten weer gebruiken.

  • Tabletten: laat uw kind de tablet heel doorslikken, zonder te kauwen, met een half glas water.
    • In plaats van met water kan uw kind het medicijn ook innemen met bijvoorbeeld limonade of vruchtensap (niet calcium verrijkt), of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes of jam. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe uw kind de tablet het beste kan innemen.
    • Blijft uw kind problemen houden met het innemen van het medicijn? Vraag dan aan de arts of apotheker of er een andere toedieningsvorm is die uw kind gemakkelijker kan innemen.
  • Drank: de verpakking bestaat uit een klein flesje met droge korrels en een grotere fles met vloeistof. Voor gebruik de droge korrels in de fles met vloeistof brengen. Dop erop draaien en 15 seconden stevig omschudden. Voeg geen water toe om het poeder op te lossen of de drank te verdunnen! Meet de voorgeschreven dosis nauwkeurig af met de bijgevoegde maatlepel. Schud de fles goed om voor het afmeten van de dosis.
  • Infuus: deze wordt door een arts of verpleegkundige toegediend.

Krijgt uw kind nog borstvoeding of flesvoeding? Overleg dan met uw arts of apotheker. Dit medicijn mag u niet mengen met borst- of flesvoeding. Dit bevat ook kalk, waardoor ciprofloxacine onwerkzaam wordt.

Wanneer?

Het hangt af van de toedieningsvorm wanneer uw kind dit medicijn moet gebruiken.

  • Tabletten en drank: uw kind gebruikt dit medicijn meestal 2 of 3 keer per dag. Geef het op vaste tijdstippen, dan vergeet u minder snel een dosis. Als uw kind maagdarmklachten krijgt door ciprofloxacine, kan uw kind het medicijn het beste innemen vlak na het eten. Uw kind heeft er dan minder kans op.
  • Infuus: deze wordt door een arts of verpleegkundige toegediend.

Hoelang?

De kuurduur hangt af van de plaats en de ernst van de infectie. Normaal gesproken duurt een kuur 1 tot 3 weken. In uitzonderlijke situaties kan de arts dit medicijn voor een langere periode voorschrijven, tot wel 3 maanden.

Houd er rekening mee dat uw kind de kuur niet mag onderbreken en helemaal moet afmaken. Ook al zijn de verschijnselen van de infectie vóór afloop van de kuur verdwenen. Dit betekent namelijk niet dat alle bacteriën zijn verdwenen.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over ciprofloxacine bij volwassenen.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, winderigheid, verminderde eetlust, buikpijn en diarree. Laat uw kind voldoende drinken bij diarree. Waarschuw bij ernstige diarree de arts.
  • Hoofdpijn, duizeligheid, moeheid.
  • Slaapproblemen, zoals slapeloosheid, sufheid.
  • Tintelingen of een doof gevoel in handen of voeten, pijn in armen of benen.
  • Overmatig zweten.
  • Oogklachten, zoals dubbelzien of minder goed kleuren kunnen zien
  • Smaakverlies, minder reukvermogen en vreemde geuren ruiken. Hierdoor kan uw kind minder eetlust hebben.
  • Gewrichtspijn, spierpijn. Zelden ontstaat een peesontsteking, bijvoorbeeld van de achillespees in de hiel. Deze bijwerking kan snel of soms pas maanden na het gebruik ontstaan. Stop dan met het gebruik en raadpleeg de arts. Kinderen jonger dan 16 jaar hebben botten en gewrichten die nog in de groei zijn. Zij zijn daarom extra gevoelig voor deze bijwerking.
  • Psychische klachten, zoals paniekaanvallen, onrust, angst, depressie, nervositeit en hallucinaties. Neem contact op met de arts als psychische klachten ontstaan of verergeren.
  • Minder rode of witte bloedcellen, minder bloedplaatjes. Waarschuw de arts bij extreme vermoeidheid, een bleke huid, koorts, keelpijn en blaasjes in de mond en bij bloedneuzen en blauwe plekken.
  • Een snelle hartslag. Als u dit merkt bij uw kind, neemt dan contact op met de arts.
  • Epileptische aanval bij kinderen met epilepsie. Raadpleeg de arts als uw kind epilepsie heeft.
  • Bij het infuus: pijn en ontsteking van het bloedvat op de plaats van het infuus (tromboflebitis). Waarschuw de arts als de plaats rond de infuusnaald pijnlijk, rood en gezwollen wordt.
  • Verkleuring van de tanden. Deze verkleuring is weg te poetsen of door de tandarts weg te polijsten. Deze bijwerking komt zeer zelden voor.
  • Overgevoeligheid voor zonlicht. Tijdens het gebruik moet uw kind intensieve blootstelling aan UV-licht vermijden, dus geen felle zon of zonnebank.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Uw kind merkt dit aan huiduitslag, galbulten of jeuk. Raadpleeg dan de arts.
    Zeer zelden kan het kind benauwd of duizelig worden, flauwvallen of koorts krijgen. Of zwellingen krijgen in het gezicht, de lippen, mond en keel. Waarschuw dan direct een arts.
    Als blijkt dat uw kind overgevoelig is voor ciprofloxacine, dan mag het dit medicijn of erop lijkende antibiotica niet meer gebruiken. Geef dit aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er dan op letten dat uw kind dit medicijn of soortgelijke medicijnen niet opnieuw krijgt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Ciprofloxacine is voor kinderen te verkrijgen in:

  • tabletten;
  • drank;
  • infuusvloeistof.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij ciprofloxacine bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 21-06-2017

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.