Zorg van de ApothekerGestart met uw medicijnen: wat nu? Overgevoeligheid voor medicijnen

Overgevoeligheid voor medicijnen

Zorg van de ApothekerGestart met uw medicijnen: wat nu? Overgevoeligheid voor medicijnen

Overgevoeligheid voor medicijnen

Overgevoeligheid voor medicijnen

Hulp apothekerOvergevoelige reactiesOvergevoelig voor hulpstofAllergie of niet?Arts beoordeelt overgevoeligheidLaat het uw zorgverleners weten!Overgevoeligheidsreactie melden

Krijgt u een heftige reactie op een medicijn, bijvoorbeeld jeuk, galbulten of benauwdheid? Dan bent u misschien overgevoelig voor dit medicijn. Overleg met uw arts wat u het beste kunt doen. En meld uw overgevoeligheid bij uw apotheker, zodat deze hier rekening mee kan houden.

  • Bent u overgevoelig voor een bepaald medicijn? Vertel het dan niet alleen aan uw arts maar ook aan uw apotheker:

    • Uw apotheker kan ervoor zorgen dat u dit medicijn niet nog een keer krijgt.
    • Uw apotheker kan voor u uitzoeken welke medicijnen u niet meer mag gebruiken.
    • Uw apotheker kan een geneesmiddelenpaspoort voor u maken. Hierin staat voor welk medicijn of welke hulpstof u overgevoelig bent. Dit paspoort kunt u bijvoorbeeld meenemen als u afspraak heeft met de medisch specialist. Als u op vakantie gaat, kunt u een internationaal medicijnpaspoort meenemen.
    • U kunt op verschillende manieren merken dat u overgevoelig bent voor een medicijn. Bijvoorbeeld door jeukende uitslag, benauwdheid, een opgezette keel of buikpijn. Neem altijd contact op met uw arts als u denkt dat u overgevoelig reageert op een medicijn.

      Anders dan bijwerking

      Een overgevoeligheidsreactie is anders dan een ‘gewone’ bijwerking. Bijwerkingen zijn meestal ‘voorspelbaar’: ze ontstaan door de werking van het medicijn. Een voorbeeld is diarree bij antibioticagebruik. Dit komt doordat het antibioticum goedaardige bacteriën in de darmen aanvalt.

      Bij een bijzonder sterke en ‘onvoorspelbare’ bijwerking kan het gaan om een overgevoeligheid. Een voorbeeld is rode vlekjes op de huid bij het gebruik van antibiotica. Een overgevoeligheidsreactie kan snel optreden, soms zelfs al na een kleine hoeveelheid medicijnen.

      Anafylactische reactie/shock

      Een ernstige allergische reactie is de ‘anafylactische reactie’. Deze komt gelukkig heel zelden voor. De anafylactische reactie bestaat uit meerdere klachten. Meestal is het een combinatie van huid-, spijsverterings- en/of luchtwegklachten. Hierbij kunnen er ernstige klachten zijn, zoals een drukkend gevoel op de borst en hartritmestoornissen (soms hartstilstand). Verder kan het leiden tot een sterke bloeddrukdaling en bewusteloosheid (anafylactische shock). Als een anafylactische reactie voor de eerste keer voorkomt, is het belangrijk dat er snel een arts komt.

      • U kunt ook overgevoelig zijn voor een hulpstof in het medicijn. Dat komt vooral voor bij zalven, crèmes of lotions voor op de huid, zoals een zalf met wolvet.
        Ook conserveringsmiddelen in drankjes, oogdruppels of crèmes kunnen overgevoeligheid veroorzaken. Voorbeelden zijn benzoëzuur en chlooramfenicol.

        Als u een lactose-intolerantie heeft, kunt u in de meeste gevallen zonder problemen een geneesmiddel met de hulpstof lactose gebruiken. In medicijnen is de hoeveelheid lactose te klein om klachten te veroorzaken. Pas bij enkele grammen per dag, geeft de lactose problemen. Deze hoeveelheid haalt u niet bij normaal gebruik van medicijnen.

        Laat het uw apotheker weten als u overgevoelig bent voor een hulpstof. Uw apotheker kan precies vertellen welke hulpstoffen in welke medicijnen zitten en er rekening mee houden als u een medicijn voorgeschreven krijgt.

        • Als u heftig reageert op een medicijn, kan het zijn dat u allergisch bent. Maar dit hoeft niet.

          Bij een allergische reactie is altijd het afweersysteem (immuunsysteem) betrokken. Dat betekent dat het lichaam eerst signaleert dat (een stof in) het medicijn niet ‘pluis’ is. Het immuunsysteem ‘onthoudt’ de stof en dit zorgt ervoor dat het lichaam voortaan gevoelig is voor de stof. De periode van ‘gevoelig worden’ (sensibilisatie) duurt meestal 1 tot 3 weken. Als u na deze periode het medicijn nog een keer inneemt, krijgt u een afweerreactie.

          Bij een allergische reactie is dus sprake van een 'uitgestelde' heftige reactie. Een overgevoeligheidsreactie daarentegen treedt meestal snel op. Het is niet altijd duidelijk of u een allergische reactie heeft of een overgevoeligheidsreactie. Soms kan een test dit uitwijzen, maar niet altijd.

          • Bij een ernstige overgevoeligheidsreactie zal de arts u meestal een ander medicijn voorschrijven. Het kan zijn dat u vergelijkbare medicijnen ook niet meer mag gebruiken. Er is dan sprake van kruisovergevoeligheid. Soms mag u medicijnen uit een andere geneesmiddelgroep ook niet meer gebruiken.

            Bij een milde reactie is overgaan op een ander medicijn meestal de beste oplossing. Als dat niet gaat, kan het mogelijk zijn om onder toezicht van de arts door te gaan met het middel.

            Verschijnselen allergie bestrijden

            Het is soms ook mogelijk de symptomen van de overgevoeligheid te bestrijden. Dat kan met:

            • corticosteroïden (bijnierschorshormonen) die de ontstekingsreactie afremmen, in tabletten of zalf. Bijvoorbeeld prednisolon;
            • antihistaminica die de verschijnselen verlichten, bijvoorbeeld cetirizine of loratadine;
            • verkoelende zalven of gels tegen jeukende huiduitslag, bijvoorbeeld levomentholgel.

            EpiPen®

            Als u eerder een heftige overgevoeligheidsreactie heeft gehad, kan uw arts een EpiPen® voorschrijven. Dat is een ‘pen’ waarmee u zichzelf een adrenaline-injectie kunt geven. U moet die direct gebruiken zodra de eerste verschijnselen optreden. U kunt uzelf inspuiten of iemand anders kan dit doen. Van een EpiPen® krijgt u altijd 2 stuks mee, omdat 1 pen mogelijk niet genoeg is om de klachten te onderdrukken.

            Let goed op de houdbaarheid van uw EpiPen®. Ga op tijd naar de apotheek voor nieuwe spuiten, als de houdbaarheid bijna verloopt.

            • Laat door uw arts en/of apotheker in uw elektronisch dossier vastleggen dat u overgevoelig bent voor een bepaald medicijn. En geef ook toestemming om uw dossier uit te laten wisselen met andere zorgverleners. Zorgverleners zullen uw gegevens alleen opvragen als dit nodig is voor uw behandeling.
              Op deze manier krijgt u niet per ongeluk een verkeerd medicijn. Bijvoorbeeld als u onverhoopt in het ziekenhuis belandt.

              Heeft u uw elektronische dossier nog niet gedeeld met andere zorgverleners? Dit doet u via www.ikgeeftoestemming.nl.

              Wilt u geen toestemming geven voor uitwisseling van uw gegevens? Zorg dan dat u altijd informatie over uw overgevoeligheden en/of allergieën bij u draagt. Bijvoorbeeld in de vorm van een medicijnpaspoort. U kunt een medicijnpaspoort kosteloos ophalen bij uw apotheek. Uw apotheekmedewerker zal het medicijnpaspoort met u bespreken en bekijken of het kloppend en volledig is.

              • Meld uw overgevoeligheidsreactie ook bij Bijwerkingencentrum Lareb. Lareb verzamelt deze meldingen om een beter beeld te krijgen van de bijwerkingen van medicijnen.

                Naar het meldingsformulier op Lareb.nl

                • Laatst bijgewerkt op 28-12-2021

                  Disclaimer

                  description

                  Vind een apotheek

                  Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
                  Vind een apotheek blob

                  Vraag het de webapotheker

                  Vraag het de webapotheker

                  Vraag het de webapotheker

                  Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.
                  Informatie wordt bijgewerkt: