Natulan

Natulan

Werkzame stof: procarbazine

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof procarbazine.

Trefwoord
naar medicijnen

procarbazine

vergroot
terug naar boven

Belangrijk om te weten over procarbazine

  • Procarbazine remt kanker (cytostaticum).
  • Bij lymfeklierkanker (ziekte van Hodgkin) en bij hersentumoren (glioom).
  • Slik de capsules heel door zonder te kauwen met een half glas water. Zorg dat u staat of zit tijdens het innemen, zodat de capsules niet te lang in de slokdarm blijven. Anders heeft u meer kans op beschadiging van de slokdarm.
  • Bijwerkingen die u direct kunt merken: misselijkheid, braken, buikpijn, maagpijn, hoofdpijn en minder eetlust.
  • Bijwerkingen die pas na enkele dagen tot weken kunnen optreden: bloedarmoede, meer kans op infecties en bloedingen (zoals bloedneuzen). Verder haaruitval en een pijnlijke mond en keel.
  • Ook kan bij vrouwen de menstruatie wegblijven, mannen kunnen onvruchtbaar worden en kinderen eerder of juist later in de puberteit komen.
  • Vraag advies wat u tegen de bijwerkingen kunt doen. Haren gaan ongeveer een maand na de behandeling weer groeien.
  • Procarbazine is zeer sterk werkzaam. Voorkom dat het poeder van een kapotte capsule kan verstuiven. Het is dan schadelijk voor uw huisgenoten. Breng een verpakking met kapotte tabletten naar uw apotheek.
  • Tijdens en gedurende 3 maanden na de behandeling mag u niet zwanger worden. Ook mannen die procarbazine gebruiken, mogen in deze periode geen kind verwekken.

Wat doet procarbazine en waarbij gebruik ik het?

Procarbazine is een kankerremmende stof (cytostaticum).

Artsen schrijven het voor als chemotherapie (chemokuur) bij verschillende vormen van kanker, zoals lymfeklierkanker en hersentumoren.

Kanker

  • Tegen kanker

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende aandoeningen, waarbij lichaamscellen zich ongeremd vermenigvuldigen. Het gevolg zijn tumoren (gezwellen) of afwijkingen in bloed en lymfebanen. Het is een ernstige ziekte die slecht kan aflopen, als men er niets aan doet.

Dankzij nieuw onderzoek is tegenwoordig goede behandeling voor veel soorten kanker mogelijk. Bij snelle behandeling voorkomt u dat een kankergezwel doorgroeit in het omringende weefsel of dat het uitzaait. Bij uitzaaiingen ontstaat kanker op andere plaatsen in het lichaam.

Artsen schrijven procarbazine voor bij:

  • Lymfeklierkanker, een kanker in het lymfestelsel. Het lymfestelsel bestaat uit de lymfeklieren, de milt, amandelen, het beenmerg en de zwezerik (thymus). Een voorbeeld van lymfeklierkanker is de ziekte van Hodgkin.
  • Hersentumoren, zoals gliomen. Dit is een kanker van de cellen die om de zenuwen heen zitten.

Oorzaak
In elke cel zit DNA. DNA bevat de erfelijke eigenschappen van ons lichaam, zoals de bloedgroep en de kleur van de ogen. Door het DNA weten cellen wat ze moeten doen, bijvoorbeeld ook hoe snel ze zich moeten delen.
Bij een celdeling ontstaan uit één cel 2 dochtercellen, met exact hetzelfde DNA als de moedercel. Als het stukje DNA dat de celdeling bestuurt beschadigd raakt, kan de cel zich sneller gaan delen. De nieuwe cellen hebben dezelfde beschadiging in het DNA als de moedercel. Daardoor gaan ook deze cellen zich veel te snel delen, met kanker tot gevolg.

Hoe de beschadiging in het DNA ontstaat, is vaak onbekend. Het lijkt soms te komen door chemische stoffen als teer in tabaksrook, of door asbest, alcohol, te veel of te vet voedsel, straling of door een erfelijke aanleg.

Verschijnselen
Kanker is een verraderlijke ziekte. Elke kankersoort veroorzaakt weer andere klachten. In het beginstadium zijn er vaak helemaal geen verschijnselen. Pas als een kankergezwel tegen zenuwen aan gaat drukken, is pijn te voelen.

Sommige klachten komen bij vrijwel alle kankersoorten voor, zoals erge vermoeidheid, gebrek aan eetlust en afvallen (bijvoorbeeld meer dan 3 kilo per maand).

  • Bij lymfeklierkanker ook zwellingen in hals, oksels of liezen, koorts of nachtelijk zweten.
  • Bij kanker van de hersenen zijn de klachten afhankelijk van de plaats van de tumor en de druk van de tumor op het zenuwweefsel. Klachten kunnen zijn verlammingen, problemen met horen, zien en spreken, epilepsieaanvallen, ernstige hoofdpijn. Ook kunnen mensen moeite krijgen met hun geheugen of de concentratie en trager gaan denken.

Behandeling
De behandeling hangt af van de plaats waar de kanker zit en het stadium van de ziekte. Operatie, chemotherapie met cytostatica en bestraling zijn de meest voorkomende behandelingsmethoden.

Procarbazine wordt bijna altijd gecombineerd met andere cytostatica.

Werking
Procarbazine bindt zich aan het DNA van de cellen. De cellen kunnen zich hierdoor niet meer delen. De kanker wordt zo tot staan gebracht.

Lees meer over kanker

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Dit medicijn heeft een krachtige werking op de celdeling, niet alleen van kankercellen maar ook van gezonde lichaamscellen. Hierdoor kunnen bijwerkingen ontstaan, bijvoorbeeld op plaatsen waar de cellen zich van nature snel delen. Dit zijn de slijmvliezen van mond, maag en darmen, de huid, de haren en het bloed.

Door de lijst van bijwerkingen kan het lijken dat het middel erger is dan de kwaal. Maar de bijwerkingen komen lang niet bij iedereen in dezelfde mate voor. Bovendien gaan de bijwerkingen na de chemokuur geleidelijk over.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, braken, buikpijn, verstopping en diarree. Deze bijwerkingen ontstaan door ontsteking van de slijmvliezen van slokdarm, maag en darmen.
    De misselijkheid kan enkele dagen aanhouden of pas na een dag opkomen. Bij misselijkheid schrijft de arts een antibraakmiddel voor. Soms helpt het om vaker te eten, maar dan kleine beetjes. Blijft u misselijk? Overleg dan met uw arts.
    Zorg dat u extra drinkt als u diarree heeft en moet overgeven. Neem contact op met uw arts als u behalve uw normale ontlastingpatroon viermaal of vaker per dag dunne ontlasting heeft of als u ook 's nachts diarree heeft. Soms is het nodig uitdroging te voorkomen met medicijnen tegen diarree of een vochtinfuus. Ook als u vaker dan één keer per dag moet braken, of als u direct na het innemen van de capsule moet braken, moet u de arts waarschuwen.
  • Minder eetlust.
  • Minder rode en witte bloedcellen en minder bloedplaatjes. Hierdoor kunnen bloedarmoede, bloedingen en infecties ontstaan. De infecties zijn bijvoorbeeld griep, verkoudheid, keelontsteking, longontsteking, blaasontsteking, schimmelinfecties of huidinfecties, zoals steenpuisten. Soms is het nodig de dosering te verlagen of de volgende toediening uit te stellen. Soms zijn er medicijnen mogelijk om de aanmaak van bloedcellen te stimuleren. De arts zal uw bloed daarom tijdens de behandeling regelmatig laten controleren.
  • Neem bij de volgende verschijnselen contact op met uw arts: onverklaarbare koorts of keelpijn, koude rillingen, hoesten, benauwdheid, blaasjes in de mond en keel, pijn bij het plassen, bloed in de urine, bloedneuzen, onverklaarbare blauwe plekken en extreme vermoeidheid.
  • Onvruchtbaarheid of verminderde vruchtbaarheid.
    • Bij vrouwen kan procarbazine de geslachtshormonen beïnvloeden. Hierdoor raakt de menstruatie verstoord of begint de overgang eerder. De menstruatie kan uitblijven, langer duren of er kunnen tussentijdse bloedingen optreden.
    • Bij sommige mannen kan de vorming van zaadcellen stoppen, waardoor zij onvruchtbaar worden. Bespreek met uw arts de mogelijkheid om zaadcellen te laten invriezen voor u met de behandeling start.
    • Kinderen, zowel jongens als meisjes, kunnen blijvend onvruchtbaar worden, omdat procarbazine de ontwikkeling van de geslachtsorganen kan verstoren. Ook kan de puberteit eerder of juist later komen.
  • Pijnlijke mond, tong of keel en zweertjes in de mond. Deze bijwerkingen ontstaan door ontsteking van de slijmvliezen van mond, keel en slokdarm. U kunt dit zien aan een vuurrode kleur van de slijmvliezen. Eten en drinken kunnen hierdoor pijnlijk zijn. In veel gevallen helpt het om regelmatig op ijsblokjes te zuigen tijdens de behandeling. Tijdens de chemokuur kunnen ingrepen aan uw gebit of in uw mond de klachten verergeren. Daarom is het verstandig vóór u aan de chemokuur begint, uw tandarts uw gebit te laten controleren en eventueel behandelen. Verzorg uw gebit extra goed door een aantal maal per dag te poetsen met een zachte tandenborstel. Ook kunt u spoelen met een desinfecterende mondspoeling.
  • Haaruitval en kaalheid. Niet alleen van hoofdhaar, maar ook van wenkbrauwen, wimpers, oksel- en schaamhaar. Na de behandeling zal het haar na ongeveer een maand weer gaan groeien.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Hoofdpijn, vermoeidheid, slaperigheid.
  • Doof of tintelend gevoel in armen of benen, pijn in armen of benen.
  • Psychische klachten, zoals depressiviteit, verwardheid, hallucinaties. Zeer zelden psychose.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Spierschokken, spiertrekkingen, trillen en stuipen.
  • Spierpijn, pijn in de gewrichten, beschadiging van botten en gewrichten.
  • Stoornissen in het zien.
  • Verminderde leverwerking, leverontsteking. Raadpleeg uw arts bij een gele kleur van huid en oogwit.
  • Meer kans op andere vormen van kanker. Procarbazine kan het DNA in de cellen aantasten, waardoor in zeldzame gevallen juist kanker kan ontstaan. Uw arts zal samen met u de voordelen van gebruik afwegen tegen het risico.
  • Huiduitslag, jeuk en galbulten. Huiduitslag kan ook komen door overgevoeligheid (zie Overgevoeligheid). Raadpleeg bij huiduitslag altijd uw arts.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt het aan huiduitslag, galbulten of roodheid van de huid. Raadpleeg dan uw arts.
    Ook kunt u zwellingen krijgen van het gezicht, mond, tong, lippen of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Of u kunt duizelig worden en flauwvallen.
    In zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met een uitgebreide roodheid, bulten of blaren op de huid. Waarschuw in al deze gevallen direct een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst.
    Als u overgevoelig bent voor procarbazine, mag u het niet meer gebruiken. Geef dat aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het niet opnieuw krijgt.

Neem contact op met uw arts of verpleegkundige als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen. Soms is het nodig de dosering aan te passen zodat de bijwerkingen verminderen. Soms ook zal de arts een ander medicijn voorschrijven tegen de bijwerkingen.

Bespreek ook met uw arts of verpleegkundige als u zich zorgen maakt over bijwerkingen. Ervaart u andere bijwerkingen dan die hierboven staan? Meld dat dan aan uw apotheek, arts of verpleegkundige.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Slik de capsule heel door met een half glas water. De capsule niet kauwen.
  • Zorg dat u staat of zit tijdens het doorslikken, zodat de capsules niet te lang in de slokdarm blijven.
  • Maak de capsules niet open. Ziet u bij het openmaken van de verpakking kapotte capsules? Sluit de verpakking dan weer goed en breng deze terug naar de apotheek.
  • Voorkom dat poeder van de capsules zich door het huis verspreidt. Anders kunnen uw huisgenoten ermee in aanraking komen.
  • Krijgt u wat poeder uit kapotte capsules op uw huid of in uw ogen? Was uw huid dan goed af. Spoel uw ogen met veel water.
  • Komen anderen toch met dit middel in contact? Raad hen dan aan zich meteen af te spoelen. Zo beperken ze de risico's tot het minimum.

Wanneer?
U mag de capsules met of zonder voedsel innemen. Wordt u misselijk van dit medicijn? Neem het dan in vlak na de maaltijd. Dan heeft u er minder last van.
In de meeste chemokuren gebruikt u procarbazine gedurende 1 of 2 weken, en daarna 2 tot 3 weken niet. Vraag uw arts of apotheker om een innameschema.

Hoelang?
Een chemokuur bestaat uit een periode van 3 of 4 weken, die enkele malen wordt herhaald. Hoe vaak dat is hangt af van het resultaat van de behandeling.

Wat te doen met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel?
Voorkom dat uw directe omgeving, zoals huisgenoten, in aanraking komt met uw lichaamsvloeistoffen. U mag elkaar wel aanraken, zoals bij knuffelen en zoenen. Het gaat alleen om maatregelen in verband met urine, ontlasting, bloed, wondvocht of braaksel, omdat het medicijn hierin aanwezig is. De mensen die u verzorgen zullen bij uw verzorging altijd wegwerphandschoenen dragen.

Neem daarom tot 2 dagen na de laatste dosering de volgende maatregelen.

  • Mannen kunnen het best zittend plassen (net als vrouwen), om spatten te voorkomen. Was na elk toiletbezoek de handen.
  • Spoel na het gebruik van het toilet tweemaal achtereen door, met het wc-deksel dicht. Zo voorkomt u spatten. Maak het toilet elke dag schoon.
  • Zit op kleding of beddengoed met urine, ontlasting, bloed of braaksel? Doe het dan meteen in de wasmachine. Gebruik daarbij wegwerphandschoenen. Was het niet samen met ander wasgoed. Wast u het niet meteen? Bewaar het dan in een afgesloten plastic zak.
  • Neem urine, ontlasting en braaksel op met een wegwerponderlegger of keukenpapier. Gooi de materialen weg in een dubbele afvalzak. Maak de plek daarna eventueel schoon met een sopje. Spoel het sopje door het toilet. Was het sopdoekje op dezelfde manier als kleding en beddengoed.
  • Ook bloed en wondvocht kunnen het medicijn of restanten ervan bevatten. Verband, gaasjes en al het overige wegwerpmateriaal kunnen in een dubbele afvalzak.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Bij een kuur in het ziekenhuis. Bent u de afspraak vergeten? Neem dan contact op met het ziekenhuis om een nieuwe afspraak te maken.

Gebruikt u dit medicijn thuis?
Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent blijft slikken. Bent u toch een dosis vergeten? Neem deze dan zo snel mogelijk in. Maar neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.

U gebruikt dit medicijn 1 keer per dag: duurt het nog meer dan 12 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 12 uur? Sla de vergeten dosis dan over en bel uw arts of verpleegkundige.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden
U kunt door dit medicijn vermoeid of slaperig worden, of u kunt een doof gevoel in handen en voeten krijgen. Dit kan uw rijvaardigheid beïnvloeden. Rijd geen auto als u hier last van heeft.

alcohol drinken
Gebruik geen alcohol als u deze capsules slikt. Uw lichaam reageert hierop anders dan normaal. U heeft dan kans op vervelende bijwerkingen zoals een rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, benauwdheid, zweten en verwardheid. Dit gebeurt al bij kleine hoeveelheden alcohol, zoals in een kersenbonbon.

Wacht na de laatste capsule van de kuur nog een dag met het gebruik van alcohol. U bent er dan zeker van dat alle procarbazine uit uw lichaam is verdwenen.

alles eten?
U kunt u alles eten wat uw maag verdraagt. Bepaalde soorten voedsel zijn echter af te raden als u last heeft van uw maag door dit middel.

Op deze site kunt u onder 'Klachten & ziektes', 'Maagklachten' adviezen vinden voor mensen met maagklachten.

Mag ik procarbazine gebruiken met andere medicijnen?

Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Vaccins. Overleg met uw arts als u gevaccineerd gaat worden. Bepaalde vaccins mag u niet gebruiken. Procarbazine vermindert de werkzaamheid van deze vaccins en verhoogt de kans op bijwerkingen ervan. Dit betreft onder andere bof-mazelen-rodehondvaccin (BMR), gelekoortsvaccin, rotavirusvaccin en BCG-vaccin.
    Bij andere vaccins moet u soms een extra vaccinatie krijgen of moet uw bloed onderzocht om te kijken of het vaccin goed heeft gewerkt. Dit betreft onder andere griepvaccin, tetanusvaccin en vaccin tegen baarmoederhalskanker.
  • Medicijnen die alcohol bevatten, zoals homeopathische druppels. Alcohol kan vervelende bijwerkingen geven in combinatie met procarbazine.
  • De antistollingsmiddelen acenocoumarol en fenprocoumon. Procarbazine kan de werking van deze medicijnen beïnvloeden. Meld de trombosedienst als u begint met procarbazine, als de dosering verandert of als u stopt met procarbazine.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Het is belangrijk dat uw arts weet welke medicijnen u nog meer gebruikt. Neem daarom uw medicatieoverzicht mee als u naar het ziekenhuis gaat. Dit is een overzicht waarop staat welke medicijnen u gebruikt. Er staat ook andere belangrijke informatie op. Bijvoorbeeld of u allergisch bent voor bepaalde medicijnen. U kunt dit overzicht bij uw eigen apotheek opvragen. Krijgt u in het ziekenhuis nieuwe medicijnen, of verandert er iets aan uw medicijngebruik? Geef dit dan ook weer door aan uw eigen apotheek. Dan blijft uw medicatieoverzicht actueel.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET gebruiken als u zwanger bent of wilt worden. Er is een grote kans dat het medicijn aangeboren afwijkingen bij het kind veroorzaakt. Tijdens de chemokuur en tot 3 maanden daarna mag u niet zwanger worden. Bespreek met uw arts een betrouwbare anticonceptiemethode.

Borstvoeding
Geef GEEN borstvoeding als u dit medicijn gebruikt. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt. Als het in de moedermelk komt, kan het schadelijk zijn voor de baby.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik als man met een kinderwens dit medicijn gebruiken?

Overleg met uw arts. U mag geen kinderen verwekken tijdens de behandeling en tot 3 maanden na stoppen met procarbazine. Over het gebruik van dit medicijn door mannen met een kinderwens is nog te weinig bekend. Gebruik condooms tijdens het gebruik van procarbazine en tot 3 maanden na stoppen met procarbazine.

Kan uw partner zwanger worden? Dan moet zij ook goede anticonceptie gebruiken in deze periode.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Een kuur met dit medicijn is zwaar en kan moeilijk vol te houden zijn, ook al helpt het u de ziekte te bestrijden.
Wordt de behandeling u te zwaar, bespreek dat dan met uw arts of verpleegkundige. Samen kunt u de bijwerkingen bespreken en kijken of er alternatieven zijn.

Onder welke namen is procarbazine verkrijgbaar?

De werkzame stof procarbazine zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Procarbazine is sinds 1965 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in capsules onder de merknaam Natulan.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 16-10-2018

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

procarbazine is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

18 August 2015

Ik heb dit tijdens PVC-kuren natulan gekregen. 1e kuur van 6 weken geen noemenswaardige problemen, d.w.z. wel moeheid, stijfheid en lagere bloedwaardes geh...

Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!