amantadine

amantadine

Trefwoord
naar medicijnen

amantadine

vergroot
terug naar boven

Wat doet amantadine en waarbij gebruik ik het?

Amantadine is een medicijn tegen de ziekte van Parkinson.

Artsen schrijven het voor bij de ziekte van Parkinson en bij bewegingsstoornissen door medicijnen.

Ziekte van Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson kunnen de hersenen niet meer de juiste berichten versturen, bijvoorbeeld naar de spieren.
Dit komt onder andere door een tekort aan dopamine in de hersenen.

Dopamine is een boodschapperstof ('neurotransmitter') waardoor zenuwen in de hersenen met elkaar kunnen communiceren.

Verschijnselen
Er  ontstaan bewegingsproblemen, zoals spierstijfheid, moeite met slikken, beven, loop- en spraakstoornissen. De verschijnselen van de ziekte van Parkinson worden in de loop van de jaren steeds sterker.

Behandeling
De ziekte van Parkinson is niet te genezen. Medicijnen kunnen wel een deel van de verschijnselen verminderen.

Het moment waarop u met de medicijnen start, hangt af van uw lichamelijke klachten en van uw persoonlijke omstandigheden. De arts past een stappenplan toe, waarin verschillende behandelingen elkaar opvolgen. Elk medicijn heeft namelijk maar gedurende een bepaalde periode voldoende effect. Als het effect afneemt, krijgt u een andere dosering of medicijn.

Amantadine wordt bij mensen jonger dan 65 jaar soms gebruikt als medicijn om mee te beginnen.

Bij oudere mensen of bij ernstige klachten begint uw arts meestal met levodopa. Als dit medicijn na verloop van tijd niet meer voldoende effect heeft of te veel bijwerkingen geeft, kan een medicijn dat werkt als dopamine worden toegevoegd, bijvoorbeeld ropinirol, rotigotine of pramipexol. Amantadine wordt vooral toegevoegd als u veel last heeft van onwillekeurige en onrustige bewegingen (dyskinesie) door levodopa.

Werking
Amantadine verbetert in de hersenen het verstoorde evenwicht tussen de verschillende boodschapperstoffen, zoals dopamine en acetylcholine.

Binnen enkele dagen merkt u dat u minder stijf bent en makkelijker kunt bewegen. Ook kan er een positief effect op het trillen zijn.

Lees meer over ziekte van parkinson

Bewegingsstoornissen door geneesmiddelen

Verschijnselen
Sommige medicijnen kunnen problemen met bewegen veroorzaken. Dit is vooral het geval met antipsychotica. Deze worden gebruikt bij psychoses, schizofrenie en ernstige verwardheid.

Onder bewegingstoornissen verstaat men verschijnselen die lijken op de ziekte van Parkinson (parkinsonisme), plotselinge spiertrekkingen (acute dystonie) en rusteloosheid (acathisie).

Behandeling
Als u veel last heeft van de bewegingsstoornissen, zal uw arts proberen de dosering te verlagen of een ander medicijn te zoeken dat deze bijwerking bij u niet of in mindere mate heeft. Is dat niet mogelijk of blijft u last houden, dan kan hij een medicijn als amantadine voorschrijven. Dit wordt vooral gedaan bij 'parkinsonisme' en 'acute dystonie'. Bij rusteloosheid schrijven artsen meestal een ander, rustgevend medicijn voor, zoals een benzodiazepine of een bètablokker.

Werking
De hersenen sturen de spieren aan. Een bijwerking van antipsychotica is dat ze deze aansturing in de hersenen stimuleren. Amantadine remt de aansturing en herstelt zo het evenwicht in de hersenen.

Effect
U merkt het effect in het begin vooral aan het optreden van de bijwerkingen. Na enkele dagen zult u merken dat de bewegingsstoornissen afnemen.

Lees meer over bewegingsstoornissen door geneesmiddelen

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.


Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Dikke voeten of enkels, door vasthouden van vocht (oedeem).
  • Een marmerachtige paars-rode verkleuring van de huid. Dit komt meer voor bij vrouwen.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Psychische klachten, zoals verwardheid, angstgevoelens, prikkelbaarheid, opwinding, slapeloosheid, nachtmerries, waanvoorstellingen (hallucinaties), depressie. Vooral bij mensen die al psychische klachten hebben, ouder zijn dan 65 jaar of een hoge dosering (meer dan 200mg/dag) gebruiken. Neem contact op met uw arts als u hier last van krijgt. Mogelijk moet de dosering worden aangepast.
    Mensen met schizofrenie, waandenkbeelden, hallucinaties of ernstige verwardheid (psychosen) kunnen meer klachten krijgen. Overleg met uw psychiater voor u dit medicijn gaat gebruiken.
  • Duizeligheid bij opstaan, bijvoorbeeld uit bed of uit een stoel. Zorg dat u langzaam opstaat uit liggende of zittende houding. Voelt u zich toch duizelig, dan kunt het beste even gaan liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Deze klacht gaat meestal binnen enkele dagen tot weken over, als uw lichaam zich heeft ingesteld op dit medicijn. Als u na enkele weken nog steeds last heeft van duizeligheid, moet u uw arts raadplegen.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, gebrek aan eetlust, verstopping en diarree. Neem dit medicijn daarom bij een maaltijd of met wat voedsel in. U heeft dan minder last van deze bijwerking. Deze bijwerking gaat meestal over als u aan dit medicijn gewend bent. Neem contact op met uw arts als u wel last blijft houden. Mogelijk kan de arts u tijdelijk een medicijn tegen de misselijkheid voorschrijven, tot u gewend bent geraakt aan de dit medicijn.
  • Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
  • Hoofdpijn, draaierig gevoel, vermoeidheid en meer zweten.
  • Hartkloppingen,een versnelde hartslag en zeer zelden hartfalen en hartritmestoornissen. Vooral mensen met de aangeboren vorm van de hartritmestoornis verlengd QT-interval hebben hier meer kans op. Gebruik dit medicijn NIET als u deze aangeboren hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Wazig zien. Raadpleeg uw arts als u hier last van blijft houden.
  • Huiduitslag, gevoeligheid van de huid voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Blootstelling aan zonlicht, zelfs voor korte perioden, kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding door de zon geven. Staak dan meteen het gebruik en neem contact op met uw arts.
  • Mensen met epilepsie hebben meer kans op epileptische aanvallen. Overleg voor gebruik eerst met uw arts. Uw arts zal hier met de dosering rekening mee houden.
  • Ongewild urine-verlies. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.
  • Ernstige lichamelijke verschijnselen (maligne neurolepticasyndroom), zoals onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, sufheid, hartkloppingen en ernstig zweten. Waarschuw dan direct een arts.
  • Meer zin in vrijen, meer kans op verslaving, zoals overmatig kopen, gokken of medicijngebruik. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
Neem de capsules in na het eten. U voorkomt hiermee maagklachten. Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.

Als u het medicijn 1 keer per dag gebruikt bij voorkeur 's ochtends na het ontbijt. Als u het medicijn 2 keer per dag gebruikt: na het ontbijt en na het avondeten.

Hoe lang?

Ziekte van Parkinson
De effectiviteit van dit middel lijkt na enige tijd af te nemen. Soms al na 6 maanden, soms pas na enkele jaren. Uw arts zal regelmatig het effect van dit medicijn met u bespreken. Zolang het voldoende werkt en u weinig bijwerkingen ervaart, kunt u het blijven gebruiken.

Bewegingsstoornissen door medicijnen
Meestal gebruikt u dit medicijn gedurende enkele dagen tot weken tot de bewegingsstoornissen over zijn. In een enkele geval heeft u het medicijn langer nodig, overleg hierover met uw arts.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dit medijn consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over;
  • als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Dit medicijn kan bijwerkingen veroorzaken, zoals duizeligheid, verwardheid en hallucinaties. Heeft u hier last van? Dan mag u niet autorijden. Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen zo lang u last heeft van deze bijwerkingen. Deze bijwerkingen komen vooral de eerste dagen van het gebruik voor. Ook als de dosering omhoog gaat, kunt u (extra) last hebben van deze bijwerkingen.

Let op: ook de ziekte of Parkinson of psychiatrische aandoeningen kunnen een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) wilt autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt de bijwerkingen van dit medicijn. Ook als u niets van deze bijwerking heeft gemerkt, kunt u door het gebruik van alcohol wel suf worden en kan uw coördinatievermogen afnemen.

alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik amantadine gebruiken met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende. de volgende.

  • Medicijnen tegen wanen en hallucinaties (antipsychotica). Deze gaan de werking van amantadine tegen en verergeren de verschijnselen van de ziekte van Parkinson of bewegingsstoornissen. Andersom verminderen medicijnen tegen de ziekte van Parkinson de werking van antipsychotica. Overleg met uw arts als u last heeft van wanen en hallucinaties. Mogelijk is dit het gevolg van de amantadine en kan de dosering hiervan worden verlaagd. In aanhoudende gevallen van wanen en hallucinaties kan de arts kiezen voor een ander antipsychoticum dat deze wisselwerking niet heeft.
  • Bepaalde medicijnen tegen misselijkheid en braken: alizapride, droperidol en metoclopramide. Deze gaan de werking van amantadine tegen en verergeren de verschijnselen van de ziekte van Parkinson of bewegingsstoornissen. Overleg met uw arts als u last heeft van misselijkheid en braken. Mogelijk is dit het gevolg van de amantadine en kan de dosering hiervan worden verlaagd. Het medicijn domperidon mag u wel kortdurend gebruiken bij braken.
  • Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld het reactievermogen en coördinatievermogen versterken elkaar. Rijd geen auto als u behalve dit medicijn nog een ander medicijn gebruikt dat het reactievermogen beïnvloedt.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Tijdens de behandeling en tot 5 dagen na de behandeling mag u niet zwanger worden. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Misschien kunt u overstappen op een ander medicijn.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Het kan er voor zorgen dat de borstvoeding vermindert of zelfs stopt. Het medicijn gaat over in de moedermelk en kan zo schadelijke effecten op de baby hebben. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik dit medicijn gebruiken als de werking van mijn nieren of lever minder is?

Nieren

Werken uw nieren minder goed of dialyseert u? Overleg dan met uw apotheker. Het kan zijn dat de dosering van uw medicijn aangepast moet worden.

Lever

Het is niet bekend of mensen met levercirrose dit medicijn veilig kunnen gebruiken.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema “Verminderde nierfunctie en medicijnen” lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de invloed van een verminderde nierfunctie is op uw medicijnen. En leest u hoe uw apotheker u kan helpen bij veilig medicijngebruik als uw nieren niet goed werken.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Het is niet verstandig in één keer te stoppen: er bestaat namelijk een, zeer kleine, kans op andere ernstige lichamelijke verschijnselen (maligne neurolepticasyndroom), zoals onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, sufheid, hartkloppingen en ernstig zweten. Stop daarom alleen na overleg met uw arts en bouw de dosering gedurende een week geleidelijk af. Neem onmiddellijk contact op met uw arts als u dergelijke verschijnselen krijgt na stoppen of tijdens afbouwen.

Bovendien kunnen bij plotseling stoppen ernstige verschijnselen van de ziekte van Parkinson ontstaan, zoals bewegingsstoornissen, maar ook verwardheid, prikkelbaarheid en hallucinaties. Stop alleen na overleg met uw arts en bouw de dosering geleidelijk af.

Onder welke namen is amantadine verkrijgbaar?

De werkzame stof amantadine zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Amantadine is sinds 1964 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Symmetrel in capsules.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 02-04-2019

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

24 March 2016

Het helpt wel redelijk tegen de overbeweeglijkheid maar ik houd nu overal vocht vast: dikke onderbenen, enkels en voeten, maar nu ook al dikke handen en vi...

19 March 2016

Vlekken op benen, doch de werkzame stof werkt goed tegen overbeweeglijkheid.

7 October 2008

Symmetrel geeft behoorlijk verhoogde hartslag en pijn op borst c.q. benauwdheid. Ook verhoogde spierspanning. De neuroloog ontkende dat dit bijwerkingen wa...

Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!