clindamycine bij kinderen

naar medicijnen

clindamycine bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Clindamycine is een antibioticum. Het werkt tegen bepaalde bacteriën en parasieten.

Artsen schrijven clindamycine voor bij kinderen met infecties met bacteriën, zoals:

  • luchtweginfecties, bijvoorbeeld:
    • longontsteking;
    • acute bronchitis;
    • bijholteontsteking;
  • huidinfecties, zoals:
    • steenpuisten;
    • wondroos.

Het werkt ook tegen enkele parasieten, zoals de malariaparasiet.

Infecties met bacteriën

De infecties waarbij clindamycine wordt gebruikt, zijn onder andere infecties van luchtwegen, bijholten, en huid. Meer over deze infecties leest u hieronder. Het wordt ook gebruik bij infecties van botten, gewrichten, bindweefsel, vetweefsel

Clindamycine wordt vooral gebruikt bij:

  • ernstige infecties bij kinderen die allergisch zijn voor penicillines (een gangbaarder antibioticum).
  • ernstige infecties met bacteriën die ongevoelig zijn voor andere antibiotica, zoals penicillines;

Het wordt soms gegeven in combinatie met andere antibiotica, zoals penicillines, om het effect te versterken.

Uit voorzorg
Dit medicijn wordt ook toegepast om infecties te voorkomen

  • bij kinderen met bepaalde hartaandoeningen of aandoeningen van de grote bloedvaten. In sommige gevallen lopen zij risico op een ontsteking van de binnenbekleding van het hart en de hartkleppen (endocarditis), bijvoorbeeld bij een operatie in de mond of tandartsbehandeling .
    Om een dergelijke infectie te voorkomen, krijgen zij meestal een penicilline voorafgaand aan de ingreep. Clindamycine wordt gebruikt bij kinderen die allergisch zijn voor penicillines of die in de week voor de ingreep ook al een penicilline hebben gebruikt;
  • bij bijtwonden. Meestal is het voldoende als de arts een bijtwond goed schoonmaakt, maar soms is de kans op een infectie te groot. Vooral bij mensen met een verminderde afweer tegen bacteriën, zoals mensen zonder milt. De arts schrijft dan aan kinderen van 8 jaar of jonger die overgevoelig zijn voor penicilline, clindamycine voor;
  • bij opensnijden van een abces (etterbuil) bij kinderen met een verminderde afweer. Clindamycine voorkomt dan dat de infectie zich verspreidt.
Lees meer over infecties met bacteriën

Luchtweginfecties

Clindamycine kan worden toegepast bij verschillende soorten luchtweginfecties, zoals longontsteking, acute bronchitis en bijholteontsteking (sinusitis) en bij cystische fibrose. Kijk voor meer informatie bij Longontsteking, Acute bronchitis en Bijholteontsteking.

Lees meer over luchtweginfecties

Longontsteking

Verschijnselen
Een longontsteking is een infectie van het longweefsel. Het kind voelt zich flink ziek, heeft koorts en moet vaak hoesten. Ook kan een kind slijm ophoesten. Het ademen kan pijnlijk zijn en het kind kan het benauwd hebben.

Behandeling
Een longontsteking wordt meestal behandeld met penicillines of azitromycine.
Artsen kunnen clindamycine voorschrijven als deze medicijnen niet gebruikt kunnen worden. Bijvoorbeeld vanwege een allergie.

Lees meer over longontsteking

Acute bronchitis

Bronchitis is een infectie van de luchtwegen. Het kind moet veel hoesten en hoest soms slijm op. Ook kan een kind koorts hebben. Een acute bronchitis kan worden veroorzaakt door een bacterie of een virus. Een bronchitis gaat meestal vanzelf over.

Als de oorzaak een bacterie is en als het kind ernstig ziek is, zal de arts een antibioticum voorschrijven. Meestal is dat amoxicilline of azitromycine. Als deze antibiotica niet gebruikt kunnen worden, kan de arts clindamycine voorschrijven.

Lees meer over acute bronchitis

Cystische fibrose

De klieren van de longen, alvleesklier, lever, darmen, huid en mond maken slijm aan, dat onder meer zorgt voor transport van afvalstoffen.

Cystische fibrose (CF), ook wel cystic fibrosis of taaislijmziekte genoemd, is een erfelijke ziekte.
Bij cystische fibrose is het slijm veel taaier dan normaal. Hierdoor is bijvoorbeeld het slijm in de luchtwegen moeilijk op te hoesten. Bacteriën en virussen zijn hierdoor moeilijker te verwijderen uit de longen, waardoor veel luchtweginfecties kunnen ontstaan.

Artsen schrijven clindamycine voor om een infectie te behandelen bij kinderen met CF.

Lees meer over cystische fibrose

Bijholteontsteking

De bijholten zijn ruimtes tussen de botten rondom de neus, bijvoorbeeld de voorhoofdsholte en de kaakholte. Deze ruimtes staan via een kleine opening in verbinding met de neus en keel. Door een neusverkoudheid kan het virus of de bacterie ook één van de bijholtes infecteren. Dit heet een bijholteontsteking (sinusitis).

Verschijnselen
Door de ontsteking komt er pus en veel slijm in de bijholtes. Het kind voelt dan een pijnlijke druk in het voorhoofd of rond de ogen, vooral als het bukt. Ook kan het kind pijn bij het kauwen hebben.

Behandeling
Tegen de pijn kunt u paracetamol geven. U kunt neusdruppels geven om de doorgang naar de bijholtes te verwijden. Dit zorgt dat pus en slijm makkelijker uit de bijholtes kunnen. Bij jonge kinderen moeten dit neusdruppels met fysiologisch zout zijn. Bij kinderen vanaf 2 jaar zijn ook neusdruppels met xylometazoline mogelijk.

Meestal wordt een bijholteontsteking veroorzaakt door een virus. Daar werken antibiotica niet tegen. De arts kan een antibioticum voorschrijven als een bacterie de veroorzaker is en het kind ernstig ziek is met koorts heeft of een verminderde weerstand heeft.

Meestal schrijft de arts dan amoxicilline of co-trimoxazol voor.
Als deze antibiotica niet gebruikt kunnen worden, kan de arts clindamycine voorschrijven.

Lees meer over bijholteontsteking

Huidinfectie

Door beschadiging van de huid, zoals bij eczeem en bijtwonden, kunnen bacteriën de huid binnendringen en een ontsteking veroorzaken. Vooral kinderen met een verminderde weerstand of kinderen die afweeronderdrukkers moeten gebruiken sneller een huidinfectie.

Verschijnselen
Bij een huidinfectie wordt de huid rood, warm, gezwollen en pijnlijk. Ook ontstaat pus en zijn er soms blaasjes op de huid. Soms krijgt het kind koorts en voelt zich ziek.

Behandeling
Bij licht geïnfecteerde schaaf-­ of snijwonden en blaren is een antibioticum meestal niet nodig. Het is voldoende de geïnfecteerde huid goed te wassen en te ontsmetten. Het lichaam ruimt zelf de bacterie op en zorgt dat de wond heelt.

Bij kinderen met een verminderde afweer als de infectie dieper ligt of erg uitgebreid is en er bovendien sprake is van koorts, kan de arts kiezen voor een antibioticum. Bijvoorbeeld bij een ontsteking onder of rond de nagels.
Meestal kiest de arts dan voor flucloxacilline, claritromycine of azitromycine. Als deze niet gebruikt kunnen worden of niet helpen, kan de arts clindamycine voorschrijven.

Voorkomen van een huidinfectie
Kinderen met een verminderde afweer hebben meer kans dat een wond geïnfecteerd raakt. Dit is onder andere het geval bij kinderen die afweeronderdrukkers gebruiken, kinderen zonder milt, of kinderen die hiv of kanker hebben. Bij hen beslist de arts soms om bij een verwonding een antibioticum te geven om een infectie te voorkomen. Meestal is dat het penicilline flucloxacilline. Bij overgevoeligheid hiervoor kan de arts clindamycine voorschrijven.

Lees meer over huidinfectie

Steenpuist

Een steenpuist kan ontstaan als een haarzakje ontstoken raakt met een bacterie. Het pus in het haarzakje hoopt zich op en zorgt voor een pijnlijke puist.

Steenpuisten zitten vooral in de oksel of de lies, op de bil, in de nek, in het gezicht of in de neus.
Meestal breekt de steenpuist binnen een week open. Dan komt de pus er vanzelf uit en kan de huid genezen.

Behandeling
Ga met een steenpuist in het gezicht altijd naar een arts.
Laat een steenpuist met rust. Raak hem niet aan. Een zalf met een antibioticum heeft meestal geen zin omdat de infectie te diep in de huid zit.
U kunt de (doorgebroken) steenpuist en de huid er omheen ontsmetten met povidon-jodium. U voorkomt zo dat de bacterie zich verspreidt en er nieuwe steenpuisten ontstaan.

Als de steenpuist niet overgaat of in het gezicht zit, zal de arts meestal een antibioticum om in te nemen voorschrijven, zoals het penicilline flucloxacilline. Is uw kind allergisch voor penicillines, dan kan de arts clindamycine voorschrijven. De behandeling duurt meestal 7 dagen.

 

Lees meer over steenpuist

Wondroos

Wondroos wordt ook wel belroos, erysipelas of cellulitis genoemd. Het is een plotseling opkomende ontsteking diep in de huid, veroorzaakt door een bacterie.

Verschijnselen
De ontsteking zit vaak in en rond een zwakke plek in de huid, zoals een wond, doorligplek of een insectenbeet. De ontstoken plek op de huid is rood, dik, warm en pijnlijk. Bovendien kan uw kind zich flink ziek voelen, met koorts, koude rillingen, misselijkheid en hoofdpijn.

Behandeling
Tegen de pijn kunt u paracetamol geven.

De bacterie die wondroos of cellulitis veroorzaakt, wordt meestal bestreden met het penicilline flucloxacilline. Bij overgevoeligheid voor penicillines, kan de arts clindamycine voorschrijven. Na een paar dagen merkt u dat de infectieverschijnselen afnemen. De behandeling duurt meestal 10 tot 14 dagen.

Lees meer over wondroos

Infecties met parasieten

Clindamycine werkt tegen bepaalde parasieten, zoals de parasiet die malaria veroorzaakt.

Lees meer over infecties met parasieten

Malaria

Oorzaak
Bij reizen naar, of verblijf in, de tropen moet u rekening houden met malaria. Deze parasiet komt via een steek van een besmette mug in het bloed. 

Malaria ontstaat door besmetting met een parasiet. Deze parasiet komt via een steek van een besmette mug in het bloed.

Een groot deel van de muggen in tropische landen is besmet met de malariaparasiet. De parasieten nestelen zich eerst in de lever. Als ze het volwassen stadium bereiken, verhuist een deel van deze parasieten naar de rode bloedcellen. In de rode bloedcellen ontwikkelen de parasieten zich verder, waardoor de rode bloedcellen kapot gaan. Dit veroorzaakt de malaria-aanval. De parasieten die in de lever zijn achtergebleven, kunnen weken tot maanden later op dezelfde manier een nieuwe malaria-aanval veroorzaken. 

Verschijnselen
Als de parasiet in de rode bloedcellen zit, ontstaat koorts. Uw kind merkt malaria dan ook aan een grieperig gevoel, gevolgd door koude rillingen en koortspieken. Koortspieken met daartussen perioden waarin u geen koorts heeft, zijn typerend voor malaria.

Gebruikte uw kind medicijnen om malaria te voorkomen en heeft het malaria gekregen? Dan hoeft u geen koorts op te merken en heeft het kind soms alleen last van een grieperig gevoel. Raadpleeg altijd bij griepverschijnselen een arts, ook als het kind al weken of maanden thuis is na een reis naar de tropen. Een malaria-aanval kan namelijk nog weken of maanden na terugkomst optreden.

Behandeling
De arts kan voor verschillende antibiotica kiezen om de parasiet te bestrijden. Vaak is dat de combinatie van kinine en doxycycline. Doxycycline is niet geschikt voor kinderen jonger dan 8 jaar. Bij hen kan de arts doxycycline vervangen door clindamycine.

 

Lees meer over malaria

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat clindamycine wordt gebruikt bij kinderen met infecties met bacteriën, zoals bij:

  • kinderen vanaf 1 maand met luchtweginfecties, zoals longontsteking, acute bronchitis en bijholteontsteking;
  • kinderen vanaf 1 maand met huidinfecties.

Clindamycine is bij deze aandoeningen en leeftijden officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant clindamycine bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is en dat kinderen het mogen gebruiken.

In de bijsluiter van uw kind kan een andere leeftijdsgrens staan. Dit hangt af van de toedieningsvorm.

Er is ook onderzoek gedaan naar clindamycine bij:

  • kinderen met ernstige infecties met bacteriën;
  • kinderen met bepaalde hartaandoeningen of aandoeningen van de grote bloedvaten, om te voorkomen dat een ontsteking ontstaat van de binnenbekleding van het hart en de hartkleppen (endocarditis);
  • kinderen met malaria.

Deze aandoeningen en leeftijden staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt clindamycine te werken en is het veilig. Daarom schrijft de arts clindamycine ook voor bij kinderen met deze aandoeningen en van deze leeftijden. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Clindamycine werkt tegen bepaalde bacteriën en parasieten.

Clindamycine verhindert dat de bacterie of parasiet eiwitten aanmaakt. Een bacterie of parasiet kan zonder eiwitten niet verder groeien.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

De werking tegen bacteriën en parasieten begint na ongeveer 1 uur. Eén dosis werkt 6 tot 8 uur. Na een paar dagen zullen de klachten van de infectie afnemen.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Drank: meet de voorgeschreven dosis af met de meegeleverde pipet of maatbeker.
    • Bij baby's: spuit de afgemeten hoeveelheid vloeistof voorzichtig in de wangzak van uw baby.
  • Capsules laat uw kind de capsule innemen met een heel glas water of andere drank. Hiermee voorkomt u irritatie van de slokdarm door clindamycine.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige capsules ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een capsule? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kan u zien hoe uw kind de capsule het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? Neem dan contact op met de apotheker. Sommige capsules mag u openmaken. Maar let op: er zijn ook capsules die u niet mag openmaken omdat het medicijn dan minder goed of zelfs niet meer werkt. Soms kan door het openmaken het medicijn vies smaken. Of uw kind krijgt eerder last van bijwerkingen, zoals maagklachten. Vraag dit dus eerst aan de apotheker.
  • Injectie of infuus: deze worden toegediend door een arts of verpleegkundige.

Blijft uw kind problemen houden om het medicijn in te nemen? Vraag dan aan de arts of apotheker of er een andere toedieningsvorm is die uw kind gemakkelijker kan innemen.

Wanneer?

U mag uw kind het medicijn op elk moment van de dag geven. Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.

Om een endocarditis (infectie in het hart) te voorkomen: neemt moet uw kind dit medicijn innemen een half uur tot een uur voor de operatie of ingreep in de mondholte.

Hoelang?

Uw arts bepaalt de duur aan de hand van het soort infectie en de ernst van de infectie. Normaal gesproken duurt een kuur 5 tot 14 dagen. Om endocarditis (infectie in het hart) te voorkomen, is 1 dosis voldoende.

Houd er rekening mee dat dit een kuur is die uw kind niet mag onderbreken en helemaal moet afmaken. Ook al merkt u van de infectie al vóór afloop van de kuur niets meer: dit betekent nog niet dat alle bacteriën zijn verdwenen.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over clindamycine om in te nemen bij volwassenen.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Ernstige diarree en darmontsteking, meestal binnen 2 of 3 weken na het begin van de behandeling. Het is niet bekend hoe vaak deze bijwerking voorkomt. Verzwakte kinderen hebben hier meer kans op. Raadpleeg de arts als uw kind last krijgt van ernstige diarree met buikkrampen.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Clindamycine is voor kinderen te verkrijgen in:

  • drank;
  • capsules;
  • injecties;
  • infuus.

Clindamycine is ook verkrijgbaar in lotion en gel, voor toepassing op de huid. Zie hiervoor Clindamycine op de huid bij kinderen.

Deze tekst gaat alleen over de drank, capsules, injecties en infuus.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij clindamycine om in te nemen bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 05-09-2017

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.