fentanyl bij kinderen

Trefwoord
naar medicijnen

fentanyl bij kinderen

vergroot
terug naar boven

Waar is dit medicijn voor?

Fentanyl is een morfineachtige pijnstiller (opiaat). Het heeft een sterke pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij kinderen met plotselinge of langdurige hevige pijn, zoals:

  • pijn na een operatie of ernstige verwonding;
  • pijn bij kanker.

Artsen schrijven het ook voor in de palliatieve zorg (zorg in de laatste levensfase).

Pijn

Oorzaak
Pijn bestaat in verschillende vormen. Pijn kan komen door een beschadiging in het lichaam van een kind of als iets niet werkt zoals het hoort. De zenuwen in het beschadigde lichaamsdeel geven een seintje naar de hersenen van het kind en het kind voelt pijn. De hersenen reageren hierop door beweging, bijvoorbeeld door de handen weg te trekken van een hittebron, en met emoties, zoals angst. In veel situaties zijn deze reacties nuttig, maar bij ziekte, operaties en eerdere verwondingen is dat vaak niet meer zo. Soms heeft pijn geen duidelijke oorzaak en weten we niet waar de pijn vandaan komt.

Pijn kan acuut zijn, zoals pijn na een operatie. Dit is een kortdurende (enkele dagen), zeer hevige pijn. Pijn kan ook gedurende een lange periode (enkele maanden) aanhouden. Dit noemen we chronische pijn.

Pijnbestrijding
Pijnbestrijding gaat meestal via een stappenplan. Paracetamol vormt hierin de eerste stap. In de meeste gevallen is paracetamol de veiligste manier om pijn te bestrijden. Dit heeft de minste bijwerkingen en werkt meestal goed. In sommige gevallen werkt een ontstekingremmende pijnstiller beter, zoals ibuprofen. Bijvoorbeeld bij ontstekingen of wanneer uw kind last heeft van pijnlijke zwellingen na een operatie of tandheelkundige ingreep. Als deze niet voldoende (meer) werken, schrijft de arts morfineachtige pijnstillers (opiaten) voor. Deze hebben een sterke pijnstillende werking. De zwak werkende morfineachtige pijnstillers, zoals tramadol, vormen hierin de eerste stap. Als deze niet voldoende (meer) werken, schrijft de arts sterk werkende morfineachtige pijnstillers voor, zoals fentanyl.

Als heftige pijn wordt verwacht, zoals na sommige operaties, zal de arts meteen een sterke pijnstiller voorschrijven. Dit wordt dan na enkele dagen afgebouwd en vervangen door een minder sterke pijnstiller.

Fentanyl in een pleister is bedoeld voor algemene pijnstilling en is niet geschikt voor plotselinge hevige pijn. Uw kind moet daarom de eerste 12 uur na het opplakken van de eerste pleister de pijnstiller blijven gebruiken die hij daarvoor innam.
Tijdens het gebruik van fentanylpleisters kan het voorkomen dat de pijn af en toe opvlamt (doorbraakpijn). In die gevallen moet uw kind ook een snel en kortwerkende pijnstiller erbij gebruiken.

Lees meer over pijn

Palliatieve zorg

Palliatieve zorg is erop gericht om lichamelijke en geestelijke ongemakken in de laatste levensfase bij ongeneeslijk zieke kinderen te verlichten. 

De arts kan fentanyl voorschrijven om pijn in de laatste levensfase te bestrijden.

Lees meer over palliatieve zorg

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat fentanyl wordt gebruikt bij kinderen vanaf 2 jaar met plotselinge of langdurige hevige pijn. Fentanyl is bij deze aandoening en leeftijd officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant fentanyl bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is.

Er is ook onderzoek gedaan naar fentanyl bij:

  • kinderen jonger dan 2 jaar met plotselinge of langdurige hevige pijn;
  • kinderen in de palliatieve zorg.

Deze aandoening, situatie en leeftijden staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt fentanyl te werken en is het veilig. Daarom schrijft de arts fentanyl ook voor bij kinderen met deze aandoening, situatie en van deze leeftijden. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

In de bijsluiter kan een andere leeftijdsgrens staan. Dit hangt af van de toedieningsvorm.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Fentanyl zorgt ervoor dat het 'bericht' in de hersenen niet of minder sterk aankomt. Hierdoor voelt uw kind de pijn minder en reageert hij er rustiger op.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

De snelheid van werking en de werkingsduur is afhankelijk van de soort toediening.

  • Pleister: werkt binnen 12 tot 24 uur. De werking houdt 3 dagen (=72 uur) aan.
  • Injectie in een ader of als infuus: werkt binnen 3 minuten. De werking houdt 30 minuten aan.
  • Neusspray (Instanyl, PecFent): werkt binnen 10 tot 20 minuten. De werking houdt 1 tot 4 uur aan.
  • Zuigtablet ('lolly', Actiq) : werkt binnen 15 tot 30 minuten. De werking houdt 1 tot 4 uur aan.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan gebruiken. Haal het medicijn uit de verpakking zoals beschreven staat in de bijsluiter. Doe dit vlak voordat u het gaat gebruiken.

Pleister

  • De pleister mag niet worden geknipt.
  • Raak de plakzijde van de pleister niet aan, anders plakt de pleister niet goed.
  • Let erop dat de plaats waarop de pleister zit niet te warm wordt (niet boven de 40 graden Celsius). Door warmte wordt de werkzame stof namelijk sneller afgegeven dan normaal, waardoor meer bijwerkingen kunnen optreden.
  • Gebruik geen lotion of crème op de plaats waar u de pleister gaat plakken. Vet laat de pleister eraf vallen. Als pleisters er toch steeds afvallen kunt u er eventueel een Tegaderm pleister overheen plakken en goed aandrukken. Vraag de apotheek om advies.
  1. Plak de pleister op de rug van uw kind, zodat hij de pleister er niet af kan halen. Breng de pleister aan op een droge niet geïrriteerde of bestraalde huid met zo weinig mogelijk haren. Elke keer op een andere plaats op de rug.
  2. Druk de pleister goed aan met de vlakke hand gedurende 30 seconden.
  3. Na aanbrengen handen wassen.

Injectie
De injectie zal meestal door een verpleegkundige of arts worden toegediend.

Zuigtablet op applicator ('lolly') (Actiq)

  • Laat uw kind de lolly gedurende 15 minuten in de mond tegen de wang aan houden en de lolly met behulp van de applicator langs de wang verplaatsen. Laat uw kind de lolly regelmatig draaien.
  • Uw kind mag niet op de lolly kauwen, bijten of zuigen.
  • Tijdens het gebruik van de lolly mag uw kind niets eten of drinken. Voordat uw kind de lolly gaat gebruiken, mag hij wel wat water drinken om de mond vochtig maken.

Neusspray

Als uw kind de spray voor het eerst gebruikt, moet u het pompje een paar maal indrukken in de lucht, tot er een fijne nevel ontstaat. De spraykamer kan zich dan vullen met de oplossing. De volgende keren is dit niet meer nodig. Als uw kind de spray langer dan 5 tot 7 dagen niet heeft gebruikt, moet u het pompje nog wel eenmaal indrukken in de lucht.

  1. Snuit vooraf de neus van uw kind als hij verkouden is of een verstopte neus heeft.
  2. Verwijder het stofdopje van de spray.
  3. Laat uw kind rechtop zitten of staan.
  4. Laat uw kind het hoofd een beetje voorover houden.
  5. Breng de tuit in één neusgat, houd het andere neusgat dicht.
  6. Druk het pompje eenmaal in, terwijl uw kind door de neus inademt. Misschien voelt uw kind de vloeistof niet in de neus, maar als de zuiger naar boven is geduwd heeft hij de dosis wel gekregen.
  7. Maak de tuit na gebruik goed schoon en plaats de flacon in de kindveilige verpakking.

Wanneer?

  • Pleister: vernieuw de pleister elke 2 tot 3 dagen. Als uw kind de pleister verliest, kunt u een nieuwe pleister aanbrengen op een andere plek van het lichaam. Vervang de nieuwe pleister na 2 tot 3 dagen.
  • Overige toedieningsvormen: deze zijn bedoeld om doorbraakpijn te bestrijden. De arts zal aangeven wanneer uw kind deze kan gebruiken.

Hoelang?

Uw kind kan het medicijn gebruiken zolang hij hevige pijn heeft. Indien de situatie het toelaat, zal de arts met u overleggen of afbouwen mogelijk is en of uw kind kan overgaan naar een minder sterke pijnstiller. Als uw kind dit medicijn gedurende meerdere weken gebruikt, is er een kans dat zijn lichaam er gewend aan raakt. Uw kind mag dan niet plotseling stoppen met fentanyl. Als uw kind dit medicijn al enkele weken gebruikt, kan hij beter geleidelijk afbouwen. Dan heeft uw kind minder last van ontwenningsverschijnselen.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over fentanyl bij volwassenen.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Sufheid, slaperigheid, duizeligheid en vermindering van het reactie-, concentratie- en coördinatievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij oplettendheid nodig is, zoals tijdens het fietsen, spelen, leren of op school.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Fentanyl is voor kinderen te verkrijgen in:

  • pleisters;
  • injecties;
  • neusspray;
  • zuigtabletten op een applicator 'lolly'.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij fentanyl bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 21-12-2015

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

fentanyl bij kinderen is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!
Scan uw medicijn

Plaats de streepjescode binnen het kader. De streepjescode staat op de verpakking van uw medicijn.

Plaats de streepjescode in het kader. De code kunt u vinden op de verpakking. De barcodescanner werkt alleen met medicatie van een apotheek.

Barcode Scanner Logo
Gelukt
We hebben meerdere medicijnteksten gevonden. Bekijk hieronder de gevonden resultaten.
Barcode Scanner Logo
Helaas
Het scannen van de barcode is niet gelukt.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord
Barcode Scanner Logo

Helaas.

De barcode is niet bekend.

Heeft u dit medicijn niet in een apotheek gekocht? Maar bijvoorbeeld bij een drogist of supermarkt? Dan kan het zijn dat de barcode van dit medicijn niet bij ons bekend is.

Staan er meerdere barcodes op de verpakking van uw medicijn? Probeer dan de andere barcode te scannen.

Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord