Q-koorts is een ziekte die komt door een bacterie.
Schapen en geiten kunnen Q-koorts hebben. En de bacterie aan mensen geven. Maar mensen kunnen andere mensen niet besmetten.
Bijna geen Q-koorts in NederlandSinds 2010 krijgen geiten en schapen een prik tegen Q-koorts (vaccin). Ook op kinderboerderijen en campings bij boeren.
Daarom is de kans erg klein om Q-koorts te krijgen. Elk jaar krijgen maar een paar mensen in Nederland de ziekte. Vaak hebben ze geen of weinig last.
Meestal krijg je Q-koorts via de lucht. Je ademt dan lucht met de bacterie in. Na 1 tot 5 weken kun je klachten krijgen.
Bacterie in de luchtDe meeste bacteriën komen in de lucht als besmette geiten of schapen lammetjes krijgen. Dit gebeurt van februari tot eind mei.
Daarna kan de bacterie nog maanden blijven leven. Bijvoorbeeld in hooi. En vanuit daar weer in de lucht komen en ingeademd worden. De bacterie kan ook via besmette poep en plas in de lucht komen. Met de wind kan de bacterie naar andere plekken gaan. Soms wel kilometers verderop.
Bacterie in producten van geiten en schapenJe kunt de bacterie ook binnenkrijgen als je rauwe melk drinkt. Rauwe melk is nog niet heet gemaakt om bacteriën te doden (pasteuriseren). De kans is wel erg klein dat je door rauwe melk klachten van Q-koorts krijgt.
De bacterie zit niet in vlees.
Niet besmettelijk tussen mensenIemand met Q-koorts kan de bacterie niet aan een ander geven. Mensen kunnen elkaar dus niet besmetten.
Kijk voor meer informatie over Q-koorts op www.thuisarts.nlIets meer dan de helft van de mensen met Q-koorts heeft geen of weinig klachten.
Symptomen van Q-koortsKrijg je wel last? Dan voelt het meestal alsof je griep hebt:
Meestal gaan de klachten vanzelf over. En ben je na 1 of 2 weken weer beter.
Soms: erg ziekSommige mensen worden erg ziek:
In Nederland is de kans nu heel klein om Q-koorts te krijgen. Dit komt door de prik tegen Q-koorts bij geiten en schapen. Hierdoor komen er geen nieuwe bacteriën in de lucht.
Is er risico op Q-koorts bij je in de buurt? Dan krijg je een waarschuwing. Blijf dan uit de buurt bij de besmette boerderij. 5 kilometer of verder.
In deze situaties moet je niet bij geiten en schapen komen:
Dit kun je doen als je Q-koorts hebt:
Spoed: bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je Q-koorts hebt en 1 of meer van deze dingen. Of iemand anders moet voor jou bellen:
Bel op werkdagen je huisarts als deze 2 dingen voor jou zo zijn:
Je huisarts kan dan onderzoeken of je Q-koorts hebt.
Kijk voor meer informatie over Q-koorts op www.thuisarts.nlUw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.
De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.
Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.
Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.
Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.
De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.
Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.
Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.
Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.
Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.
Doxycycline
Doxycycline is een tetracycline-antibioticum. Dit zijn middelen die de groei van vele soorten bacteriën remmen. Ze remmen de eiwitaanmaak van de bacterie. Een bacterie die geen eiwit kan aanmaken, kan zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af. Doxycycline kan worden gebruikt bij Q-koorts en bij chronische Q-koorts. Bij chronische Q-koorts wordt het meestal gebruikt in combinatie met hydroxychloroquine of rifampicine.
Hydroxychloroquine
Hydroxychloroquine remt ontstekingen. Hoe hydroxychloroquine precies werkt bij Q-koorts is niet bekend. Het wordt gebruikt bij chronische Q-koorts, in combinatie met het antibioticum doxycycline.
Rifampicine
Rifampicine is een rifamycine-antibioticum. Het bestrijdt bepaalde soorten bacteriën. Het wordt gebruikt bij chronische Q-koorts, samen met doxycycline.
Co-trimoxazol
Trimethoprim doodt veel soorten bacteriën. Co-trimoxazol is de combinatie van trimethoprim met het antibioticum sulfamethoxazol. De combinatie wordt gebruikt bij Q-koorts en bij chronische Q-koorts. Bij chronische Q-koorts wordt het meestal gebruikt in combinatie met doxycycline.
Chinolon-antibiotica
Chinolon-antibiotica remmen de groei van vele soorten bacteriën. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei. Hierdoor kan de bacterie zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af. Voorbeelden zijn ciprofloxacine, levofloxazine en moxifloxacine.
Laatst bijgewerkt KNMP: 08-08-2018
Laatst bijgewerkt NHG: 22-05-2026
Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.
