Orgametril

Werkzame stof: lynestrenol

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof lynestrenol.

naar medicijnen

lynestrenol

Belangrijk om te weten over lynestrenol

  • Lynestrenol heeft ongeveer dezelfde werking als het vrouwelijk geslachtshormoon progesteron. Progesteron is belangrijk voor de vruchtbaarheid.
  • Bij menstruatieklachten, zoals veel of onregelmatig bloedverlies, ovulatiepijn, pijn in de borsten en endometriose (wildgroei van baarmoederslijmvlies). Wordt ook gebruikt om de menstruatie uit te stellen en bij onderzoek naar de oorzaak als een vrouw niet menstrueert.
  • In de meeste gevallen moet u lynestrenol enkele maanden iedere dag gebruiken. Bij hevig of onregelmatig bloedverlies: van dag 14 tot 25 van uw cyclus.
  • Pas na een paar maanden weet u of het goed werkt.
  • Uw menstruatie kan in het begin onregelmatig zijn. Blijft u last houden? Raadpleeg dan uw arts.
  • Maagdarmklachten kunnen in het begin voorkomen, zoals misselijkheid, diarree of verstopping. Raadpleeg uw arts bij ernstige klachten of als u hier na 3 maanden nog last van heeft.
  • Niet gebruiken als u zwanger bent.
  • Als u stopt, kan uw menstruatie de eerste tijd uitblijven. Vooral als u lynestrenol meerdere maanden heeft gebruikt.

Wat doet lynestrenol en waarbij gebruik ik het?

Lynestrenol is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Dit heeft ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron. Het speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij abnormaal vaginaal bloedverlies, stoornissen tijdens de menstruatiecyclus, uitstellen van de menstruatie, ovulatiepijn, pijn in de borsten en endometriose.

Abnormaal vaginaal bloedverlies

Als de menstruatie onregelmatig is, veel heviger is of op andere momenten komt dan normaal, is er sprake van abnormaal bloedverlies.

Oorzaak
Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Bij een verstoring kan de cyclus onregelmatig worden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de overgang. Dan neemt de aanmaak van oestrogeenhormoon geleidelijk af. Abnormaal bloedverlies kan ook ontstaan door vleesbomen in de baarmoeder, of door andere aandoeningen van de baarmoeder, zoals infecties, maar soms is er geen oorzaak voor te vinden. Door het overmatige bloedverlies kan op den duur bloedarmoede ontstaan. Hierdoor voelt u zich vaak moe.

Behandeling
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Als u geen kinderwens heeft, kunt u een spiraaltje met levonorgestrel gebruiken of een anticonceptiepil. Dit vermindert het bloedverlies. Als u geen hormonen wilt gebruiken, kan de arts een pijnstiller van het NSAID-type voorschrijven, bijvoorbeeld ibuprofen. Dit vermindert ook de hoeveelheid bloed tijdens een menstruatie. Eventueel kan de arts ook tranexaminezuur voorschrijven.

Bij zeer hevig bloedverlies, bijvoorbeeld door vleesbomen, kan de arts een progestageenhormoon voorschrijven, zoals lynestrenol.

Werking
Lynestrenol kan een onregelmatige cyclus regelmatig maken en overvloedig bloedverlies verminderen. Bloedingen worden minder heftig, korter en minder pijnlijk dan een gewone menstruatie. Meestal schrijft de arts u het voor gedurende 10 dagen per 4 weken. Als  u na 10 dagen stopt ontstaat een bloeding. Dit is geen echte menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding.

Effect
U moet het medicijn meestal enkele maanden gebruiken voordat u weet of het goed werkt.

Lees meer over abnormaal vaginaal bloedverlies

Stoornissen tijdens de menstruatiecyclus

Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Als deze wordt verstoord kan de menstruatie uitblijven. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij extreem gewichtsverlies, of juist sterke gewichtstoename, het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS), de overgang, stress, goedaardige gezwellen in de hypofyse (een deel van de hersenen) of bepaalde chronische ziekten. Maar soms is er geen directe oorzaak voor te vinden.

Behandeling
Als er geen directe oorzaak te vinden is, en u ook niet zwanger kunt zijn, kan de arts u voorstellen om een progestageenhormoon te gebruiken als test, zoals  lynestrenol. U moet dit medicijn dan gedurende 10 dagen gebruiken. Als u na stoppen van lynestrenol een onttrekkingsbloeding krijgt binnen 7 dagen, is de test positief. Dit betekent dat u in principe een normale cyclus kunt hebben. Soms kan het enige tijd duren voordat de cyclus zich dan vanzelf herstelt.

Ovulatiepijn
Sommige vrouwen voelen halverwege de cyclus buikpijn die samenhangt met de eisprong (ovulatie). Het wordt ook wel middenpijn genoemd. De pijn ontstaat doordat bij het openspringen van het blaasje in de eierstok, stoffen in de buikholte terechtkomen die het buikvlies kunnen irriteren. De pijn trekt vanzelf weer weg.

Als vrouwen hevige pijn ervaren kan een pijnstiller, zoals ibuprofen, uitkomst bieden. Ook door gebruik van de anticonceptiepil gaat de ovulatiepijn over. Als een pijnstiller of de anticonceptiepil niet helpen of niet gebruikt kunnen worden, kunt u ook lynestrenol gebruiken. U begint dan vanaf dag 1 of uiterlijk dag 5 van de cyclus en gebruikt het continu, zonder onderbreking. U krijgt dan geen ovulaties meer, dus ook geen bijbehorende pijnklachten. U zult ook geen menstruatie meer krijgen. Soms ontstaat wel een doorbraakbloeding. In dat geval zal de arts u adviseren 3 tot 5 dagen lang de dosering te verhogen. 

Pijn in de borsten gedurende bepaalde dagen van de cyclus
De klieren in de borsten van vrouwen zijn gevoelig voor hormoonwisselingen tijdens de cyclus. De meeste vrouwen merken dit niet of hebben er maar weinig last van. Sommige vrouwen ervaren echter pijn in hun borsten op bepaalde dagen van hun cyclus. Het continu gebruik van een dagelijkse dosis lynestrenol kan helpen om de borstpijn te verminderen. U moet het minimaal 3 maanden achtereen gebruiken voordat u het effect kunt beoordelen.

Lees meer over stoornissen tijdens de menstruatiecyclus

Menstruatie uitstellen

U kunt verschillende reden hebben om uw menstruatie uit te willen stellen. Bijvoorbeeld tijdens de vakantie, een sportwedstrijd of vanwege een operatie. Lynestrenol wordt gebruikt om de menstruatie uit te stellen bij vrouwen die geen hormonale anticonceptiemiddel gebruiken. Het zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies niet wordt afgestoten. Hierdoor gaat u niet menstrueren.

U kunt de menstruatiedatum verschuiven, als u lynestrenol vanaf 2 weken voor de te verwachten menstruatiedatum inneemt. U neemt het in zolang u de menstruatie wilt uitstellen. Maar de menstruatie mag u maximaal 2 weken uitstellen. Na het stoppen van het gebruik treedt de menstruatie na 2 tot 3 dagen op. U kunt tot 1 week (uiterlijk 3 dagen) voor de menstruatie nog starten met lynestrenol. U heeft dan wel een hogere dosis nodig en mag de menstruatie maximaal een week uitstellen.

Lees meer over menstruatie uitstellen

Endometriose

De baarmoeder is van binnen met een slijmvlies bekleed. Dit slijmvlies heet endometrium. Bij endometriose is het slijmvlies ook buiten de baarmoeder aanwezig, bijvoorbeeld in de buikholte, rond de darmen, de eierstokken, blaas of op het buikvlies.

Verschijnselen
Het slijmvlies buiten de baarmoeder doet ook mee met de menstruatiecyclus. Daardoor ontstaan kleine bloedingen in de buikholte die pijn kunnen veroorzaken. Ook kunnen er littekens en verklevingen ontstaan, die  tijdens de menstruatie, maar ook daarvoor of daarna, buikpijn kunnen geven. Soms is endometriose een oorzaak van  ongewilde kinderloosheid. 1 op de 20 vrouwen in de vruchtbare leeftijd heeft endometriose. Bij vrouwen die ongewild kinderloos zijn is dat 1 op de 4.

Behandeling
Soms helpt het om een pijnstiller te gebruiken, bijvoorbeeld paracetamol of een pijnstiller van het NSAID-type, bijvoorbeeld ibuprofen. De buikpijn kan door het gebruik van progestageenhormoon verminderen. Bij zeer hevige klachten kan de gynaecoloog een kijkoperatie doen en de slijmvliesplekken weghalen.

Werking
Progestageenhormonen zoals lynestrenol vermindert de hoeveelheid baarmoederslijmvlies op de endometrioseplekken. Daardoor vermindert de pijn.

U moet dit medicijn meestal enkele maanden gebruiken voordat u het effect kunt beoordelen. 

Lees meer over endometriose

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Onregelmatig bloedverlies ('spotting'). Dit hoort na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts. Soms is het nodig om de dosering tijdelijk te verhogen.
  • Wegblijven van de menstruatie. Een enkele keer komt de menstruatie niet meteen terug, als u met dit medicijn bent gestopt. Dit is met name het geval na gebruik gedurende meerdere maanden.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, buikpijn, diarree of verstopping. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Raadpleeg uw arts, als u na 3 maanden nog last heeft.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Hoofdpijn of migraine. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
  • Pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Raadpleeg uw arts, als u na 3 maanden nog last heeft.
  • Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan uw bloeddruk iets stijgen. Het is zelden zo ernstig dat u met dit middel moet stoppen. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
  • Huidafwijkingen zoals acne, jeuk, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar, overmatige haargroei of juist haaruitval. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
  • Duizeligheid, slaperigheid of vermoeidheid.
  • Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd zijn, depressie en soms nervositeit. Heeft u veel last van stemmingsveranderingen, vraag dan uw arts om advies.
  • Overmatig zweten.
  • Meer of minder zin in vrijen, droge vagina en pijn bij het vrijen. Progestageenhormonen kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
  • Leveraandoeningen. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of zeer zelden een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
  • Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende middelen niet krijgt.
  • Verhoogd cholesterol in uw bloed. U heeft ook meer kans op atherosclerose (aderverkalking). Hierdoor kunt u eerder een hart- en vaatziekte krijgen. Als u al een te hoog cholesterolgehalte in uw bloed heeft, zal uw arts u daar extra op controleren. Ook zal uw arts de kans op hart- en vaatziekten met u bespreken.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. In zeldzame gevallen kunt u last krijgen van een ernstige overgevoeligheid met zwellingen in het gezicht, de tong en keel, benauwdheid of flauwvallen. Waarschuw dan direct een arts of ga naar de Eerste Hulpdienst. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
  • Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst. Heeft u ooit trombose gehad, dan mag u dit medicijn waarschijnlijk niet gebruiken. Raadpleeg uw arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?
De arts kan u lynestrenol op verschillende manieren voorschrijven, afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt. Bij het continue gebruik neemt u elke dag één of meer keer een dosis. Bij een cyclisch gebruik neemt u gedurende een bepaalde periode van de menstruatiecyclus één dosis per dag. De eerste dag van de menstruatie noemt men 'dag 1'.

Het onderstaande is een voorbeeld, er kunnen redenen zijn waarom uw arts u een ander gebruik heeft voorgeschreven:

  • abnormaal vaginaal bloedverlies: de eerste keer 10 dagen, daarna gedurende drie cycli van dag 14 tot en met dag 25.
  • uitstel van de menstruatie: bij voorkeur 2 weken voor de verwachte menstruatiedatum beginnen. U mag de menstruatie maximaal 2 weken uitstellen. Als u minder dan 1 week en uiterlijk 3 dagen voor de verwachte menstruatie begint, mag u de menstruatie maximaal 7 dagen uitstellen.
  • stoornissen tijdens de menstruatiecyclus: van dag 14 tot en met dag 25. Soms schrijft de arts ook oestrogeenhormoon tegelijkertijd voor.
  • ovulatiepijn (middenpijn): het liefst beginnen op dag 1 van de cyclus, in ieder geval voor dag 5 beginnen. Daarna continu gebruiken. Bij doorbraakbloedingen de dosis verhogen.
  • pijn in de borsten gedurende bepaalde dagen van de cyclus: continu gebruik elke dag, gedurende 3 maanden.
  • endometriose: continu gebruik elke dag, gedurende ten minste 6 maanden.

Na het stoppen met het progestageenhormoon zal na enkele dagen een op een menstruatie lijkende onttrekkingsbloeding ontstaan.

Wanneer?
U mag het medicijn innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u een vast tijdstip kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis. Bijvoorbeeld 's ochtends bij het ontbijt. Als u het 2 of 3 keer per dag moet innemen: tijdens de maaltijden.

Hoe lang?
Afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt, kunt u lynestrenol gedurende enkele weken tot meerdere maanden gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent op de voorgeschreven dagen slikt. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik lynestrenol gebruiken met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De volgende medicijnen verminderen de betrouwbaarheid van de minipil. Hierdoor stijgt de kans op een zwangerschap. Mogelijk vervangt uw arts het medicijn. Of misschien krijgt u een ander anticonceptiemiddel, zoals een spiraaltje of de prikpil. Als dit niet mogelijk is, kunt u condooms gebruiken. Als u stopt met het medicijn is het effect op de hormonen nog vier weken aanwezig. Gebruik daarom condooms tijdens en tot en met vier weken na het stoppen van dit medicijn.

  • Medicijnen tegen epilepsie, namelijk carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne en primidon.
  • Medicijnen tegen tuberculose rifampicine en rifabutine.
  • Sint-janskruid (hypericum), een middel gebruikt bij depressie.
  • Bosentan, een medicijn dat wordt gebruikt bij pulmonale arteriële hypertensie, een ernstige vorm van hoge bloeddruk in de longen. Omdat bosentan schadelijk kan zijn voor de ongeboren baby is het extra belangrijk om zwangerschap te voorkomen.
  • Sommige medicijnen tegen hiv. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap

Gebruik dit medicijn NIET als zwanger bent of u binnenkort wilt worden. Dit medicijn kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind.

  • Wilt u zwanger worden en krijgt u dit medicijn voor het eerst? Overleg dan met uw arts voordat u met dit medicijn begint. Misschien kan de arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn dat wel veilig is tijdens de zwangerschap.
  • Gebruikt u dit medicijn al en wilt u zwanger worden? Overleg dan ook eerst met uw arts voordat u zwanger wordt. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen. Of misschien kunt u overstappen op een ander medicijn.
  • Gebruikt u dit medicijn al en bent u zwanger geworden? Overleg dan meteen met uw arts. Samen kunt u bespreken wat het risico voor de baby is als u doorgaat met het medicijn. Of wat het risico voor u is als u met het medicijn stopt.

Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven, als u dit medicijn in de normale dosering gebruikt. Het wordt al jarenlang gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

U kunt met dit medicijn stoppen wanneer u wilt. Overleg dit met uw arts. Na het stoppen krijgt u binnen enkele dagen een onttrekkingsbloeding.

Het komt voor dat na stoppen van het gebruik de echte menstruatie niet meteen terugkeert. Dit is vooral het geval na gebruik gedurende meerdere maanden. Raadpleeg uw arts als u zich zorgen maakt over het uitblijven van de menstruatie.

Onder welke namen is lynestrenol verkrijgbaar?

De werkzame stof lynestrenol zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Lynestrenol is sinds 1961 internationaal op de markt. Lynestrenol is in tabletten op recept verkrijgbaar onder de merknaam Orgametril.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 15-08-2016

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

5 June 2018

Vanwege endometriose heb ik verschillende medicatie (uit)geprobeerd. Dit medicijn leek de oplossing, totdat de bijwerkingen opkwamen. Ik ben 20 kilo aangek...

9 April 2018

Helaas ben ik sinds het gebruik van Orgametril ook in gewicht omhoog geschoten: ruim 7 kilo in 3 maanden... veel pukkels in mn gezicht en transpireren ‘s ...

19 March 2018

Ik gebruik Orgametril omdat ik onrustige cellen had in mijn baarmoeder. Ik slik ze nu 8 maanden: 13 kilo zwaarder, enorm transpireren 's nachts, vaak kou...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.