Apotheek.nl logo
Apotheek.nl
25 jaar betrouwbare medicijninformatie
Apotheek.nl logo
Medicijnen
clobazam

clobazam

Medicijnen
clobazam

clobazam

Belangrijkste zakenWaarbij gebruik ik het?Mogelijke bijwerkingenHoe gebruik ik dit?Een keer vergeten, wat nu?Mag ik autorijden, alcohol drinken, alles eten?Gebruik met andere medicijnenGebruik bij zwangerschap of borstvoedingGebruik bij slechte nieren of leverMag ik zomaar stoppen?Onder welke namen verkrijgbaar?Heb ik een recept nodig?
VolwassenenKinderen
    • Clobazam maakt u rustiger, minder angstig en ontspant uw spieren. Ook vermindert het aanvallen van epilepsie.
    • Bij angst en spanning en epilepsie.
    • Bij angstgevoelens en gespannenheid werkt dit medicijn binnen 1 uur.
    • Bij epilepsie weet u pas na een paar weken of dit medicijn goed werkt bij u.
    • Neem dit medicijn in met een half glas water.
    • U kunt suf, slaperig of moe worden. Daarom mag u niet autorijden als u begint met dit medicijn en als uw dosering omhoog gaat. Hoe lang u niet mag autorijden hangt af van hoe en hoelang u dit medicijn gebruikt. Lees de informatie over autorijden in de tekst hieronder.
    • Andere bijwerkingen: maag- en darmklachten, psychische klachten, hoofdpijn, duizelig zijn en problemen met bewegen.
    • Pas op met alcohol. Dit kan u nog suffer maken.
    • Gebruikt u dit medicijn al een lange tijd en wilt u stoppen? Stop dan niet in één keer. U kunt last krijgen van klachten zoals onrust, braken, zweten en slapeloos zijn. Bouw langzaam af in overleg met uw arts of apotheker.
    • Bent u zwanger? Of wilt u zwanger worden? Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby in uw buik.
    • Geeft u borstvoeding? Dit medicijn komt in de moedermelk. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby. Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken.

    • Clobazam behoort tot de benzodiazepinen. Het vermindert angstgevoelens, helpt om beter te slapen, ontspant de spieren en vermindert aanvallen van epilepsie.

      Artsen schrijven het voor bij angstgevoelens en gespannenheid en epilepsie.

      • Klachten
        Iedereen is wel eens angstig. Angst is een normale reactie bij gevaar. Het zorgt ervoor dat u voorzichtiger bent of weggaat van het gevaar. Zo helpt angst om uzelf te beschermen.

        Soms voelt iemand angst terwijl daar geen duidelijke reden voor is. U durft bijvoorbeeld niet naar buiten of niet naar een drukke winkel. Dan heet dit een angststoornis.

        Angst kan ook lichamelijke klachten geven. U kunt last krijgen van hoofdpijn, buikpijn, slecht slapen en prikkelbaarheid. Bij hevige angst kunnen klachten ontstaan zoals hartkloppingen, benauwd zijn, zweten, pijn op de borst, trillen, het gevoel dat u flauwvalt of tintelingen in armen of benen.

        Behandeling
        Heeft u angst of spanning door een ingrijpende gebeurtenis? Dan kunt u dit medicijn enkele dagen tot weken gebruiken.

        Houden de angst en spanning langer aan, of is er een psychische oorzaak? Dan kiest de arts meestal voor gesprekken met een hulpverlener (psychotherapie) of voor medicijnen tegen depressie (antidepressiva).

        Werking
        Clobazam maakt rustiger en vermindert spanning. Hierdoor nemen ook lichamelijke klachten af, zoals hartkloppingen, buikpijn, trillen en zweten.

        Dit medicijn is bedoeld als tijdelijke hulp bij deze klachten. Het neemt de oorzaak van de spanning niet weg. Bij zeer heftige klachten en voor een korte periode kan het wel helpen.

        Effect
        Binnen 1 uur na inname voelt u zich rustiger. 

        Gebruikt u dit medicijn enkele weken? Dan kan uw lichaam eraan gewend raken. Als u stopt, kunt u ontwenningsklachten krijgen, zoals angst, hoofdpijn, spierpijn, slecht slapen, onrust en prikkelbaar zijn. Gebruik dit medicijn daarom niet langer dan enkele weken.

        Lees meer over Angstgevoelens en gespannenheid

        • Klachten
          Epilepsie is een ziekte van de hersenen. Hierdoor kun je aanvallen krijgen. Bij zo'n aanval werken je hersenen even niet goed. Je hebt geen controle meer over je lichaam.

          Oorzaak
          Soms komt epilepsie door schade aan je hersenen. Bijvoorbeeld door hersenschade bij je geboorte, een ongeluk, kanker of een beroerte. Het kan ook komen door erfelijke aanleg. Soms is het niet duidelijk waar je epilepsie precies door komt.

          De ziekte kan op elke leeftijd ontstaan, maar begint meestal op de kinderleeftijd.

          Behandeling
          Er zijn verschillende soorten geneesmiddelen tegen epilepsie. Bij de behandeling van epilepsie volgt uw arts meestal een schema, waarbij de geneesmiddelen in een vaste volgorde worden geprobeerd.

          Clobazam wordt gebruikt als alleen een ander medicijn tegen epilepsie bij u niet genoeg werkt.

          Werking
          Clobazam zorgt ervoor dat prikkels in de hersenen minder snel een epilepsieaanval veroorzaken.

          Effect
          Uw arts beoordeelt meestal binnen 4 weken of het medicijn goed werkt. Als het goed werkt merkt u dit aan minder aanvallen, of de aanvallen zijn minder heftig. 

          Lees meer over Epilepsie

        • Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

          Bij epilepsie kunt u ervan uitgaan dat de bijwerkingen meestal verminderen als u gewend bent geraakt aan het medicijn. Ze zullen meestal opwegen tegen de risico's die door epileptische aanvallen ontstaan. Overleg met uw arts als u er wel veel last van heeft.

          De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

          Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

          • Slaperig en moe zijn. Zelden suf zijn, zeer zelden moeilijker kunnen concentreren en een verminderd reactievermogen.

            Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij u goed moet opletten. Bijvoorbeeld in het verkeer, op uw werk of bij het beklimmen van een ladder. Onderneem geen risicovolle activiteiten zolang u hier last van heeft. U moet dan nog aan het medicijn wennen. 
            Meer informatie over autorijden met dit medicijn leest u bij Kan ik met dit medicijn autorijden?

          Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

          • Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, verstopping en minder eetlust. Zeer zelden braken, diarree en meer eetlust en zwaarder worden. 

            Deze bijwerkingen treden vooral in het begin van de behandeling op. Meestal helpt het als u het medicijn met wat voedsel inneemt. Blijft u er na een paar dagen nog last van houden? Neem dan contact op met uw arts.

            Door meer eetlust kunt u zwaarder worden. Eet u veel minder dan normaal? Overleg dan met uw arts.

          • Hoofdpijn of duizelig zijn

            De bijwerking treedt vooral aan het begin van de behandeling op. 

          • Droge mond en zeer zelden problemen met slikken

            Heeft u last van een droge mond? Dan heeft u meer kans op gaatjes in uw gebit. Poets en flos daarom extra goed als u merkt dat u last heeft van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker uw gebit controleren als u dit medicijn meerdere weken gebruikt.

          • Problemen met bewegen, trillen en zeer zelden vallen en een spier beweegt zonder dat u dat wilt. Dit kan pijn doen.

            Dit medicijn maakt het moeilijker om bewegingen goed te controleren. Daardoor kunt u onhandig zijn in uw bewegingen en moeite hebben om duidelijk praten (articuleren).
             
            U kunt hierdoor ook sneller vallen. Ouderen en mensen met spierziekten hebben hier de meeste kans op. Ook mensen met de ziekte van Parkinson hebben meer kans om te vallen. Heeft u hier last van? Overleg dan met uw arts. 

          • Psychische klachten, zoals zenuwachtig voelen, angst onrust, prikkelbaar zijn, agressie en depressie. Zeer zelden woede, hallucinaties, waandenkbeelden, nachtmerries, problemen met slapen en gedachten aan zelfmoord. 

            Bij waandenkbeelden kunt u dingen gaan denken of geloven die niet kloppen. Bij hallucinaties ziet, voelt of hoort u dingen die er niet zijn.

            Dit zijn tegenovergestelde verschijnselen dan u van dit medicijn zou verwachten. Vooral kinderen en ouderen zijn gevoelig voor deze bijwerkingen. Heeft u hier last van? Raadpleeg dan direct uw arts. Soms is een lagere dosering of een ander medicijn beter voor u.

          Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

          • Spierzwakte, krachteloos gevoel in spieren.

            Mensen met myasthenia gravis (een ernstige spierziekte) kunnen meer last krijgen van deze ziekte. Raadpleeg uw arts bij verergering van de klachten (zoals algemene spierzwakte, dubbelzien, dichtvallende oogleden, moeite met slikken, kauwen of ademhalen).

          • Dubbelzien en trillende of wiebelende ogen

             Dit komt door een tijdelijk effect op de oogspieren.

          • Verminderde gevoelens 

            Dit medicijn vermindert niet alleen emoties zoals angst en spanning, maar ook positieve emoties, zoals blijdschap en een tevreden gevoel. Ook uw betrokkenheid bij en inlevingsvermogen in anderen kan verminderen. 

          • Geheugenproblemen en in de war zijn

            Zeer zelden kunt u last hebben van geheugenverlies.

            Deze klachten kunnen erger worden als u dit medicijn langere tijd gebruikt.

            Bij mensen met de ziekte van Parkinson kunnen geheugenproblemen erger worden. Overleg hierover met uw arts. 

          • Minder zin in seks

          • Problemen met ademhalen

            Vooral bij mensen met de longziekte COPD kunnen de ademhalingsklachten toenemen. Overleg hierover met uw arts.

            Heeft u tijdens uw slaap wel eens dat uw adem korte tijd stopt (slaapapneu)? U kunt hier door dit medicijn meer last van krijgen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt.

          • Huiduitslag, jeuk en rode vlekken. 

            In zeer zeldzame gevallen ontstaat een ernstige huidaandoening met koorst, huiduitslag, blaren op de huid, lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Stop dan met dit medicijn en waarschuw meteen een arts of ga naar de Eerstehulpdienst. Bent u overgevoelig? Dan mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam let er dan op dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

          • Te lage temperatuur in uw lichaam. 

          • Afhankelijk zijn als u dit medicijn voor een langere tijd gebruikt.

            U kunt last krijgen van ontwenningsverschijnselen als u stopt met het gebruik. Als u dit medicijn voor een korte tijd gebruikt is de kans hierop zeer klein. Mensen die dit medicijn langere tijd achterelkaar gebruiken hebben hier wel een grote kans op. Bouw daarom altijd geleidelijk af. Meer informatie leest u bij Mag ik zomaar stoppen?


          Neem contact op met uw apotheker of arts als u te veel last heeft van deze of andere bijwerkingen waar u zich zorgen over maakt.


          Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

          • Regelmatig: bij meer dan 30 op de 100 mensen
            Soms: bij 10 tot 30 op de 100 mensen
            Zelden: bij 1 tot 10 op de 100 mensen
            Zeer zelden: bij minder dan 1 op de 100 mensen

            • Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

              Hoe?

               Tablet: innemen met een half glas water.

              Wanneer?

              • U gebruikt dit medicijn 1 tot 3 keer per dag, bijvoorbeeld in de ochtend, middag of avond.
              • Kies vaste tijdstippen, dan vergeet u minder snel een dosis.
              • Gebruikt u dit medicijn 1 keer per dag? Dan kunt u dit medicijn het beste in de avond voor het slapen innemen. U heeft dan het minste last van suf zijn overdag.

              Hoelang?

              Angstgevoelens en gespannenheid

              • Gebruik dit medicijn zo kort mogelijk en niet langer dan 1 tot 3 maanden achter elkaar.
              • Probeer ook op een andere manier uw angst en spanning te verminderen. Vraag uw arts om advies.
              • Gebruikt u dit medicijn samen met een medicijn tegen depressie? Dan is het meestal de bedoeling dat u binnen enkele weken afbouwt, omdat dan het medicijn tegen depressie begint te werken.

              Epilepsie

              U gebruikt dit medicijn meestal voor een langere tijd. Na enkele weken bekijkt uw arts of het goed werkt. De arts kan uw dosering aanpassen. Verander de dosering nooit zelf.

              • Epilepsie
                Het is belangrijk dat u dit medicijn gebruikt zoals de arts heeft voorgeschreven. Bent u het medicijn vergeten in te nemen?

                Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt:

                • Duurt het langer dan 8 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Neem de vergeten tablet dan alsnog in.
                • Duurt het korter dan 8 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Sla dan de vergeten tablet over. U mag geen extra tablet innemen.

                Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt:

                • Duurt het langer dan 4 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Neem de vergeten tablet dan alsnog in.
                • Duurt het korter dan 4 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Sla dan de vergeten tablet over. U mag geen extra tablet innemen.

                Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt:

                • Duurt het langer dan 2 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Neem de vergeten tablet dan alsnog in.
                • Duurt het korter dan 2 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Sla dan de vergeten tablet over. U mag geen extra tablet innemen.

                Angst of spanning
                Het is niet schadelijk als u een dosis vergeet. Gebruikt u dit medicijn al een paar weken? Dan kan uw lichaam eraan gewend zijn. Als u dan een dosis overslaat, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen.

                • autorijden?
                  Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder.

                   

                  Gebruikt u ook andere medicijnen die deze bijwerkingen geven? Let er dan op dat u meer last kunt hebben van deze bijwerkingen.

                  Let op: als u epilepsie heeft, mag u vaak niet autorijden. Of u mag autorijden, hangt af van bepaalde keuringseisen. Overleg hierover met uw arts. Ook heeft het Epilepsiefonds meer informatie over het deelnemen aan het verkeer met epilepsie. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

                  Voor meer algemene informatie kunt het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

                  alcohol drinken?
                  Drink liever geen alcohol als u dit medicijn gebruikt. Door dit medicijn reageert u veel sterker op alcohol. Ook versterkt alcohol de bijwerkingen van dit medicijn, zoals suf en duizelig zijn. Ook als u hier eerder niets van heeft gemerkt. 

                  alles eten?
                  U mag eten zoals u normaal doet.

                  • Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’.

                    Onderstaande medicijnen kunnen de bijwerkingen van clobazam versterken. Overleg met uw arts voordat u een van deze medicijnen gaat gebruiken. Uw arts zal u eventueel een ander medicijn voorschrijven of de hoeveelheid clobazam in uw bloed extra controleren. 

                    De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

                    • Stiripentol en cannabidiol, medicijnen tegen epilepsie.
                    • Etravririne, een medicijn tegen hiv en aids.

                    Heeft u vragen over wisselwerkingen met uw medicijn? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

                    • Zwangerschap
                      Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent. Of als u dit binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Daarom is niet zeker wat de risico's van dit medicijn zijn voor zwangere vrouwen en hun kind. Wel is bekend dat bij gebruik voor lange tijd tijdens de laatste 3 maanden van de zwangerschap (3e trimester) kunnen bij de baby ontwenningsverschijnselen ontstaan. En bij gebruik in een hoge dosis vlak voor de bevalling kan uw kind na de geboorte zo versuft en slap zijn dat het moeite heeft met ademhalen. Gebruik dit medicijn daarom alleen als het echt nodig is. Zo kort mogelijk en in een lage dosis. Weeg samen met uw arts de ernst van uw ziekte af tegen het risico voor het kind. Mogelijk kunt u (tijdelijk) een ander medicijn gebruiken.

                      Borstvoeding

                      Wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts.

                      • Gebruikt u dit medicijn voor lange tijd? Gebruik dit medicijn NIET als u borstvoeding geeft. Dit medicijn komt in de moedermelk. Het kan bijwerkingen bij het kind geven. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen. Of misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken. Of u kunt kunstvoeding geven.
                      • Gebruikt u dit medicijn af en toe? Het medicijn komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk. Hierdoor is er een klein risico op bijwerkingen bij het kind. Dit merkt u doordat uw baby suf wordt en minder goed drinkt. Als uw arts vindt dat u borstvoeding kunt geven: let dan goed op deze bijwerkingen. Als deze bijwerkingen optreden, neem dan contact op met uw arts.

                      Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij Moeders van Morgen.

                      • Nieren

                        Werken uw nieren minder goed of dialyseert u? U mag dit medicijn gebruiken, zoals uw arts heeft voorgeschreven.

                        Lever

                        Heeft u levercirrose? Gebruik dit medicijn alleen na overleg met uw arts. Levercirrose kan de hoeveelheid van dit medicijn in uw bloed verhogen. Hierdoor kan dit medicijn meer bijwerkingen veroorzaken. Het kan zijn dat uw arts de dosering aanpast. Ook kan uw arts extra op bijwerkingen controleren.

                        Voor meer algemene informatie kunt u het thema “Verminderde nierfunctie en medicijnen”  lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de invloed van een verminderde nierfunctie is op uw medicijnen. En leest u hoe uw apotheker u kan helpen bij veilig medicijngebruik als uw nieren niet goed werken.

                        • Bij epilepsie:

                          • U kunt niet in één keer stoppen met dit medicijn. Bespreek dit altijd eerst met uw arts. U moet dit medicijn langzaam minder gaan gebruiken. Dit voorkomt dat u weer een epileptische aanval krijgt. Dit afbouwen kan enkele weken tot maanden duren.
                          • Moet u stoppen omdat u erg gevoelig bent voor het medicijn of omdat u ernstige bijwerkingen heeft? Stop dan wel direct en waarschuw meteen een arts.
                          • Gaat u overstappen naar een ander medicijn tegen epilepsie? Ook dan mag u niet meteen stoppen. U moet dit medicijn altijd langzaam afbouwen.

                          Bij angst of spanning:

                          • Heeft u dit medicijn een paar dagen achter elkaar gebruikt? Dan kunt u één keer stoppen. Er treden dan over het algemeen geen ontwenningsverschijnselen op.
                          • Gebruikt u dit medicijn enkele weken tot maanden? Bouw dan langzaam af. Bij plotseling stoppen heeft u kans dat binnen enkele dagen ontwenningsverschijnselen ontstaan. Bijvoorbeeld hartkloppingen, slapeloos zijn, angst, prikkelbaar zijn, een gejaagd gevoel, spierkrampen, trillen en overgevoelig zijn voor licht, geluid en aanraking.
                          • Deze ontwenningsverschijnselen zijn moeilijk te onderscheiden van angst- en spanningsklachten. Het lijkt dan alsof de klachten waar u dit medicijn voor kreeg terugkomen. Start dan niet opnieuw met het middel, maar probeer op een andere manier van uw klachten af te komen. Anders blijft u last houden van dezelfde klachten.
                          • Als u de dosis in enkele weken tot maanden verlaagt, heeft u geen of minder last van ontwenningsverschijnselen. Vraag uw arts of apotheker om advies over een goed afbouwschema. Soms kunt u beter eerst overstappen op een ander kalmeringsmiddel, waarmee u makkelijker kunt afbouwen.

                          Bent u 70 jaar of ouder en denkt u erover na om te stoppen met dit medicijn? Bekijk dan het thema “Ouderen: kan ik stoppen met mijn benzodiazepine?”

                          • De werkzame stof clobazam zit in de volgende producten:
                            Clobazam
                            Frisium

                            De officiële bijsluiter van de verschillende producten van clobazam vindt u op: Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG.

                            • Ja, u heeft een recept nodig.

                              Clobazam is sinds 1975  internationaal op de markt. Het is te krijgen in tabletten onder de merknaam Frisium en als het merkloze Clobazam.

                              Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

                              Laatst bijgewerkt op 29-07-2026

                              Disclaimer

                              Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.

                              Vind een apotheek

                              Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

                              Vind een apotheek

                              Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
                              Vind een apotheek blob

                              Meldpunt medicijnen

                              Werkt uw medicijn heel goed of juist niet? Wordt uw medicijn niet vergoed? Of heeft u last van een bijwerking? Meld uw ervaring
                              Schrijf zelf over uw ervaring

                              Geen ervaringen gevonden

                              Informatie wordt bijgewerkt: