Maagklachten

Maagklachten

Trefwoord
naar klachten & ziektes

Maagklachten

Wat is maagklachten?

Maagklachten kunnen bestaan uit:

  • brandend maagzuur of oprispingen (opboeren);
  • maagpijn;
  • misselijkheid en een opgeblazen gevoel.

Brandend maagzuur en oprispingen
Brandend maagzuur en oprispingen kunnen bestaan uit een brandend gevoel achter het borstbeen, soms tot in de keel. U voelt het als er zure maaginhoud in de slokdarm naar boven komt. In het geval van zure oprispingen proeft u het ook. Vaak nemen de klachten toe na het eten en als u bukt of ligt. En kan soms leiden tot nachtelijke hoest door overloop van zuur in de luchtpijp. De maag zelf wordt tegen het zuur beschermd door een speciaal laagje, maar de slokdarm niet. Daardoor kan de slokdarm op den duur beschadigen als er vaak maagzuur naar boven komt. U merkt zo'n beschadiging aan pijn bij het slikken.

De overgang van de slokdarm naar de maag is een sluitspier die werkt als een klepje. Normaal gesproken is er sprake van eenrichtingsverkeer. Voedsel dat de sluitspier is gepasseerd, kan niet meer terug. De maaginhoud kan naar boven komen als de sluitspier niet goed werkt of als de druk in de buik te hoog is, bijvoorbeeld bij overgewicht, zwangerschap, plotseling bukken of gaan liggen, het dragen van knellende kleding of na een zware maaltijd. Door roken, het gebruik van koffie of alcohol kan de werking van de sluitspier verslechteren, en ook door sommige medicijnen.

Ook bij een breuk in het middenrif, waarbij een deel van de maag boven het middenrif uitkomt, kan de sluitspier zijn werk niet goed doen. Het inslikken van veel lucht (bijvoorbeeld door te snel eten of door het drinken van koolzuurhoudende frisdrank) kan opboeren van maagzuur veroorzaken.

Maagpijn
Maagpijn is een drukkende, zeurderige of hevig stekende pijn in de bovenbuik die 's nachts erger is. Meestal wordt de pijn minder als u iets eet of als u een medicijn gebruikt dat het maagzuur neutraliseert. Maagpijn is vaak het gevolg van een ontsteking van het slijmvlies van de maag of de twaalfvingerige darm. Als er zure maaginhoud met de ontsteking in contact komt, geeft dit pijn. Als de ontsteking niet wordt behandeld, kan er uiteindelijk een zweer in de maag of de twaalfvingerige darm ontstaan.

Misselijkheid en een opgeblazen gevoel
Heeft u last van brandend maagzuur, oprispingen en maagpijn, dan is de kans groot dat u ook last heeft van misselijkheid, overgeven en een opgeblazen of een vol gevoel. Maar misselijkheid en een vol, opgeblazen gevoel kunt u ook hebben zonder dat u last heeft van maagpijn of brandend maagzuur. Bijvoorbeeld als uw maag te langzaam werkt en te lang bezig is met het verteren van het voedsel. Ook door te veel eten of drinken, te vet eten, te snel eten of een virusinfectie kan misselijkheid of een vol gevoel ontstaan. Soms is misselijkheid een bijwerking van een medicijn.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Om iets aan uw maagklachten te doen, is het belangrijk dat u de mogelijke oorzaak kent en dan uw leef- en eetgewoonten aanpast. Met de volgende adviezen kunt u maagklachten voorkomen of bestrijden.

Bij brandend maagzuur of maagpijn

  • Vermijd irriterende stoffen, zo als alcohol, sinaasappel(sap), scherp gekruid eten, vet, pepermunt, koffie, of koolzuurhoudende dranken. Ook kan het helpen minder vet te eten, en kleinere porties.
  • Ook bij misselijkheid en een vol gevoel is het beter als u geen koolzuurhoudende frisdrank drinkt, en rustig eet, niet te vet en niet te veel.
  • Stop met roken; door roken herstelt het slijmvlies van de maag zich minder snel. En door roken werkt de sluitspier tussen slokdarm en maag minder goed.
  • Als u klachten krijgt kort na het starten met een bepaald medicijn, dan is de kans groot dat het medicijn de klachten veroorzaakt. Kijk in de bijsluiter of dit het geval kan zijn. Heeft u er veel last van, overleg dan met uw arts of apotheker.
  • Gebruikt u incidenteel vrij verkrijgbare pijnstillers zoals ibuprofen of naproxen? Deze kunnen ook maagklachten veroorzaken. U kunt deze beter vervangen door paracetamol.

Verder bij brandend maagzuur

Het is belangrijk de druk in de buik te verminderen.

  • Draag geen knellende kleding.
  • Buk niet, maar ga door de knieën als u iets wilt oppakken.
  • Raadpleeg een diëtist als u last heeft van overgewicht.
  • Vermijd het tillen van zware dingen.
  • Als u vooral 's nachts klachten heeft, dan is het een goed idee het hoofdeinde van het bed te verhogen. Zet er klossen onder of leg een kussen onder het matras. Neem de laatste maaltijd zo'n drie uur voor u gaat slapen. Uw maag is dan leeg als u gaat liggen.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

  • Als kinderen over maagpijn (pijn in de bovenbuik) klagen.
  • Als de klachten niet binnen 2 weken verbeteren, ondanks het aanpassen van uw eet- en leefgewoonten of het gebruik van een vrij verkrijgbaar medicijn tegen maagklachten.
  • Als uw klachten erger worden.
  • Als u het gevoel heeft dat het voedsel niet goed zakt in de slokdarm.
  • Als u minder dan een jaar geleden bent behandeld voor een zweer aan de maag of twaalfvingerige darm.
  • Bij overgeven in combinatie met afvallen of zich ziek voelen.
  • Als u ouder bent dan 50 jaar en voor het eerst klachten heeft. Dan heeft u namelijk een grotere kans op maag- of slokdarmkanker.
  • Bij een drukkende, zeurderige pijn in de buik tijdens de zwangerschap.
  • Als de pijn uitstraalt naar armen, kaken of rug.
  • Als u heel veel last heeft of ongerust bent over de pijn.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Brandend maagzuur, oprispingen en maagpijn
Er zijn verschillende vrij verkrijgbare medicijnen tegen brandend maagzuur, oprispingen en maagpijn. Gebruik deze medicijnen niet langer dan 2 weken achterelkaar. Komen uw klachten daarna terug, ga dan naar uw huisarts.

Af en toe last
U kunt een medicijn gebruiken dat maagzuur bindt en waarin algeldraat en een magnesiumzout zitten. Zo'n medicijn neutraliseert het maagzuur snel, vooral als u het als drank gebruikt. Deze medicijn mag u ook gebruiken tijdens zwangerschap en bij borstvoeding. Ze werken enkele uren. U mag ze meermalen per dag gebruiken.

De hele dag of vooral 's nachts last
U kunt het beste ranitidine gebruiken. Dit medicijn vermindert de productie van maagzuur.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij maagklachten?

Antacida
Antacida zijn stoffen die het maagzuur binden en neutraliseren. Hierdoor neemt de overmaat aan maagzuur af en de pijn zal snel verminderen. Antacida worden vaak in combinatie met andere medicijnen gegeven.

Voorbeelden zijn algeldraat, algeldraat met een magnesiumzout, aluminiumhydroxidemagnesiumcarbonaat, calciumcarbonaat, calciumcarbonaat met magnesiumsubcarbonaat, hydrotalciet en magnesiumoxide.

Antacida kunnen ook worden gecombineerd met alginzuur. Alginezuur vormt een met een beschermde laag boven op de maaginhoud die de slokdarm beschermt tegen inwerking maagzuur. Een voorbeeld is alginezuur met zuurbindende carbonaten.

H2-blokkers
H2-blokkers verminderen de aanmaak van maagzuur. Daardoor verminderen klachten als maagpijn en/of zuurbranden. Ook als er langdurig maagbeschadigende medicijnen moeten worden gebruiken, kunnen gedurende langere tijd H2-blokkers worden voorgeschreven. Zo wordt voorkomen dat er een maagzweer ontstaat. Voorbeelden zijn cimetidine, famotidine, nizatidine en ranitidine.

Protonpompremmers
Protonpompremmers verminderen de aanmaak van maagzuur. Daardoor verminderen klachten als maagpijn en/of zuurbranden. Ze werken sterker dan de hierboven beschreven H2-blokkers. Ook als er langdurig maagbeschadigende medicijnen moeten worden gebruiken, kan gedurende lange tijd een protonpompremmer worden voorgeschreven. Zo wordt voorkomen dat er een maagzweer ontstaat. Voorbeelden zijn esomeprazol, lansoprazol, omeprazol, pantoprazol en rabeprazol.

Domperidon
Domperidon opent de doorgang van de maag naar de darmen en stimuleert de bewegingen van de maag en darmen. Hierdoor raakt de maag eerder leeg en komt het voedsel sneller in de darmen terecht en heeft u minder last misselijkheid.

Erytromycine
Artsen schrijven erytromycine in uitzonderingsgevallen voor bij een gestoorde lediging van de maag, als andere medicijnen niet voldoende helpen. Een bij-effect van erytromycine is dat het de beweging van het maagdarmkanaal stimuleert. Het kan de doorgang van het voedsel door maag en darmen verbeteren. Dit effect houdt dus geen verband met de werking tegen bacteriën.

Kamille
Kamille werkt licht ontstekingremmend en ontsmettend en heeft een licht ontspannend effect op maag en darmen, heeft een beschermend effect op het maagslijmvlies en vermindert spierkrampen. Kamillethee wordt soms gebruikt bij een maag die van streek is.

Maagwandbeschermers
Maagwandbeschermers vormen een beschermende laag op het slijmvlies van maag en darmen. Een voorbeeld is sucralfaat. Sucralfaat vormt samen met eiwitten in maag en darm een beschermende laag op beschadigingen in het maagslijmvlies. Hierdoor wordt de beschadiging beschermd tegen de inwerking van maagzuur. Het is geen medicijn van eerste keus.

Natriumcitraat-drank
Natriumcitraat-drank is een medicijn dat snel de hoeveelheid zuur in de maag vermindert. Het wordt vooral bij kinderen gebruikt.

Laatst bijgewerkt KNMP: 24-09-2018

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.