propranolol bij kinderen

naar medicijnen

propranolol bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Propranolol behoort tot de bètablokkers. Het verlaagt de bloeddruk, vertraagt de hartslag en vermindert de zuurstofbehoefte van het hart.

Artsen schrijven propranolol voor bij kinderen met:

  • een hoge bloeddruk;
  • hoofdpijn (zoals migraine);
  • hemangiomen (een huidaandoening);
  • hartritmestoornissen;
  • de hartziekte tetralogie van Fallot.

Hoge bloeddruk

Klachten door een hoge bloeddruk kunnen bij kinderen erg verschillen. Soms voelen kinderen er zelfs helemaal niets van.

Klachten die kunnen voorkomen bij baby's met een verhoogde bloeddruk zijn bijvoorbeeld prikkelbaarheid, spugen en onvoldoende aankomen in gewicht. Oudere kinderen met een verhoogde bloeddruk kunnen klagen over hoofdpijn en in ernstige gevallen over wazig zien.

 

Lees meer over hoge bloeddruk

Migraine

Verschijnselen
Bij migraine kan uw kind aanvallen hebben van bonzende hoofdpijn, meestal aan beide kanten van het hoofd. Bij kinderen is de hoofdpijn meestal minder hevig en anders van aard dan bij volwassenen. Bij kinderen staan juist de bijverschijnselen zoals misselijkheid, braken of duizeligheid vaker op de voorgrond. Bij heel jonge kinderen kan hoofdpijn soms geheel afwezig zijn. Daarnaast komt diarree veel voor en is uw kind vaak overgevoelig voor licht en geluid.
Bij kinderen duurt een migraineaanval vaak minder lang dan bij volwassenen. Bij jonge kinderen duurt een aanval soms 1 tot 4 uur. Na een korte slaap is de aanval meestal weer voorbij. Het is niet helemaal duidelijk hoe migraine bij kinderen ontstaat.

Behandeling
Om een aanval te stoppen, kan uw kind een pijnstiller gebruiken en eventueel een middel tegen de misselijkheid. Als uw kind meer dan twee aanvallen per maand heeft, is het zinvol een medicijn te proberen dat de aanvallen voorkómt. Propranolol is één van deze medicijnen.

Lees meer over migraine

Overige huidaandoeningen

Verschijnselen
Propranolol wordt gebruikt bij hemangiomen bij kinderen. Hemangiomen worden ook aarbeienvlekken genoemd. Het zijn goedaardige tumoren van bloedvaten in de huid. Hierdoor ontstaan er rode of paarse plekken. Deze plekken kunnen verdikken.

Behandeling
Meestal is geen behandeling nodig. Soms is wel een behandeling nodig. Bijvoorbeeld als de hemagioom een oog afsluit of de neus dichtdrukt. De arts kan propranolol voorschrijven.

Lees meer over overige huidaandoeningen

Hartritmestoornissen

Verschijnselen
Bij een hartritmestoornis kan het hart overslaan, onregelmatig slaan, te snel kloppen of 'op hol slaan'. Soms merkt uw kind er niets van, maar soms kan uw kind de onregelmatige hartslag voelen.

Kinderen met een hartritmestoornis kunnen dat niet altijd goed aangeven. Een kleuter geeft vaak aan een raar gevoel in de buik te hebben. Oudere kinderen wijzen vaker naar het hart.

Door een hartritmestoornis kan uw kind zich duizelig, kortademig, gejaagd of angstig voelen.

Oorzaak
Er zijn verschillende oorzaken voor hartritmestoornissen, zoals een beschadigde hartspier door een virusinfectie, een aangeboren afwijking, zoals het lange QT-syndroom of een te hard werkende schildklier. Maar vaak is de oorzaak onbekend.

Lees meer over hartritmestoornissen

Aangeboren hartziekten

Propranolol wordt gebruikt bij aanvallen van cyanose bij de aandoening tetralogie van Fallot. Cyanose betekent blauwe verkleuring van delen van het lichaam. 

Tetralogie van Fallot is een aangeboren hartziekte bij jonge kinderen. Door deze hartziekte kan er een tekort aan zuurstof in het bloed ontstaan. Er kunnen aanvallen van plotseling verergerde cyanose optreden. Zo'n aanval heet een 'spell'. Het kan bijvoorbeeld optreden als gevolg van inspanningen als huilen of persen bij de stoelgang. Het kind krijgt bijna geen adem meer en kan buiten bewustzijn raken.

Propranol kan een 'spell' voorkomen.

Lees meer over aangeboren hartziekten

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat propranolol wordt gebruikt bij:

  • kinderen met migraine;
  • kinderen tussen 5 weken en 1 jaar met hemangiomen;
  • kinderen met hartritmestoornissen.

Propranolol is bij deze aandoeningen en leeftijden officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant propranolol bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is. Maar kinderen jonger dan 3 maanden hebben meer kans op bijwerkingen.

Er is ook onderzoek gedaan naar propranolol bij:

  • kinderen met een hoge bloeddruk;
  • kinderen met de hartziekte tetralogie van Fallot;
  • kinderen met het lange QT-syndroom (erfelijke hartritmestoornis);
  • kinderen tussen 1 en 1,5 jaar met hemangiomen.

Deze aandoeningen staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt propranolol te werken en is het veilig. Daarom schrijft de arts propranolol ook voor bij kinderen met deze aandoeningen. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Propranolol behoort tot de bètablokkers. Het verlaagt de bloeddruk, vertraagt de hartslag en vermindert de zuurstofbehoefte van het hart.

  • Hoge bloeddruk: bètablokkers vertragen de hartslag zodat het hart rustiger pompt. Hierdoor daalt de bloeddruk en is er minder kans op een beroerte.
  • Migraine: de precieze werking van bètablokkers bij migraine is niet bekend. Wel weten we dat bètablokkers de overdracht van prikkels remmen die voor een migraineaanval kunnen zorgen. Ook zorgen bètablokkers voor minder aanmaak van stoffen die ontstekingsverschijnselen en pijn geven.
  • Hemangiomen (een huidaandoening): propranolol zorgt ervoor dat de hemangioom lichter van kleur wordt en kleiner.
  • Hartritmestoornissen: propranolol regelt de hartslag en heft verschillende stoornissen in het hartritme op. Uw kind merkt de werking doordat de hartslag wat langzamer wordt.
  • Hartziekte tetralogie van Fallot: propranol kan een aanval voorkomen.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

  • Hoge bloeddruk: na zes weken is het volledige effect op de bloeddruk bereikt. Uw kind merkt hier niet veel van. U weet pas of het werkt bij uw kind bij een meting van de bloeddruk.
  • Migraine: Bij ongeveer de helft van de gebruikers nemen de aanvallen af. Dit effect is meestal pas na 3 maanden gebruik te beoordelen. Als uw kind na 3 maanden nog geen verbetering merkt, overleg dan met de arts.
  • Hartritmestoornissen: de werking van propranolol begint binnen 1 uur na inname van de tablet en houdt 6 tot 8 uur aan.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan innemen.

  • Tabletten: laat uw kind de tablet innemen met een half glas water.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kan u zien hoe een kind de tablet het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? Neem dan contact op met de apotheker. Sommige tabletten mag u fijnstampen. Maar let op: er zijn ook tabletten die u niet mag fijnstampen omdat het medicijn dan minder goed of zelfs niet meer werkt. Soms kan door het fijnmaken het medicijn vies smaken. Of uw kind krijgt eerder last van bijwerkingen, zoals maagklachten. Vraag dit dus eerst aan de apotheker.
  • Drank: meet de juiste hoeveelheid af met de meegeleverde doseerspuit. Spuit de vloeistof dan voorzichtig in de wangzak van uw baby.

Wanneer?

Neem dit middel tegelijk met voedsel in. Zo heeft uw kind minder last van de bijwerking, een te laag bloedglucose.

Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet uw kind minder snel een dosis. Als u het twee keer per dag gebruikt: tijdens het ontbijt en het avondeten. Als u het drie keer per dag gebruikt: tijdens het ontbijt, de lunch en het avondeten.

  • Als uw kind het 2 keer per dag gebruikt: tijdens het ontbijt en het avondeten.
  • Als uw kind het 3 keer per dag gebruikt: tijdens het ontbijt, de lunch en het avondeten.
  • Als uw kind het 4 keer per dag gebruikt: tijdens het ontbijt, de lunch, het avondeten en voor het slapen gaan

Hoe lang?

  • Hoge bloeddruk. Een behandeling voor hoge bloeddruk is meestal langdurig. Als dit medicijn goed bij uw kind werkt, moet hij dit medicijn waarschijnlijk zijn leven lang gebruiken.
  • Hartritmestoornissen. Waarschijnlijk moet uw kind dit medicijn langdurig gebruiken. Overleg dit met de arts.
  • Migraine. Bij het ouder worden neemt het aantal migraineaanvallen meestal af. Misschien heeft uw kind dit medicijn dan niet meer nodig. Bespreek dit met de arts.
  • Tetralogie van Fallot. Waarschijnlijk moet dit medicijn langdurig worden gebruikt. Overleg dit met de arts.
  • Hemangiomen. Dit middel moet meestal gebruikt worden tot de leeftijd van 9 tot 18 maanden of totdat er geen verbetering meer is.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over propranolol bij volwassenen.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd, vooral bij opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als het lichaam van uw kind zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk (binnen enkele dagen tot weken). Als uw kind zich duizelig voelt, laat hem dan niet te snel opstaan uit bed of van een stoel. U kunt dan het best uw kind even laten liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.
  • Slaapstoornissen, zoals moeite met inslapen, levendiger dromen en nachtmerries.
  • Maagdarmklachten, zoals braken, diarree, verstopping, buikpijn en verminderde eetlust. Deze bijwerkingen treden vooral in het begin van de behandeling op. Meestal helpt het als u dit medicijn met wat voedsel inneemt. Blijft u er ook na enige dagen last van houden? Neem dan contact op met uw arts.
  • Prikkelbaarheid en opwinding.
  • Haaruitval, roodheid van de huid en galbulten.
  • Bloedafwijkingen, namelijk een tekort aan witte bloedlichaampjes. Als uw kind ineens onverklaarbare koorts of keelpijn krijgt, moet u direct contact opnemen met de arts.
  • Hoofdpijn en vermoeidheid.
  • Tragere hartslag. Het is niet bekend hoe vaak dit voorkomt.
  • Als uw kind astma heeft: uw kind kan meer last van kortademigheid en benauwdheid krijgen. Als u dit merkt, neem dan contact op met de arts. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor uw kind.
  • Koude handen en voeten. Dit komt doordat de bloedvaten in de huid onvoldoende reageren op kou. Het kan zijn dat uw kind hier last van blijft houden zolang het het medicijn slikt. Zorg voor voldoende bescherming tegen kou door uw kind warme kleding te laten dragen, zoals wanten en sokken. Neem contact op met de arts als deze bijwerking te veel last geeft. Kinderen met de ziekte van Raynaud kunnen meer last krijgen van koude vingers en tenen. Neem contact op met uw arts als deze bijwerking te veel last geeft.
  • Verergering van hartfalen doordat de hartslag trager wordt. Als uw kind hartfalen heeft, kan hij beter overstappen naar een ander medicijn. Overleg hierover met de arts of apotheker.
  • Te laag bloedglucose. Als uw kind diabetes heeft merkt uw kind minder snel dat hij een te laag bloedglucose (hypo) heeft. Dit komt doordat propranolol de hartkloppingen tegengaat die ontstaan bij een hypo. Controleer daarom vaker de bloedglucose bij uw kind. Ook kinderen jonger dan 3 maanden, te vroeg geboren kinderen, kinderen die langdurig bijnierschorshormonen gebruiken of kinderen die tijdens een periode meer energie verbruiken dan opnemen, bijvoorbeeld bij ziekte zijn gevoeliger voor deze bijwerking. Deze bijwerking kunt u voorkomen door uw kind elke 3 tot 4 uur te voeden.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Propranolol is voor kinderen te verkrijgen in:

  • tabletten;
  • drank.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij propranolol bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 09-02-2016

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.