Ziekte van Parkinson

Ziekte van Parkinson

Trefwoord
naar klachten & ziektes

Ziekte van Parkinson

vergroot
terug naar boven

Wat is ziekte van parkinson?

De ziekte van Parkinson is genoemd naar de Engelsman James Parkinson, die deze ziekte heeft ontdekt. Bij de ziekte van Parkinson sterven bepaalde hersencellen langzaam af. Daardoor veranderen bewegingen, uiterlijk en gedrag.

Van de duizend mensen hebben er een of twee de ziekte van Parkinson. De meeste mensen met de ziekte van Parkinson zijn ouder dan 65 jaar.

Bij de ziekte van Parkinson vermindert geleidelijk het aantal hersencellen dat dopamine maakt. Dopamine is een stof waarmee hersencellen signalen doorgeven aan andere hersencellen. Je zou dopamine een ‘boodschapperstof’ kunnen noemen. Door het tekort aan dopamine worden signalen in de hersenen niet of niet goed doorgegeven.

Bij de ziekte van Parkinson zijn er ook andere hersencellen en ‘boodschapperstoffen’ die minder goed gaan werken.

Het is niet precies bekend waarom de hersencellen die dopamine maken afsterven. Bij mensen die op jonge leeftijd de ziekte van Parkinson krijgen kan erfelijkheid een rol spelen.

Kijk voor meer informatie over Ziekte van Parkinson op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik ziekte van parkinson?

De ziekte van Parkinson begint vaak met verandering in de manier waarop u beweegt. De klachten beginnen meestal aan één kant. Een van uw handen gaat bijvoorbeeld trillen. Later kunnen de klachten ook aan de andere kant ontstaan. De ziekte van Parkinson wordt in de loop van jaren geleidelijk erger, waarbij er verschillende klachten kunnen ontstaan:

  • Hoe u beweegt: trillen, traagheid, minder bewegingen, stramheid, schuifelen, wankelen, moeilijk kunnen afremmen als u loopt, moeite met fietsen, moeite met schrijven (het handschrift wordt klein en kriebelig) minder uitdrukking in het gezicht (maskergezicht).
  • Hoe u zich voelt (stemming): depressief, verward, angstig, lusteloos.
  • Hoe u zich gedraagt: vergeetachtig (dementie), in de war, dingen horen of zien die er niet zijn, moeilijk af te remmen behoefte aan eten, winkelen, gokken of seks.
  • Hoe uw lichaam werkt: verstopping, verslikken, afvallen, kwijlen, plasproblemen, erectiestoornis, veel zweten, minder goed ruiken, duizeligheid.
  • Hoe u slaapt: overdag vaak in slaap vallen, ’s nachts veel wakker worden en daarna moeilijk inslapen, nachtelijke onrust (krampen, rusteloze benen, moeilijk draaien, angst).

Hoe de ziekte verloopt verschilt per persoon. Niet iedereen met de ziekte van Parkinson krijgt dan ook al deze verschijnselen.

Kijk voor meer informatie over Ziekte van Parkinson op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Bewegen
  • Probeer fit te blijven om zo lang mogelijk nog veel te kunnen blijven doen. 
  • Zorg dat u dagelijks minstens een halfuur beweegt (of bijvoorbeeld drie keer tien minuten).
  • Ga bijvoorbeeld wandelen, fietsen, dansen of zwemmen.
  • Als het bewegen ondanks de behandeling moeilijker gaat, kan de fysiotherapeut of ergotherapeut u advies geven en begeleiden. 
  • Soms zijn lichte hulpmiddelen nodig. Denk bijvoorbeeld aan ‘nordic walking’, waarbij u wandelt met twee stokken zodat u uw evenwicht beter kunt bewaren. 
  • Later kan een rollator een belangrijk hulpmiddel zijn om zo veel mogelijk zelfstandig te kunnen blijven doen.
Slapen

Door de ziekte van Parkinson of de medicijnen die u krijgt, kunt u overdag in slaap vallen. Daardoor lukt het vaak ’s nachts niet meer om te slapen. Probeer dan om overdag langer wakker te blijven en alleen tussen de middag kort te slapen.

Uitleg

Als het contact met anderen lastiger wordt, kunt u aan hen uitleggen hoe dat komt. U kunt deze tekst gebruiken om uit te leggen wat het betekent om de ziekte van Parkinson te hebben. Laat anderen eventueel deze tekst lezen, zodat ze begrijpen wat voor problemen iemand met de ziekte van Parkinson kan hebben.

Kijk voor meer informatie over Ziekte van Parkinson op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij ziekte van parkinson?

Levodopa met enzymremmer
Levodopa is het sterkst werkzame geneesmiddel bij de ziekte van Parkinson. Levodopa wordt omgezet in dopamine en vult zo het tekort aan dopamine in de hersenen aan. Het middel zorgt ervoor dat u zich minder stijf voelt en zich beter kunt bewegen. Enzymremmers worden toegevoegd om te voorkomen dat levopdopa al in de maag en het bloed wordt omgezet in dopamine, zo komt er meer levodopa in de hersenen terecht.
Voorbeelden van enzymremmers zijn benserazide, carbidopa, entacapone en tolcapon.

Apomorfine
Apomorfine verbetert de werking van levodopa, het middel dat het meest wordt gebruikt bij de ziekte van Parkinson. De arts zal apomorfine voorschrijven als levodopa of andere middelen niet meer voldoende werken of als er sprake is van perioden waarin men zich niet kan bewegen (`off`-perioden).

Dopamineagonisten
De dopamineagonisten werken als dopamine, waar een tekort aan is in de hersenen. Symptomen als het niet kunnen bewegen en stijfheid nemen hierdoor af. Deze middelen worden toegepast in het beginstadium van de ziekte en als aanvullende therapie bij levodopa, wanneer het effect van levodopa onvoorspelbaar is of uitblijft ('on-/off'-fluctuaties).
Voorbeelden zijn pramipexol en ropinirol. Bromocriptine, cabergoline en pergolide worden nauwelijks nog voorgeschreven bij de ziekte van Parkinson.

MAO-B-remmers
Monoamineoxidase-B (MAO-B) remmen de afbraak van dopamine in de hersenen. Hierdoor wordt de hoeveelheid dopamine in de hersenen verhoogd en nemen de Parkinsonsymptomen af.
Voorbeelden zijn safinamide, selegiline en rasagiline.

Amantadine
Hoe amantadine werkt bij de ziekte van Parkinson is nog niet helemaal duidelijk. Wel is bekend dat het dopamineachtige eigenschappen heeft. Het effect is voornamelijk te zien in een afname van de stijfheid en het beter kunnen bewegen.

Parasympaticolytica
Deze middelen verminderen de activiteit van zenuwen, onder andere zenuwen die verantwoordelijk zijn voor de aansturing van spieren. Hierdoor vermindert de overmatige spierspanning en zullen trillen, beven en stijfheid afnemen.
Voorbeelden zijn biperideen, dexetimide, orfenadrine en trihexyfenidyl.

Laatst bijgewerkt KNMP: 21-03-2017
Laatst bijgewerkt NHG: 05-02-2015

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!