clozapine bij kinderen

naar medicijnen

clozapine bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Clozapine behoort tot de atypische antipsychotica. Het vermindert in de hersenen het effect van natuurlijk voorkomende stoffen, voornamelijk dopamine. Hierdoor verminderen psychosen en onrust.

Artsen schrijven clozapine voor bij kinderen met:

  • psychose, bijvoorbeeld bij schizofrenie.

Psychose

Bij een psychose ervaart men zichzelf en de wereld om zich heen anders dan de werkelijkheid. Men spreekt dan van wanen en hallucinaties. Psychotische mensen wantrouwen hun omgeving vaak en zijn verward. Een psychose kan voor zowel de patiënt als de omgeving zeer beangstigend zijn.
Psychosen kunnen in verschillende situaties optreden, bijvoorbeeld bij schizofrenie.

Lees meer over psychose

Schizofrenie

Schizofrenie is een psychische aandoening met stoornissen in het denken, het waarnemen en het gevoelsleven. Het belangrijkste verschijnsel bij schizofrenie is het optreden van een psychose en de verwardheid. Vaak verslechteren de schoolprestaties.

Kinderen met deze aandoening kunnen vaak moeilijk hun emoties tonen. Bij een emotionele situatie tonen zij geen reactie in bijvoorbeeld hun stem of gezichtsuitdrukking. Ze kunnen vaak moeilijk sociale contacten leggen en ze sluiten zich af van de buitenwereld. Men noemt dit de `negatieve verschijnselen' van schizofrenie.

Behandeling
Clozapine wordt alleen gebruikt wanneer andere antipsychotica niet of onvoldoende helpen.

Lees meer over schizofrenie

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat clozapine wordt gebruikt bij:

  • kinderen vanaf 16 jaar met psychose, bijvoorbeeld bij schizofrenie. Clozapine wordt alleen gebruikt wanneer andere antipsychotica niet of onvoldoende helpen.

Clozapine is bij deze aandoening en leeftijd officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant clozapine bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is.

Er is ook onderzoek gedaan naar clozapine bij:

  • kinderen tussen 12 en 16 jaar met psychose, bijvoorbeeld bij schizofrenie.

Deze leeftijden staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt clozapine te werken. Daarom schrijft de arts clozapine soms ook voor bij kinderen met deze aandoening en van deze leeftijden, wanneer andere antipsychotica niet of onvoldoende helpen. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Clozapine mag alleen voorgeschreven worden door een specialist in de kinder-en jeugdpsychiatrie.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Clozapine vermindert het effect van natuurlijk voorkomende stoffen in de hersenen, zoals dopamine.

  • Psychose en schizofrenie: Clozapine onderdrukt de verschijnselen van een psychose en de 'negatieve verschijnselen'.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

  • Psychose en schizofrenie: Het kan 1 tot 6 maanden duren voordat verbetering optreedt. De werkingsduur van 1 dosis is 12 tot 24 uur. Clozapine vermindert onrust, angst en agressiviteit binnen een paar uur.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan innemen.

  • Tabletten: laat uw kind de tablet innemen met een half glas water of met een andere drank.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe een kind de tablet het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? Neem dan contact op met de apotheker. Sommige tabletten mag u fijnstampen. Maar let op: er zijn ook tabletten die u niet mag fijnstampen omdat het medicijn dan minder goed of zelfs niet meer werkt. Soms kan door het fijnmaken het medicijn vies smaken. Of uw kind krijgt eerder last van bijwerkingen, zoals maagklachten. Vraag dit dus eerst aan de apotheker.
    • Blijft uw kind problemen houden met het innemen van het medicijn? Vraag dan aan de arts of apotheker of er een andere toedieningsvorm is die uw kind gemakkelijker kan innemen.
  • Drank: meet de juiste hoeveel af met een maatlepel of maatbeker. Laat uw kind het medicijn innemen. Spoel de maatlepel of maatbeker na gebruik af met water.

Hoe lang?

Psychose (bij schizofrenie)
Is de psychotische periode voorbij, dan zal uw kind dit medicijn meestal nog lange tijd moeten gebruiken. Anders is de kans op een nieuwe psychose (terugval) groot. De arts zal de dosering in die periode meestal wel verlagen.

  • Als uw kind voor het eerst een psychose heeft gehad, dan moet hij dit medicijn meestal nog tot 1 of 2 jaar na herstel gebruiken, voor hij kan proberen te stoppen. Alleen in uitzonderlijke gevallen, als uw kind erg snel is hersteld, kan worden geprobeerd een half jaar na herstel te stoppen. Dit moet dan wel onder goede begeleiding en de kans op terugval is dan nog steeds groter.
  • Heeft uw kind al eerder een psychose gehad, dan moet hij meestal de rest van zijn leven een antipsychoticum blijven gebruiken.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over clozapine bij volwassenen.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Sufheid en vermindering van het reactie-, concentratie- en coördinatievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij oplettendheid nodig is, zoals tijdens het fietsen, spelen, leren of op school.
  • Bloedafwijking, namelijk een tekort aan witte bloedlichaampjes. De kans hierop is het grootst in de eerste 6 maanden van de behandeling. De arts zal het bloed van uw kind regelmatig controleren op eventuele afwijkingen. Als uw kind ineens onverklaarbare koorts of keelpijn krijgt, moet u direct contact opnemen met de arts.
  • Kwijlen, vooral tijdens de slaap. Raadpleeg de arts als uw kind hier veel last van heeft.
  • Gewichtstoename, door meer eetlust en een veranderde stofwisseling. Raadpleeg de arts of een diëtist als uw kind hier veel last van heeft. Voordat uw kind met clozapine begint, zal de arts de bloeddruk, het gewicht en de lengte van uw kind opmeten. Vaak zal ook wat bloed afgenomen worden.
  • Trillen, bewegingsstoornissen, zoals rusteloosheid (akathisie), plotselinge spiertrekkingen in hoofd, mond of gezicht (dystonie) en spierstijfheid (parkinsonisme).
    Akathisie kan zich ook uiten in niet stil kunnen zitten, wiebelen met voet of hand, onrustgevoelens. En parkinsonisme in trillen, moeite met bewegen, lopen of spreken.
    Door deze bijwerkingen kan uw kind ook spier- of gewrichtspijn krijgen. Sommige bewegingsstoornissen beginnen binnen enkele dagen na de eerste dosis of na een dosisverhoging. Het kan ook na langdurig gebruik ontstaan, of pas na stoppen. Soms verdwijnt het binnen een paar dagen. Overleg met de arts als u bewegingsstoornissen merkt. Soms kan de arts de dosering verlagen of uw kind een ander medicijn voorschrijven waar hij minder last van krijgt. Ook zijn medicijnen mogelijk die de bewegingsstoornissen tegengaan.
    Er kunnen 'late bewegingsstoornissen' ontstaan (tardieve dyskinesie). Uw kind merkt ze in eerste instantie aan zuig-, kauw- en smakbewegingen, bewegingen van de tong en grimassen en tics van het gezicht. Of aan buig- en strekbewegingen van vingers en tenen, dansachtige bewegingen van armen en benen en zwaai- of draaibewegingen van schouders en bekken.
    Raadpleeg de arts als uw kind last krijgt van deze verschijnselen.
    Als deze bijwerkingen ontstaan is dat meestal na langdurig gebruik (meerdere maanden). Soms komen ze pas aan het licht als uw kind met dit medicijn is gestopt. Na stoppen nemen de verschijnselen na verloop van tijd af, maar bij een deel van de mensen gaat deze bijwerking niet meer helemaal over.
    Raadpleeg de arts als uw kind al lijdt aan een bewegingsstoornis. De verschijnselen kunnen door dit medicijn verergeren. Misschien kan de arts een ander medicijn voorschrijven.
  • Teveel glucose (suiker) in het bloed. Raadpleeg de arts als uw kind ongewoon veel dorst heeft en veel moet plassen. Als uw kind diabetes heeft, is het belangrijk vaker de bloedglucose te controleren, omdat dit medicijn de hoeveelheid glucose in het bloed kan verhogen.
  • Teveel cholesterol en andere vetten in het bloed. Deze kunnen zich ophopen in de bloedvaten, waardoor trombose kan ontstaan. De arts zal jaarlijks het cholesterol en/of vetgehalte van uw kind controleren en in het eerste jaar van de behandeling vaker. Als uw kind al een te hoog cholesterol en/of vetgehalte in het bloed heeft, zal de arts uw kind daar extra op controleren.
  • Duizeligheid of zwart voor de ogen, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als het lichaam van uw kind zich heeft ingesteld op het medicijn. Dit is meestal binnen enkele dagen tot weken. Kinderen met hartfalen kunnen hier meer last van hebben. Als uw kind zich duizelig voelt, laat hem dan niet te snel opstaan uit bed of van een stoel. Uw kind kan dan het best even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Blijft uw kind last houden, bespreek dit dan met de arts. Mogelijk kan uw kind het medicijn 's avonds innemen, dan heeft hij overdag minder last van duizeligheid.
  • Hartritmestoornissen. Uw kind merkt dit soms alleen aan plotselinge duizelingen of als hij even wegraakt. Vooral mensen met de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Laat uw kind dit medicijn NIET gebruiken als hij deze hartritmestoornis heeft.
  • Verhoogde bloeddruk. Ook dit is een risico voor hart- en vaatziekten. Het is aan te raden de bloeddruk jaarlijks te laten controleren.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Clozapine is voor kinderen te verkrijgen in:

  • tabletten;
  • drank.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij clozapine bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 01-12-2015

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.