lithium bij kinderen

Trefwoord
naar medicijnen

lithium bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Lithium vermindert hevige stemmingsschommelingen.

Artsen schrijven lithium voor bij kinderen met:

  • manie;
  • (manische) depressie.

Manie

Een manie is een periode van overdreven opgewektheid, met veel onrealistische plannen en acties. Tijdens een manie kan de slaap van het kind verstoord zijn en kan het kind agressief worden. Het kind kan soms ook last hebben van wanen en hallucinatie. Vaak verslechteren de schoolprestaties. Meestal treedt een manie op bij iemand die lijdt aan manische depressiviteit. Bij deze ziekte wisselen ernstig depressieve periodes zich af met manische periodes. Bij een manie kunnen artsen lithium voorschrijven. 

Lees meer over manie

Depressie bij kinderen

Bij manische depressiviteit worden depressieve periodes afgewisseld met manieën (zie ook de tekst hierboven).

Bij depressie is er sprake van een sombere stemming, geen interesse en plezier meer in de dingen van het leven. Iemand die depressief is, voelt zich vaak waardeloos en heeft schuldgevoelens. Ook kunnen mensen met depressiviteit snel geïrriteerd zijn en moeite hebben met inslapen of doorslapen.

Lees meer over depressie bij kinderen

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat lithium wordt gebruikt bij:

  • kinderen vanaf 13 jaar met manie;
  • kinderen vanaf 13 jaar met (manische) depressie.

Lithium is bij deze aandoeningen en leeftijd officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant lithium bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is.

Er is ook onderzoek gedaan naar lithium bij:​

  • kinderen tussen 6 en 12 jaar met manie;
  • kinderen tussen 6 en 12 jaar met (manische) depressie.

Deze leeftijden staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt lithium te werken en is het veilig. Daarom schrijft de arts lithium ook voor bij kinderen met deze aandoeningen en van deze leeftijden. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Lithium mag alleen worden voorgeschreven door een specialist in de kinder-en jeugdpsychiatrie.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

  • Manie: lithium kan een manische periode voorkomen of de ernst, duur en het aantal buien verminderen. Het kan ook een manische bui stoppen. Hoe deze werking precies tot stand komt is niet bekend. Waarschijnlijk heeft het invloed op de overdracht van prikkels in de hersenen.
  • Manische depressie: bij manische depressiviteit voorkomt lithium de sterke stemmingsschommelingen.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

  • Manie: binnen 1 tot 2 weken is het effect op de manie te merken. Gaat uw kind lithium gebruiken om manische periodes te voorkomen of te verminderen, dan duurt het meestal een maand voor lithium voldoende effect heeft. Soms duurt het een half jaar of een jaar voor het volledige effect is bereikt.
  • Manische depressie: het effect is meestal binnen een maand te merken. Maar soms duurt het een half jaar of een jaar voor het volledige effect is bereikt. Lithium wordt soms gegeven bij ernstige depressiviteit zonder manieën als antidepressiva alleen niet voldoende helpen. Het werkt dan binnen 3 tot 4 weken.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan innemen.

  • Gewone tabletten: laat uw kind de tablet innemen met een half glas water.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe een kind de tablet het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? Neem dan contact op met de apotheker. Sommige tabletten mag u fijnstampen. Maar let op: er zijn ook tabletten die u niet mag fijnstampen omdat het medicijn dan minder goed of zelfs niet meer werkt. Soms kan door het fijnmaken het medicijn vies smaken. Of uw kind krijgt eerder last van bijwerkingen, zoals maagklachten. Vraag dit dus eerst aan de apotheker.
  • Tabletten met vertraagde afgifte: laat uw kind de tablet heel doorslikken met een half glas water. Deze tabletten niet kauwen of fijnmaken, omdat dan onbedoeld al het werkzame bestanddeel tegelijk vrijkomt. De tabletten zijn zo gemaakt, dat ze langzaam oplossen, waardoor ze minder bijwerkingen geven en langer werken.
  • Gewone capsules: laat uw kind de capsule innemen met een half glas water.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige capsules ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een capsule? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe uw kind de capsule het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? Neem dan contact op met de apotheker. Sommige capsules mag u openmaken. Maar let op: er zijn ook capsules die u niet mag openmaken omdat het medicijn dan minder goed of zelfs niet meer werkt. Soms kan door het openmaken het medicijn vies smaken. Of uw kind krijgt eerder last van bijwerkingen, zoals maagklachten. Vraag dit dus eerst aan de apotheker.

Gezinsleden die zelf geen lithium gebruiken, moeten hun handen wassen nadat ze de tabletten hebben aangeraakt.

Wanneer?

Het is heel belangrijk dat uw kind dit medicijn consequent inneemt, zodat de hoeveelheid in het bloed constant blijft. Als uw kind dit medicijn 1 keer per dag gebruikt, laat hij het dan 's avonds innemen. Bij bloedcontrole moet namelijk de volgende ochtend, 12 uur na de laatste inname het bloed afgenomen worden.

Hoe lang?

Is de manische of depressieve periode voorbij, dan zal uw kind dit medicijn meestal nog lange tijd moeten gebruiken om een nieuwe manie of depressie te voorkomen. Wel zal de arts de dosering in die periode meestal verlagen.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over lithium bij volwassenen.

De hoeveelheid lithium in het bloed luistert zeer nauw. Bij te weinig werkt het niet, maar bij te veel kunnen ernstige bijwerkingen ontstaan. Uw kind zal daarom regelmatig het bloed moeten laten controleren. Wees tussentijds altijd alert op de bijwerkingen. Merkt uw kind dat een bijwerking opeens optreedt of toeneemt, dan kan dat een teken zijn dat de dosering te hoog is. Ook als uw kind langdurige diarree heeft of veel moet braken, kan de hoeveelheid lithium in het bloed te hoog worden. Neem in deze gevallen contact op met de arts. Belangrijke verschijnselen van overdosering zijn maagdarmklachten, spiertrekkingen, duizeligheid, slaperigheid en moeite met spreken.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid met braken, diarree en buikkramp. Dit verdwijnt meestal binnen een paar weken. Blijft uw kind hier last van houden, neem dan contact op met de arts. Mogelijk kan deze het doseringsschema aanpassen.
  • Trillen en beven. Dit treedt vooral op aan het begin van de behandeling en gaat meestal vanzelf over. Het kan helpen als uw kind minder coffeïnebevattende dranken en voedingsmiddelen gebruikt, zoals koffie, thee en chocola. Als uw kind hier veel last van blijft houden kan de arts uw kind hier een medicijn tegen voorschrijven.
  • Verminderd geheugen en verminderd concentratie- en coördinatievermogen, moeite hebben duidelijk te spreken (articuleren). Overleg met de arts als uw kind hier last van krijgt.
  • Gewichtstoename, door het vasthouden van vocht, te veel calorierijke dranken of door een veranderde stofwisseling.
  • Huidklachten: verergering of ontstaan van acne en haaruitval. Als uw kind aan psoriasis lijdt, kan hij meer last krijgen van deze aandoening. Neem contact op met de arts als uw kind last heeft van rode schilferende of glanzende plekken op de huid, beschadigingen van de huid, jeuk, putjes in de nagels en gewrichtsklachten.
  • Dorst, droge mond, veel drinken en veel plassen. Zorg dat uw kind voldoende drinkt, maar let er op dat hij niet te veel calorierijke drankjes neemt. Uw kind heeft dan kans snel aan te komen. Uw kind kan het dorstgevoel bestrijden met een schijfje citroen of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in het gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Laat uw kind daarom extra goed poetsen en flossen als u merkt dat hij last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren. Het dorstgevoel wordt meestal minder als uw kind gewend is geraakt aan het medicijn.
  • Na enkele maanden tot jaren gebruik: verminderde werking van de schildklier. Daarom zal de arts regelmatig de werking van de schildklier controleren. Is uw kind vermoeid, traag, kouwelijk en lusteloos of onverschillig (apathisch)? Neem dan contact op met de arts. Ook kan het gewicht van uw kind toenemen en kan zich een struma ontwikkelen. Een struma is een zwelling onder aan de hals. Neem bij deze verschijnselen contact op met de arts.
  • Nierbeschadiging. Daarom zal de arts regelmatig de nierwerking controleren. Heeft uw kind al een verminderde nierwerking, overleg dan met de arts.
  • Meer kans op hartritmestoornissen. Daarom zal de arts regelmatig de hartfunctie controleren. Bij hartritmestoornissen kan uw kind last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit komt vooral voor bij mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het aangeboren verlengde QT-interval. Uw kind mag dit medicijn NIET gebruiken als hij deze hartritmestoornis heeft. Overleg met de arts. Mogelijk kan de arts een ander medicijn voorschrijven.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

lLithium is voor kinderen te verkrijgen in:

  • tabletten;
  • tabletten met gereguleerde afgifte;
  • capsules.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij lithium bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 07-12-2015

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

lithium bij kinderen is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.