spironolacton bij kinderen

naar medicijnen

spironolacton bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Spironolacton is een kaliumsparend plasmiddel. Het gaat de werking van aldosteron tegen. Aldosteron is een lichaamseigen stof die door de bijnieren wordt gemaakt. Het drijft natrium uit en houdt kalium vast in het lichaam.

Artsen schrijven spironolacton voor bij kinderen met:

  • oedeem;
  • hartfalen;
  • nierziekten;
  • bepaalde vormen van hoge bloeddruk.

Oedeem

Het lichaam kan vocht vasthouden bij een verminderde pompkracht van het hart (hartfalen), een verminderde nierwerking, levercirrose (een chronische leverziekte) of bij het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals bijnierschorshormonen of vrouwelijke geslachtshormonen. Het vocht kan zich ophopen op plaatsen waar het normaal niet aanwezig is. Dit heet oedeem. Dit merkt het kind het eerst aan dikke enkels en voeten. Ook kan er vocht rond de longen blijven staan. Het kind merkt dan dat hij benauwd is en sneller moe wordt.

Lees meer over oedeem

Hartfalen

Verschijnselen
Bij hartfalen (decompensatio cordis) is de pompkracht van het hart verzwakt. Het bloed wordt niet meer goed rondgepompt. Kinderen zijn daardoor sneller moe en kunnen last krijgen van vocht in de benen of achter de longen. Ze zijn ook sneller benauwd.

Oorzaak
Hartfalen kan ontstaan door een langdurig bestaande hoge bloeddruk, slecht werkende hartkleppen, vernauwing van de bloedvaten die het hart van bloed voorzien (kransslagaders), stoornissen in het hartritme of een hartinfarct.

Behandeling
Behalve het wegnemen van de oorzaak, zoals het behandelen van de hoge bloeddruk of het vervangen van een slechte hartklep, spelen medicijnen een belangrijke rol bij hartfalen. 

Bij hartfalen zal de arts vooral de oorzaken behandelen, zoals een hoge bloeddruk of een slechte hartklep. Ook medicijnen spelen een belangrijke rol bij hartfalen. Artsen schrijven spironolacton voor bij ernstig hartfalen. Hierdoor verbetert de pompkracht van het hart.

Bij mensen met hartfalen, die met geneesmiddelen de pompkracht van hun hart hebben verbeterd, is de kans om aan een hartziekte te overlijden kleiner.

Lees meer over hartfalen

Nierziekten

Spironolacton wordt toegepast bij het nefrotisch syndroom. Dit is een aandoening waarbij het lichaam te veel eiwitten met de urine uitscheidt. Het komt vooral bij kinderen voor. Spironolacton wordt ook toegepast bij tubulusnierfunctiestoornissen.

Verschijnselen
Bij het nefrotisch syndroom kan het kind vochtophopingen krijgen op plaatsen waar dat niet normaal is, vooral in de enkels en in het gezicht rond de ogen. Daarnaast schuimt de urine vanwege de eiwitten die erin zitten, en kan het kind last krijgen van vermoeidheid en buikpijn.

Oorzaak
De nieren filtreren afvalstoffen uit het bloed, zodat deze via de urine het lichaam kunnen verlaten. Eiwitten mogen het lichaam niet verlaten, want zij zijn een waardevolle bouwstof.

Bij nefrotisch syndroom zijn de nierfilters echter doorlaatbaar voor eiwit. Het lichaam verliest dan te veel eiwit met de urine. Als dit eiwitverlies veel is en lang duurt, is dit een ernstige situatie.

Er zijn verschillende oorzaken voor nefrotisch syndroom: een ontsteking van de niercellen, een aangeboren afwijking, maar vaak blijft de oorzaak onbekend.

Behandeling
Als de oorzaak een ontsteking is van de niercellen schrijven artsen meestal een middel tegen ontstekingen voor, zoals prednisolon. De vochtophopingen worden bestreden met plasmiddelen, zoals thiazide-plasmiddelen. Als deze onvoldoende werken of als er een kaliumtekort ontstaat door het plasmiddel, kan de arts spironolacton erbij voorschrijven.

Lees meer over nierziekten

Hoge bloeddruk

Spironolacton wordt gebruikt bij verhoogde bloeddruk die wordt veroorzaakt door de zeldzame aandoening hyperaldosteronisme (ziekte van Conn).

Ziekte van Conn
Bij de ziekte van Conn produceert de bijnierschors te veel van het hormoon aldosteron. Dit lichaamseigen hormoon regelt de hoeveelheid natrium (keukenzout) en kalium in het bloed. Als er te veel aldosteron is (hyperaldosteronisme), houdt het lichaam extra zout en water vast en verliest het te veel kalium. Het gevolg is een verhoogde bloeddruk. Bovendien verslechtert de nierwerking.

Kinderen met de ziekte van Conn hebben behalve een hoge bloeddruk ook last van veel dorst, veel plassen, spierkrampen en spierzwakte.

De verhoogde aldosteron-aanmaak door de bijnier kan het gevolg zijn van een tumor in de bijnier. Soms zijn beide bijnieren vergroot en produceren ze te veel aldosteron.

De normaal toegepaste bloeddrukverlagende medicijnen werken bij de ziekte van Conn niet. Als een tumor de oorzaak is, kan met een operatie de tumor worden verwijderd. Als een operatie niet mogelijk is, schrijven artsen spironolacton voor.

Andere vormen van hoge bloeddruk
Spironolacton wordt soms ook gebruikt bij andere vormen van hoge bloeddruk, in combinatie met andere plasmiddelen.

Klachten door een hoge bloeddruk kunnen bij kinderen erg verschillen. Soms voelen kinderen er zelfs helemaal niets van.

Klachten die kunnen voorkomen bij baby's met een verhoogde bloeddruk zijn bijvoorbeeld prikkelbaarheid, spugen en onvoldoende aankomen in gewicht. Oudere kinderen met een verhoogde bloeddruk kunnen klagen over hoofdpijn en in ernstige gevallen over wazig zien.

Behandeling
Bij hoge bloeddruk schrijven artsen in eerste instantie meestal een plasmiddel voor. Mensen die met een plasmiddel hun bloeddruk hebben verlaagd, blijken minder vaak te overlijden aan een beroerte of aan een hartziekte.

Als bijwerking van de meeste plasmiddelen kan een kaliumtekort in het bloed ontstaan. Dit kan een nadeel zijn voor kinderen die digoxine gebruiken, hartritmestoornissen hebben of een andere hartaandoening hebben. Als er een kaliumtekort ontstaat, schrijft de arts ook een kaliumsparend plasmiddel voor, zoals spironolacton.

Lees meer over hoge bloeddruk

Ervaring bij kinderen

Spironolacton is officieel geregistreerd bij kinderen. Registratie betekent dat de fabrikant spironolacton bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Spironolacton gaat de werking van aldosteron tegen. Aldosteron is een lichaamseigen stof die door de bijnieren wordt gemaakt. Het drijft natrium uit en houdt kalium vast in het lichaam. Hierdoor vermindert het kaliumtekort door andere plasmiddelen. Van deze kaliumsparende werking merkt uw kind zelf niet veel. Daarnaast vermindert dit medicijn vochtophopingen.

  • Oedeem: het oedeem slinkt en dikke enkels en voeten verdwijnen. Ook de benauwdheid neemt af.
  • Hartfalen: door dit medicijn blijft er minder vocht achter in de bloedvaten. Daardoor hoeft het hart minder hard te werken. De pompkracht van het hart neemt daardoor toe.
  • Nierziekten: dit medicijn vermindert vochtophopingen bij het nefrotisch syndroom.
  • Hoge bloeddruk: door dit medicijn blijft er minder vocht achter in de bloedvaten. Hierdoor daalt de bloeddruk en is er minder kans op een beroerte. Mensen die met een plastablet hun bloeddruk hebben verlaagd, blijken minder vaak te overlijden aan een beroerte of aan een hartziekte.

Ook door een zoutarm dieet te volgen, kan uw kind de hoeveelheid vocht in het bloed laten dalen. De huisarts of diƫtist kan uw kind hierover adviseren.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

De werking begint binnen 2 tot 3 dagen en houdt enkele dagen aan. Het effect van het medicijn merkt uw kind pas later.

  • Oedeem, hoge bloeddruk: als uw kind last heeft van hartkloppingen door kaliumtekort, kan hij binnen enkele dagen tot weken merken dat hij hier minder last van heeft.
  • Hartfalen: een gunstig effect bij hartfalen is na enkele weken te merken. Uw kind merkt dan dat hij minder last heeft van dikke enkels, benauwdheid en moeheid.
  • Nierziekten: een gunstig effect bij nefrotisch syndroom is na enkele weken te merken. U merkt dan dat het kind minder last heeft van vochtophopingen, vermoeidheid en buikpijn.

Maar meestal weet u pas of het medicijn bij uw kind werkt na bloedonderzoek. Toch is het belangrijk dit medicijn elke dag in te nemen. Alleen dan kan een kaliumtekort worden voorkomen.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan innemen.

  • Tabletten: laat uw kind de tablet innemen met een beetje water.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe een kind de tablet het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? Neem dan contact op met de apotheker. Sommige tabletten mag u fijnstampen. Maar let op: er zijn ook tabletten die u niet mag fijnstampen omdat het medicijn dan minder goed of zelfs niet meer werkt. Soms kan door het fijnmaken het medicijn vies smaken. Of uw kind krijgt eerder last van bijwerkingen, zoals maagklachten. Vraag dit dus eerst aan de apotheker.
  • Drank: meet de drank af met de bijgeleverde maatlepel, doseerspuit of maatbeker.
    • Heeft u voor uw baby een doseerspuitje gekregen? Spuit de vloeistof dan voorzichtig in de wangzak van uw baby.

Wanneer?

Uw kind kan het medicijn het best met wat voedsel innemen, hij heeft dan de minste kans op maagdarmklachten.

  • Als uw kind het medicijn 1 keer per dag moet gebruiken: 's ochtends bij het ontbijt.
  • Als uw kind het medicijn 2 keer per dag moet gebruiken: 's ochtends bij het ontbijt en 's avonds bij het eten.

Hoe lang?

  • Oedeem: hoe lang uw kind dit medicijn moet gebruiken, hangt af van de oorzaak van het oedeem. Als uw kind spironolacton krijgt in combinatie met een ander plasmiddel, moet hij meestal beide medicijnen blijven slikken. Het kan echter zijn dat het kaliumgehalte in het bloed van uw kind weer normaal wordt. Dan zal de arts proberen of het ook normaal blijft zonder spironolacton.
  • Hartfalen: een behandeling voor hartfalen is meestal langdurig.
  • Nierziekten: de behandeling duurt meestal zo lang de nierziekte duurt. Soms duurt het enkele maanden tot jaren, soms levenslang.
  • Hoge bloeddruk: een behandeling voor hoge bloeddruk is meestal langdurig. Als uw kind spironolacton krijgt in combinatie met een ander plasmiddel, moet hij meestal beide medicijnen blijven slikken. Het kan echter zijn dat het kaliumgehalte in het bloed van uw kind weer normaal wordt. Dan zal de arts proberen of het ook normaal blijft zonder spironolacton.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over spironolacton bij volwassenen.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Te veel aan kalium, een bepaalde stof in het bloed. Uw kind merkt dit meestal zelf niet op. Een enkele keer kan uw kind hierdoor last krijgen van lusteloosheid en hartritmestoornissen. Een te hoog kaliumgehalte kan met name ontstaan als de nieren minder goed werken of als uw kind diabetes mellitus (suikerziekte) heeft, die niet goed onder controle is met dieet of medicijnen. De arts zal het kaliumgehalte regelmatig controleren.
  • Bij jongens: borstvorming. Deze bijwerking is een gevolg van de verstoring van de balans tussen mannelijke en vrouwelijke geslachtshormonen. Als uw kind last heeft van deze bijwerking, vraag dan advies aan de arts. Mogelijk moet de dosering aangepast worden, of is een ander medicijn geschikter voor uw kind.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Spironolacton is voor kinderen te verkrijgen in tabletten. Het wordt ook in bepaalde (ziekenhuis)apotheken bereid als drank.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij spironolacton bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 09-02-2016

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.