dexamfetamine

naar medicijnen

dexamfetamine

Belangrijk om te weten over dexamfetamine

  • Dexamfetamine is een stimulerend medicijn. Het verbetert de aandacht en stemming.
  • Bij ADHD (aandachtstekort-stoornis) en narcolepsie (slaapziekte).
  • Tabletten en capsules werken na 1 tot 2 uur. De werking houdt ongeveer 10 uur aan.
  • Meestal gebruikt u dexamfetamine 2 of 3 keer per dag. Neem de laatste tablet of capsule niet later dan 4 uur 's middags. Anders kunt u moeilijk in slaap komen.
  • U kunt rusteloos, nerveus of duizelig worden en u kunt problemen krijgen met slapen. Andere bijwerkingen zijn: minder eetlust, misselijkheid, buikpijn, hartkloppingen en hoofdpijn. Soms helpt het om het medicijn met wat voedsel in te nemen.
  • Vanwege de rusteloosheid, nervositeit en duizeligheid mag u de eerste 3 dagen niet autorijden. Daarna alleen als u geen last meer heeft van bijwerkingen.
  • Pas op met alcohol. Dit kan uw beoordelingsvermogen extra verslechteren.
  • Gebruikt u dexamfetamine al een paar weken? Stop dan niet in een keer. Bouw het langzaam af in overleg met uw arts of apotheker.

Wat doet dexamfetamine en waarbij gebruik ik het?

Dexamfetamine is een stimulerend middel.

Artsen schrijven het voor bij ADHD en narcolepsie (slaapziekte).

ADHD bij volwassenen

  • Bij ADHD

Verschijnselen
Dexamfetamine wordt gebruikt bij aandachtstekort met hyperactiviteit, ook wel ADHD genoemd, naar het Engelse begrip 'Attention Deficit Hyperactivity Disorder'. Mensen met ADHD vinden het moeilijk hun aandacht lang ergens op te richten en ze zijn vaak ook zeer beweeglijk, impulsief en actief.

Deze aandoening komt voornamelijk voor bij kinderen. Maar ook een volwassene kan ADHD hebben. Een deel van de kinderen houdt klachten, ook als ze volwassen zijn. Er zijn ook mensen die als kind al ADHD hadden, maar daar pas op volwassen leeftijd achter komen. Verder komt ADHD meer voor bij mensen met een autistische stoornis en bij verstandelijk gehandicapten.

Behandeling
Meestal krijgen mensen met ADHD gedragstherapie om zo te leren met hun aandoening om te gaan. Als dit niet voldoende verbetering geeft, kan de arts medicijnen voorschrijven, zoals dexamfetamine.

Dexamfetamine is een medicijn dat gebruikt wordt bij kinderen met ADHD. Dexamfetamine is slechts een hulpmiddel, waardoor de gedragstherapie meer effect heeft. Over het gebruik van dexamfetamine bij volwassenen met ADHD is minder bekend dan over het gebruik bij kinderen met ADHD. Dexamfetamine is onvoldoende onderzocht bij volwassenen. Daarom is het onzeker of dexamfetamine ook helpt bij volwassenen met ADHD. Ook hebben volwassenen een groter risico op bijwerkingen. Toch kan de arts dexamfetamine voorschrijven bij volwassen met ADHD. De arts doet dit als de voordelen van het gebruik van dexamfetamine opwegen tegen de nadelen. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Werking
Hoe dexamfetamine werkt bij ADHD bij volwassenen is niet precies bekend.

De werking begint na 1-2 uur en houdt ongeveer 10 uur aan.

Lees meer over adhd bij volwassenen

Narcolepsie

Verschijnselen
Narcolepsie wordt ook wel slaapziekte genoemd. Hierbij heeft men aanvallen van onbedwingbare slaap, waarbij ook vaak de spieren verslappen. Een aanval treedt soms op bij hevige emoties, zoals lachen of schrikken.

Werking
Dexamfetamine werkt opwekkend en voorkomt zo slaapaanvallen. De werking begint na 1-2 uur en houdt ongeveer 10 uur aan.

Lees meer over narcolepsie

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Of er bijwerkingen optreden, en in welke mate, hangt af van hoeveel en hoelang u dit middel gaat gebruiken. Bovendien zullen bijwerkingen niet bij iedereen optreden, maar alleen bij personen die daarvoor gevoelig zijn.

Veel bijwerkingen zijn in de eerste week het meest uitgesproken en nemen daarna af of verdwijnen zelfs. Ze gaan weer over als u met het middel stopt.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Minder eetlust, waardoor gewichtsverlies optreedt. U kunt deze bijwerking verminderen door het middel bij het eten in te nemen. Na enkele weken is dit effect op de eetlust meestal weer over. Raadpleeg uw arts als het eten echt een probleem gaat worden.
  • Nervositeit, slapeloosheid, zelden angst en zeer zelden duizeligheid en euforie. Hier heeft u de eerste week het meeste last van. Daarna wennen de meeste mensen aan deze bijwerkingen. Zie ook het kopje 'Autorijden' verderop in deze tekst. Duizeligheid is meestal te voorkomen door dit middel met wat voedsel in te nemen.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Hoofdpijn. Het kan helpen om het middel tijdens het eten in te nemen. Wanneer u hier last van blijft houden, raadpleeg dan de arts, mogelijk moet de dosering lager.
  • Moeite met inslapen en rusteloosheid. Daarom is het belangrijk dit middel niet later dan om vier uur in de middag te nemen.
  • Hartkloppingen, een versnelde hartslag en een verhoogde bloeddruk. Daarom controleren sommige artsen het hart en de bloeddruk regelmatig (bijvoorbeeld elk half jaar). Gebruik dit medicijn niet als u last heeft van hartfalen. Raadpleeg uw arts als u last heeft van een verhoogde bloeddruk.
  • Buikpijn, misselijkheid, braken en een droge mond. Dit is meestal te voorkomen door dit middel met wat voedsel in te nemen. Ook kunt u soms meer dorst hebben.
  • Extra prikkelbaarheid en zijn snel uit het evenwicht zijn. Het effect op de concentratie bij mensen met ADHD kan nog wel aanwezig zijn. Overleg met de behandelend arts als de verbetering in concentratie en aandacht niet opweegt tegen de extra prikkelbaarheid. Mogelijk is de dosering te hoog en moet deze verlaagd.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Hartaandoeningen, zoals hartkramp (angina pectoris) en meer kans op een hartaanval. De kans hierop is groter bij mensen die hartkramp (angina pectoris) hebben of al eerder een hartaanval hebben gehad. Neem contact op met uw arts als uw hartkramp verergert of als u plotseling last heeft van pijn op de borst.
  • Meer of minder zin in vrijen. Bij mannen: moeilijker krijgen van een erectie.
  • Wazig zien, dubbelzien, droge ogen. Raadpleeg dan uw arts.
  • Spier- of soms gewrichtspijn. Als u stopt met dexamfetamine gaat deze bijwerking weer over.
  • Huiduitslag, jeuk en galbulten. Dit kan soms een overgevoeligheid voor dit middel zijn. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht of een ernstige huidafwijking. Ga dan onmiddellijk naar een arts. In beide gevallen mag u dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor dexamfetamine. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of soortgelijke middelen niet opnieuw krijgt
  • Sneller last van koude handen en voeten. Dit is het gevolg van het nauwer worden van de bloedvaten. Het kan zijn dat u hier last van blijft houden zolang u het middel slikt. Zorg voor voldoende bescherming tegen kou door warme kleding te dragen, zoals wanten en sokken. Vooral mensen met de ziekte van Raynaud merken deze bijwerking doordat ze meer last krijgen van koude vingers en tenen. Neem contact op met uw arts als deze bijwerking te veel last geeft.
  • Bepaalde psychische en neurologische aandoeningen kunnen verergeren. De arts zal dit middel dan meestal niet voorschrijven. Dit is vooral van belang bij aanleg voor tics, zoals bij het syndroom van Gilles de la Tourette, epilepsie, ernstige geestelijke verwarring en ernstige angststoornissen.
    Mensen met schizofrenie (psychose) kunnen meer klachten krijgen. U kunt dan hallucinaties (waandenkbeelden) krijgen. Zorg ervoor dat uw arts op de hoogte is van deze klachten voordat u het gaat gebruiken.
  • Een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit is vooral van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het aangeboren verlengde QT-interval. Gebruik dit middel NIET als u deze hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel.
  • Bj jarenlang gebruik, ernstige neerslachtigheid of geestelijke verwarring. Merkt u dit, raadpleeg dan meteen de arts, zodat deze kan beoordelen of u met het gebruik moet stoppen. Als u nu of in het verleden een ernstige neerslachtigheid (depressiviteit) had, raadpleeg dan uw arts. Dit middel kan opnieuw depressiviteit uitlokken.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?
Als u snel last van uw maag krijgt, kunt u de capsules of tabletten het beste met wat voedsel innemen. Eventueel mag u de capsules openmaken en de inhoud op wat voedsel strooien. De tablet mag u eventueel op de breukstreep doormidden breken. De beide helften moet u heel doorslikken met een beetje water.

Wanneer?
Meestal raadt de arts aan de dagdosering in 2 of 3 keer in te nemen. Gebruikelijk is dan dat u de eerste dosis 's ochtends neemt, meteen na het opstaan, en de tweede rond 13.00 uur. Het werkt dan gedurende de hele dag. Neem de laatste dosis liever niet na 16.00 uur omdat u dan moeite met inslapen kan krijgen.

Hoelang?

ADHD

  • Na een week of vier kunnen u en de arts meestal beoordelen of de behandeling aanslaat.
  • Het is aan te raden dit ook zelf bij te houden, bijvoorbeeld door het gedrag dagelijks in een cijfer uit te drukken.
  • Een enkele keer adviseert de arts om één of meer keren per jaar gedurende enkele weken te stoppen. Tijdens deze 'medicijnvakantie' kunt u kijken of het medicijn nog nodig is. Mogelijk kunt u inmiddels voldoende omgaan met de aandachtsstoornis en de overmatige activiteit. Dan is dit medicijn niet meer nodig.

Narcolepsie
Dexamfetamine geneest uw aandoening niet, maar werkt wel tegen de verschijnselen van narcolepsie. U zult dit middel daarom meestal levenslang moeten gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • duurt het nog minstens 2 uur voor de volgende portie? Neem hem dan alsnog;
  • moet u de volgende portie binnen 2 uur innemen? Sla deze capsules dan over of verschuif de volgende portie tot later op de dag, maar niet later dan 16.00 uur;
  • ontdekt u binnen 3 uur vóór bedtijd dat u de capsules bent vergeten, sla ze dan over. Later op de avond heeft u vaak te veel problemen om in te slapen.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn deel te nemen aan het verkeer als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals nervositeit, angst en duizeligheid. U mag de eerste 3 dagen dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden. Rijd ook geen auto als de dosering omhoog gaat. Pas nadat u gedurende 3 dagen dezelfde dosering gebruikt, mag u weer autorijden.

Na 3 dagen zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

Let op: ook ADHD of slaapziekte kunnen een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

Nieuwe wet: vanaf 1 juli 2017 kunnen deelnemers aan het verkeer met een speekseltest gecontroleerd worden op drugsgebruik. Daarbij maakt de politie geen uitzondering voor het medicinaal gebruik van dexamfetamine.
Als u dexamfetamine gebruikt, kunt u een positief testresultaat verwachten. Dat betekent dat u risico loopt op een boete of ontzegging van de rijbevoegdheid.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt de bijwerkingen van dit middel, zoals roekeloos gedrag. Ook beïnvloedt alcohol het beoordelingsvermogen. Beperk daarom het gebruik van alcohol.

alles eten?
U mag alles eten.

Mag ik dexamfetamine gebruiken met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Ritonavir, een middel tegen hiv of aids. Ritonavir versterkt de werking en bijwerkingen van dexamfetamine.
  • Fenelzine en tranylcypromine, middelen tegen depressiviteit. De kans op een zeer ernstige verhoging van de bloeddruk wordt door de combinatie vergroot.

Bovengenoemde middelen mag u niet in combinatie met dexamfetamine gebruiken. Raadpleeg uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Er zijn niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker of dit medicijn altijd veilig is voor zwangere vrouwen en hun kind. Mogelijk kunt u (tijdelijk) overstappen op een ander medicijn.

Borstvoeding
Gebruik dit medicijn NIET als u borstvoeding geeft, of stop de borstvoeding. Dit medicijn komt in de moedermelk. Het kan bijwerkingen bij het kind geven. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen. Of misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Nee, u kunt niet in één keer stoppen. Bouw in enkele dagen af. Bij plotseling stoppen kunt u een enkele keer misselijk worden of gaan trillen en beven. Er is een heel kleine kans dat u tijdelijk erg neerslachtig of verward wordt. Dit kunt u voorkomen door geleidelijk de dosering te minderen. Bij ADHD voorkomt u hiermee ook een teleurstelling als het oude gedrag in alle hevigheid terugkomt.

Onder welke namen is dexamfetamine verkrijgbaar?

De werkzame stof dexamfetamine zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Dexamfetamine is sinds 1935 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Amfexa in tabletten en in capsules die in de apotheek worden gemaakt, als het merkloze Dexamfetaminesulfaat capsules FNA.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 06-04-2018

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

dexamfetamine is te gebruiken bij:

Gerelateerde zorg & gebruik

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

23 January 2018

Veel last van psychische bijwerkingen, depressie, angst en stress. Hielp in het begin heel erg bij de rust en concentratie, maar hoe langer ik het slikte, ...

18 November 2016

Ik gebruikte al jarenlang dexamfetamine van de Magistrale Bereider, naar volle tevredenheid. Toen moest ik ineens overstappen op Amfexa omdat een farmaceu...

5 November 2016

Belachelijk veel bijwerkingen t.o.v. het niet verkrijgbare merkloze variant. En duur.

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.