fenytoïne bij kinderen

naar medicijnen

fenytoïne bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Fenytoïne beïnvloedt de informatieoverdracht via zenuwen in de hersenen. Het wordt toegepast bij verschillende aandoeningen.

Artsen schrijven fenytoïne voor bij kinderen met:

  • epilepsie;
  • hartritmestoornissen;
  • zenuwpijn.

Epilepsie

Er zijn verschillende vormen van epilepsie. Bij veel vormen is sprake van epileptische aanvallen, waarbij uw kind het bewustzijn verliest en de spieren hevig verkrampen. De spierschokken kunnen meer of minder hevig zijn. Soms zijn er geen spierschokken en is het kind alleen een paar seconden afwezig (absences).

Er zijn ook lichtere aanvallen zonder bewusteloosheid. Daarbij voelt het kind alleen tintelingen in een arm, hoort of ziet het dingen die er niet zijn, of maakt het lichte bewegingen (friemelen, smakken).

Oorzaak
Bij een aanval van epilepsie verloopt de informatieoverdracht tussen zenuwcellen in de hersenen niet goed. Prikkels in de hersenen kunnen hierdoor epileptische aanvallen veroorzaken.

Epilepsie kan allerlei oorzaken hebben, bijvoorbeeld: zuurstofgebrek tijdens de geboorte, een hersenvliesontsteking, een ongeval, een beroerte of (zelden) een hersentumor. Bij een bepaalde vorm van epilepsie kunnen lichtflitsen (TV, computergames, discolicht) een aanval uitlokken. Meestal is de oorzaak echter onbekend en is er sprake van aanleg. De ziekte kan op elke leeftijd ontstaan maar begint meestal op de kinderleeftijd.

Behandeling
Er zijn verschillende medicijnen tegen epilepsie. Bij de keuze van een medicijn voor de behandeling volgt de arts een schema, waarbij medicijnen in een vaste volgorde worden uitgeprobeerd. Artsen schrijven fenytoïne voor als andere epilepsiemedicijnen niet voldoende werken of niet gebruikt kunnen worden.

Status epilepticus
Van een status epilepticus is sprake als een epilepsieaanval langer dan 5 minuten duurt. Er zijn verschillende medicijnen die in deze situatie worden gebruikt om de aanval te stoppen. Vaak zijn dit medicijnen die u aan uw kind kunt geven met een zetpil, klysma, neusspray of druppels via de wangzak. Fenytoïne wordt soms gebruikt als infuus in een ader bij status epilepticus, als andere medicijnen niet werken.

Lees meer over epilepsie

Hartritmestoornissen

Het hart is een spier die regelmatig samentrekt. Bij elke samentrekking (hartslag) pompt het hart het bloed door het lichaam. Zenuwen in de hartspier zorgen dat het hart regelmatig klopt. Ze vertrekken vanuit een punt op de hartwand, het ‘prikkelcentrum’. Als er iets mis is in het prikkelcentrum of bij deze zenuwen, zal het hart onregelmatig kloppen.

Verschijnselen
Het kind merkt een afwijkende hartslag niet altijd zelf op. Maar vermoeidheid, kortademigheid, licht gevoel in het hoofd en hartkloppingen komen soms voor.

Oorzaken
Het prikkelcentrum op de hartwand kan te traag of te snel werken. Ook kan het signaal niet goed door de zenuw komen, bijvoorbeeld doordat stukjes hartweefsel zijn afgestorven bij een hartinfarct.

Behandeling
Artsen schrijven fenytoïne voor bij verschillende soorten hartritmestoornissen, als andere medicijnen onvoldoende werken.

Lees meer over hartritmestoornissen

Zenuwpijn

Verschijnselen
Bij zenuwpijn voelt het kind heftige pijnschokken met een zeer scherpe, stekende of constant brandende pijn. De pijn is continu aanwezig of kan opkomen na slechts een lichte aanraking. Het betreft vaak één specifiek deel van het lichaam, zoals een deel van het gezicht, een deel van de romp of een voet of arm.

Oorzaak
De oorzaak van zenuwpijn ligt bij de gevoelszenuwen. Deze versturen 'berichten' over aanrakingen en verwondingen naar de hersenen. Beschadigde of geïrriteerde zenuwen versturen deze berichten onjuist. De hersenen voelen hierdoor heftige pijn, zonder dat er van een verwonding sprake is.

Behandeling
Omdat bij zenuwpijnen de oorzaak van de pijn ligt bij de betrokken gevoelszenuw, hebben gewone pijnstillers meestal weinig effect. Artsen schrijven daarom andere medicijnen voor, zoals bepaalde medicijnen tegen epilepsie.

Lees meer over zenuwpijn

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat fenytoïne wordt gebruikt bij:

  • kinderen vanaf 1 maand met epilepsie;
  • kinderen vanaf 1 maand met hartritmestoornissen.

Fenytoïne is bij deze aandoeningen en leeftijd officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant fenytoïne bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is en dat kinderen het mogen gebruiken.
Fenytoïne mag alleen worden voorgeschreven bij kinderen met hartritmestoornissen na overleg met een kindercardioloog.

Er is ook onderzoek gedaan naar fenytoïne bij:

  • kinderen vanaf 1 maand met zenuwpijn.

Deze aandoening en leeftijd staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt fenytoïne te werken en is het veilig. Daarom schrijft de arts fenytoïne ook voor bij kinderen met deze aandoening en van deze leeftijd. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Fenytoïne beïnvloedt de informatieoverdracht via zenuwen in de hersenen. Het maakt de zenuwen minder prikkelbaar, zodat ze niet te snel reageren.

  • Epilepsie: fenytoïne helpt bepaalde epilepsieaanvallen te voorkomen. Epilepsieaanvallen treden minder vaak op en zijn minder heftig of verdwijnen. Het werkt niet bij iedereen.
  • Hartritmestoornissen: fenytoïne laat de zenuwen in de hartspier langzamer werken. Hierdoor reageert de hartspier er minder snel op, zodat de hartslag langzamer en regelmatiger wordt.
  • Zenuwpijn: fenytoïne vermindert de prikkelbaarheid van de gevoelszenuwen. Hierdoor helpt het tegen zenuwpijn.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

  • Epilepsie: na een aantal weken tot maanden zal de arts met u en uw kind bekijken of fenytoïne voldoende werkt. Een injectie bij een epileptische aanval werkt direct na toediening.
  • Hartritmestoornissen: het effect is meestal binnen enkele uren merkbaar.
  • Zenuwpijn: na enkele dagen of weken zal de arts met u en uw kind bekijken of het voldoende werkt.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan innemen.

  • Tabletten: laat uw kind de tablet innemen met een half glas water.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe een kind de tablet het beste kan innemen.
    • Blijft uw kind problemen houden met het innemen van het medicijn? Vraag dan aan de arts of apotheker of er een andere toedieningsvorm is die uw kind gemakkelijker kan innemen.
  • Drank: schud de fles om voor gebruik en meet de juiste hoeveelheid af met de meegeleverde maatbeker.
    • Heeft u voor uw baby een doseerspuitje gekregen? Spuit de vloeistof dan voorzichtig in de wangzak van uw baby.
  • Injecties: deze worden toegediend door een arts of verpleegkundige.

Wanneer?

Laat uw kind dit medicijn innemen tijdens het eten om eventuele misselijkheid te voorkomen. Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis aan uw kind te geven.

  • Als uw kind het 2 keer per dag gebruikt: bij ontbijt en avondeten.
  • Als uw kind het 3 keer per dag gebruikt: bij de maaltijden.

Hoelang?

Epilepsie
Uw kind zal dit medicijn waarschijnlijk langdurig moeten gebruiken. Na enkele weken tot maanden zal de arts met u en uw kind bekijken of het voldoende werkzaam is. Het kan zijn dat de arts de dosering tussentijds aanpast. Verander in elk geval nooit zelf de dosering.

Hartritmestoornissen
Uw kind kan dit medicijn gebruiken zolang als nodig is.

Zenuwpijn
Het is belangrijk de pijn al vóór de behandeling te noteren in een pijndagboek, door telkens 's avonds bijvoorbeeld met een cijfer aan te laten geven hoe erg de pijn geweest is, en welke activiteiten uw kind niet heeft kunnen doen door de pijn.

Als fenytoïne werkt, kan uw kind het gebruiken zolang als nodig is. Werkt het na enkele weken nog onvoldoende? Overleg dan met de arts. De arts kan misschien de dosering aanpassen of een ander medicijn voor schrijven.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over fenytoïne bij volwassenen.

Om de kans op bijwerkingen aan het begin van de behandeling te verkleinen, moet uw kind bij epilepsie starten met een lage dosering. De dosering wordt daarna geleidelijk opgebouwd. Onderstaande bijwerkingen komen vaker voor bij een hogere dosering.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Sufheid, slaperigheid, duizeligheid en vermindering van het reactie-, concentratie- en coördinatievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij oplettendheid nodig is, zoals tijdens het fietsen, spelen, leren of op school. Slaperigheid en sufheid worden wat minder als uw kind 2 weken lang dezelfde dosering gebruikt. Het lichaam went er dan aan. Maar zolang de dosering nog wordt opgebouwd, kan uw kind last hebben van deze bijwerking.
  • Dubbelzien en andere problemen met zien.
  • Bewegingsstoornissen, zoals een onzekere gang bij het lopen, evenwichtsproblemen en neiging tot vallen.

Als uw kind fenytoïne voor een langere tijd gebruikt

  • Verdikking van het tandvlees. Deze bijwerking komt soms voor als uw kind fenytoïne voor een langere tijd gebruikt. Dit is te voorkomen door de tanden van uw kind regelmatig te poetsen en te flossen of tandenstokers te gebruiken, en door uw kind regelmatig de mondhygiënist of tandarts te laten bezoeken.
  • Psychische klachten, zoals verwardheid geheugenstoornissen en hallucinaties. Ook kan het kind moeite krijgen met leren en begrijpen.
  • Huiduitslag, jeuk. De huiduitslag bestaat meestal uit uitgebreide gebieden met kleine rode vlekjes; het lijkt een beetje op mazelen. Deze huiduitslag kan weer over gaan. In zeldzame gevallen is er sprake van overgevoeligheid voor dit medicijn. Raadpleeg de arts bij huiduitslag.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Fenytoïne is voor kinderen te verkrijgen in:

  • tabletten;
  • injecties.

Fenytoïne wordt voor kinderen ook in bepaalde (ziekenhuis)apotheken bereid als drank.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij fenytoïne bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 27-09-2017

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

fenytoïne bij kinderen is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.