Zorg & gebruik

Stoppen met roken

Dat roken slecht is voor de gezondheid weet iedereen. Maar wist u dat roken ook invloed kan hebben op het effect van medicijnen? Uw apotheker kan u helpen om te stoppen met roken.

naar zorg & gebruik

Stoppen met roken

Waarom stoppen met roken?

Stoppen met roken levert veel gezondheidswinst op. Zo krijgt u meer lucht, meer uithoudingsvermogen, een betere bloedcirculatie en minder kans op ziektes zoals longkanker en hart- en vaatziekten. Ook voor uw omgeving is stoppen met roken een goede keuze. De rook brengt namelijk niet alleen schade toe aan uzelf, maar ook aan de mensen om u heen. 

In onderstaande gevallen is het extra belangrijk om te stoppen met roken. Vertel aan uw arts en apotheker dat u wilt stoppen met roken. Zij kunnen u advies geven en eventueel uw medicijnen aanpassen.

U hebt astma of COPD

Roken verergert deze aandoeningen. Door te stoppen met roken kan de ernst van uw klachten afnemen. Bent u een zware roker en gebruikt u een hoge dosering theofylline vanwege benauwdheidsklachten? Dan is het heel belangrijk om uw arts en apotheker in te lichten als u stopt met roken. Roken versnelt namelijk de afbraak van theofylline. Als u stopt met roken kan de hoeveelheid van dit medicijn in uw bloed stijgen, waardoor de werking toeneemt of u meer bijwerkingen krijgt. 

U hebt diabetes mellitus (suikerziekte)

Stoppen met roken kan een gunstig effect hebben op de ernst van diabetes mellitus. Zo hebt u minder kans op complicaties zoals achteruitgang van het gezichtsvermogen en van de nierfunctie. Heeft u diabetes type 1 en gebruikt u insuline? Bespreek dan uw plannen om te stoppen met roken met uw arts en apotheker. Rokers hebben namelijk meer insuline nodig dan niet-rokers.

U hebt een hart- of vaatziekte, hoge bloeddruk of hoog cholesterol

Stoppen met roken vermindert de ernst van deze aandoeningen. Gebruikt u bètablokkers of flecaïnide en wilt u stoppen met roken? Bespreek dit dan met uw arts en apotheker. Als u rookt hebben deze middelen namelijk minder effect. Misschien kan de dosis dus omlaag als u stopt met roken. 

Let op met nicotinevervangers als u kortgeleden een hartinfarct of een beroerte heeft gehad. Deze middelen zijn niet veilig om op eigen houtje te gebruiken. Hetzelfde geldt bij angina pectoris of ernstige hartritmestoornissen. Vraag in deze gevallen uw huisarts om begeleiding bij het stoppen met roken.

U bent zwanger of wilt zwanger worden

Roken tijdens de zwangerschap heeft nadelige gevolgen voor uw baby. Zo is de kans groter dat uw kindje te vroeg wordt geboren, een te licht geboortegewicht heeft of overlijdt vlak voor of na de geboorte. Ook de kans op wiegendood neemt toe bij kinderen van rokende moeders. Vraag ook aan uw partner om te stoppen met roken. Meeroken is slecht voor u en voor uw baby.

U hebt een jong kind

Ook na de zwangerschap en bevalling is het belangrijk dat u en uw partner niet roken. Het inademen van rook is voor kinderen nog schadelijker dan voor volwassenen. Jonge kinderen van rokende ouders hebben vaker middenoorontstekingen en problemen met hun luchtwegen.

U bent vrouw, boven de 35 jaar en gebruikt hormonale anticonceptie

Roken verhoogt de kans op een hartinfarct, een beroerte en trombose. Als u ook ‘de pil’ gebruikt, wordt deze kans nog groter. Andere hormonale anticonceptiemiddelen, zoals de anticonceptiering of –pleister en het hormoonafscheidend spiraaltje of staafje door vrouwen die ouder zijn dan 35 jaar vergroten dit risico waarschijnlijk ook. U kunt dus beter stoppen met roken als u in deze groep valt. Als dit niet lukt, is het beter om over te stappen op anticonceptiemiddelen zonder hormonen, zoals condooms of het koperspiraaltje. 

Hoe stoppen met roken?

Er zijn verschillende methoden om te stoppen met roken. Medicijnen zoals nicotinepleisters kunnen helpen. Vaak is stoppen makkelijker als u daarnaast begeleiding krijgt van de huisarts of de GGD.

Verslaving

Stoppen met roken kan lastig zijn omdat u verslaafd bent. Het is goed om te weten dat verslaving twee kanten heeft: een lichamelijke en een geestelijke kant. 

  • De lichamelijke kant is de verslaving aan de nicotine die in sigaretten zit. Als u een tijdje niet rookt, gaat u zich onprettig voelen. U bent bijvoorbeeld prikkelbaar en rusteloos. Deze ontwenningsverschijnselen verdwijnen meestal na een paar weken. Als ze te heftig zijn kunnen medicijnen uitkomst bieden.
  • De geestelijke kant heeft te maken met de gewenning aan het roken. Vooral in het begin kan het lastig zijn om niet te roken in situaties waarin u dat gewend was, zoals bij de koffie, op een feestje of bij stress. Deze drang om te roken kan langer aanhouden. Begeleiding en coaching kan u helpen om door de moeilijke momenten heen te komen. 

Medicijnen

Medicijnen kunnen u helpen om de ontwenningsverschijnselen te verlichten. Er zijn twee opties: nicotinevervangers en medicijnen op recept. Lees hier meer over onder het kopje ‘Medicijnen bij stoppen met roken’.

Begeleiding en coaching

Begeleiding in de vorm van een stoppen-met-rokenprogramma kan veel steun bieden. Er zijn verschillende vormen van begeleiding. 

  • Telefonische coaching
    Een coach belt u op afgesproken tijdstippen op om advies te geven en u te ondersteunen.
  • Persoonlijke coaching
    U heeft minimaal vier ontmoetingen met een coach. Dit kan uw huisarts zijn, maar ook een apotheker, een praktijkondersteuner, een verpleegkundige of een psycholoog. 
  • Groepstraining
    Een training van enkele weken waarin u onder begeleiding van een deskundige tegelijk stopt met een aantal andere mensen. Het voordeel is dat de deelnemers elkaar kunnen ondersteunen. 
  • Er zijn veel andere methoden waarvan de effectiviteit niet is bewezen. Deze vallen buiten de deskundigheid van de apotheker en van deze website. 

Kijk voor de adressen van organisaties die erkende begeleiding aanbieden op de website van het Kwaliteitsregister Stoppen met Roken.

Vergoeding

Veel methoden om te stoppen met roken worden vergoed vanuit het basispakket. Neem voor details contact op met uw zorgverzekeraar.

Wat kan de apotheker doen?

U kunt altijd bij uw apotheker terecht met vragen of voor advies. Hij kan antwoord geven op vragen zoals:

  • Kies ik voor nicotinevervangers en in welke vorm?
  • Heeft stoppen met roken effect op de medicijnen die ik gebruik? Moet de dosering bijvoorbeeld omhoog of omlaag?
  • Kan ik nicotinetherapie combineren met mijn medicijnen?

Maak een afspraak bij uw apotheek of loop gewoon even binnen. 

Medicijnen bij stoppen met roken

Medicijnen kunnen helpen om ontwenningsverschijnselen te onderdrukken of de zin in een sigaret weg te nemen. Meestal worden medicijnen gecombineerd met een begeleidingstraject. Er zijn twee soorten medicijnen die kunnen helpen bij het stoppen met roken: nicotinevervangers en medicijnen op recept.

Nicotinevervangers

Nicotinevervangers onderdrukken ontwenningsverschijnselen zoals humeurigheid, ongeduldigheid, prikkelbaarheid, rusteloosheid, slapeloosheid, angst, slechte concentratie, koude rillingen, tintelingen aan handen en voeten, een tragere hartslag, toegenomen eetlust en gewichtstoename. U kunt nicotinevervangers kopen bij de apotheek of de drogist. Een recept is niet nodig.

Goed om te weten over nicotinevervangers:

  • Er bestaan verschillende vormen: pleisters, kauwgom, tabletten om op te zuigen, tabletten voor onder de tong, mondspray en inhalatievloeistof. Overleg met uw apotheker welke vorm voor u geschikt is en hoe u deze gebruikt. 
  • In sommige gevallen mag u geen nicotinevervangers gebruiken. Bijvoorbeeld als u zwanger bent, borstvoeding geeft of een hart- en vaatziekte heeft (gehad). Maar juist dan is stoppen met roken erg belangrijk. Overleg daarom met uw huisarts over begeleiding bij het stoppen met roken. 
  • Voordat u begint met nicotinevervangers moet u eerst stoppen met roken. Als u blijft roken en tegelijkertijd nicotinevervangers gebruikt, krijgt u te veel nicotine binnen. Dit kan zorgen voor bijwerkingen en ernstige hartproblemen. 

Lees meer over de werking, de bijwerkingen en het gebruik van nicotinevervangers bij ‘Nicotine’ onder het kopje ‘Medicijnen’ op deze website.

Receptmedicijnen

Medicijnen op recept kunnen u helpen bij het stoppen met roken door de trek in een sigaret weg te nemen en het lekkere gevoel tijdens het roken te verminderen. Receptmedicijnen worden voorgeschreven door een huisarts of specialist en worden vaak gebruikt in combinatie met een begeleidingstraject. Deze middelen zijn niet altijd veilig te combineren met de medicijnen die u al gebruikt. Overleg hierover met uw apotheker.

Er zijn drie soorten: bupropion (Zyban), nortriptyline (Nortrilen) en varenicline (Champix). 

Goed om te weten over bupropion (Zyban)

  • Bupropion vermindert waarschijnlijk de ontwenningsverschijnselen en de behoefte om te roken. De precieze werking is onbekend.
  • Bupropion mag niet worden gebruikt door vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. 
  • Bupropion vermindert het reactievermogen. Uw apotheker zal u voorlichten over het medicijn en het effect op de rijvaardigheid.
  • Als u bupropion gebruikt kunt u beter geen of heel beperkt alcohol drinken.
  • Kijk voor meer informatie over bupropion onder ‘Medicijnen’ op deze website.

Goed om te weten over nortriptyline (Nortrilen)

  • Nortriptyline is een medicijn tegen depressie dat ook wordt gebruikt bij het stoppen met roken. Het is hier niet officieel voor bedoeld.
  • Nortriptyline vermindert het reactievermogen. Uw apotheker zal u voorlichten over het medicijn en het effect op de rijvaardigheid.
  • Als u nortriptyline gebruikt kunt u beter geen of heel beperkt alcohol drinken.
  • Kijk voor meer informatie over nortriptyline onder ‘Medicijnen’ op deze website. 

Goed om te weten over varenicline (Champix)

Veelgestelde vragen over stoppen met roken

Ik ga stoppen met roken. Is het verstandig om dit ter sprake te brengen in de apotheek?
Dit is zeker een goed idee. Uw apotheker kan u deskundig advies geven over het stoppen met roken en kan u begeleiden als u medicijnen gebruikt. Wel of niet roken kan namelijk invloed hebben op het effect van medicijnen. Voorbeelden hiervan zijn medicijnen tegen diabetes, astma of COPD of hartritmestoornissen. Het kan zo zijn dat de dosering na het stoppen met roken moeten worden aangepast.

Zijn nicotinevervangers werkelijk medicijnen?
Ja, nicotinevervangers zijn werkelijk medicijnen. Net als elk medicijn, kan ook een nicotinevervanger bijwerkingen hebben. Lees daarom voor gebruik altijd de bijsluiter. In uw apotheek kunnen ze u vertellen of een nicotinevervanger gebruikt mag worden naast andere medicijnen of bij bepaalde aandoeningen. Wilt u stoppen met roken, vraag dan om advies in uw apotheek.

Waarom mislukt het stoppen met roken toch vaak als iemand nicotinevervangers gebruikt?
Bij stoppen met roken moet een nicotineverslaving overwonnen worden. Bij verslaving spelen twee soorten afhankelijkheid een rol: lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid. Lichamelijke afhankelijkheid verdwijnt een paar weken na het stoppen met roken. Geestelijke afhankelijkheid kan na het verdwijnen van de nicotineverslaving nog altijd een rol spelen. De behoefte om te roken in bepaalde situaties blijft bestaan, bijvoorbeeld bij de koffie of in gezelschap. Veel mensen vinden het moeilijk deze gewoonte af te leren. Nicotinevervangers hebben alleen nut bij het stoppen met roken als ze lang genoeg worden gebruikt en als het gebruik langzaam afgebouwd wordt. Wilt u stoppen met roken, vraag dan om advies in uw apotheek.

Ik gebruik een middel tegen depressie en ik wil graag van het roken af. Kan ik bupropion of nortriptyline gebruiken?
Bupropion en nortriptyline zijn naast middelen die helpen bij stoppen met roken, ook antidepressiva. Twee antidepressiva naast elkaar gebruiken is overbodig. Daarbij komt dat bupropion/nortriptyline en andere antidepressiva elkaars bijwerkingen, zoals verminderd reactievermogen verergeren. Het is dus niet verstandig deze twee middelen samen te gebruiken. Overleg dit met uw arts of apotheker. Misschien kunt u via een andere methode stoppen met roken.

Nuttige links voor stoppen met roken

www.rokeninfo.nl
Website van het Trimbos-instituut waarop veel informatie staat over roken en methoden om te stoppen. Wie informatie of advies wil over stoppen kan bellen met de informatielijn: 0900 19 95 (€0,10 per minuut). Op deze site vindt u ook informatie over de wetgeving rondom roken.

www.hartstichting.nl
Op de site van de Nederlandse Hartstichting vindt u onder ‘Gezond leven’ informatie over de schadelijke effecten van roken op uw hart en bloedvaten.

www.longfonds.nl
De site van het Longfonds biedt veel informatie over astma en COPD.

www.rookvrijookjij.nl
Op deze site vindt u informatie over roken en verschillende methoden om te stoppen.

www.luchtsignaal.nl
Hier vindt u informatie over telefonische coaching en groepstrainingen.

www.kwaliteitsregisterstopmetroken.nl
Op deze site vindt u informatie over telefonische coaching, groepstrainingen en persoonlijke coaching. Hier vindt u ook de adressen en contactgegevens van erkende hulpverleners bij u in de buurt.

www.stoptober.nl
Tijdens dit jaarlijkse initiatief stoppen duizenden Nederlanders in oktober gezamenlijk 28 dagen met roken. Met een app en diverse social media-kanalen motiveren de deelnemers elkaar om het vol te houden.

Laatst bijgewerkt: 30-09-2016

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op verschillende (wetenschappelijke) bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.