Chronische obstructieve longziekten (COPD)

naar klachten & ziektes

Chronische obstructieve longziekten (COPD)

Wat is chronische obstructieve longziekten (copd)?

COPD is een ongeneeslijke longziekte. De luchtwegen zijn blijvend vernauwd. Daardoor werken de longen steeds minder goed. U krijgt vaak last van hoesten, benauwdheid en slijm in de luchtwegen. Met de jaren wordt het moeilijker om genoeg lucht te krijgen. Een stukje wandelen kost dan steeds meer moeite.

COPD komt door een blijvende (chronische) ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Rook of prikkelende stofdeeltjes in de ingeademde lucht veroorzaken die ontsteking. Wanneer u jarenlang rookt of schadelijke stofdeeltjes inademt op uw werk, raken uw luchtwegen steeds meer beschadigd. De schade is onherstelbaar.

COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem.

COPD komt meestal door roken. Soms komt het doordat mensen lange tijd in een omgeving met veel steen-, metaal- of graanstofdeeltjes in de lucht hebben gewerkt.

De rook of prikkelende stofdeeltjes veroorzaken een chronische ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Vooral de kleine vertakkingen van de luchtwegen en de longblaasjes raken hierdoor steeds meer beschadigd. De schade is blijvend: het slijmvlies herstelt zich niet meer.

COPD komt niet door een allergie.

COPD - wat gebeurt er in je longen?

Kijk voor meer informatie over Chronische obstructieve longziekten (COPD) op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik chronische obstructieve longziekten (copd)?

De eerste klachten van COPD ontstaan vaak pas na het veertigste levensjaar.

  • U krijgt last van hoesten en opgeven van slijm.
  • Ademen geeft een piepend en brommend geluid.
  • U wordt sneller kortademig en moe, vooral bij inspanning zoals traplopen.
  • Verkoudheid, griep en longontsteking geven extra veel klachten en gaan minder snel over.
  • Bij (ernstige) COPD kan uw conditie snel achteruit gaat. U valt dan af, uw spieren worden slapper en dunner en kleine stukjes lopen wordt dan erg vermoeiend. 

Het kan zijn dat klachten als benauwdheid, hoesten en slijm opgeven onder bepaalde omstandigheden opeens veel erger worden: 

  • bij verkoudheid, griep en andere luchtweginfecties (bij griep kunt u ernstig ziek worden);
  • in prikkelende lucht zoals rook;
  • bij lichamelijke inspanning.

Het is overigens niet altijd duidelijk waarom de klachten toenemen.

Sommige mensen met COPD zijn bang om het benauwd te krijgen en durven zich haast niet meer in te spannen. Toch is het goed om te blijven bewegen en uw conditie zo goed mogelijk te houden.

Kijk voor meer informatie over Chronische obstructieve longziekten (COPD) op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Door gezond te leven kunt u uw conditie verbeteren en ervoor zorgen dat u zich fitter voelt.

Stoppen met roken

Stoppen met roken is het belangrijkst, in elk stadium van COPD. De chronische ontsteking van uw longen zal dan verminderen. U voorkomt zo nog ergere beschadiging. U merkt niet meteen verbetering. Het kan enkele maanden duren voordat u minder gaat hoesten en minder slijm opgeeft. Verkoudheden en luchtweginfecties zullen dan ook minder klachten geven. Hierdoor verslechtert de conditie van uw longen minder gauw.

Afbeelding COPD

Voldoende bewegen

Bewegen is heel belangrijk voor mensen met COPD.

  • Beweeg minimaal een half uur per dag. Ga bijvoorbeeld wandelen, fietsen of zwemmen. Stofzuigen, tuinieren of traplopen tellen ook mee. 
  • Wordt u van de inspanning kortademig? Laat u niet tegenhouden, blijf voorzichtig door oefenen. Uw conditie zal altijd verbeteren. 
  • Als de inspanning u erg veel moeite kost, kan de fysio- of oefentherapeut (Cesar of Mensendieck) u adviezen geven. U krijgt bijvoorbeeld bepaalde ademhalingsoefeningen. Die helpen het gevoel van kortademigheid te verminderen.

Gezond eten

Zorg ervoor dat u gezond eet.

  • Als u mager bent of wordt, moet u opletten dat u gedurende de dag genoeg eet. Neem minstens drie keer per dag een gezonde maaltijd. Op de huisartsenpraktijk kunt u bespreken wat u het beste kunt doen om aan te sterken of een gezond gewicht te houden. Een diëtiste kan u er goed mee helpen.
  • Bij overgewicht is het belangrijk om gezond te eten en meer te bewegen. Met een gezond gewicht voelt u zich fitter en heeft u meer energie. Dat kan enorm schelen bij kortademigheid.

Uitlokkende prikkels vermijden

Vermijd prikkels die u benauwd maken, zoals verf-, bak- en braadlucht. Daarom is goede ventilatie van uw woon-, slaap- en werkruimte belangrijk. Zorg ook voor een goede afzuiginstallatie in de keuken of zet het raam open tijdens het koken. Soms kan het helpen van werk of hobby te veranderen om bepaalde prikkels te vermijden.

Kijk voor meer informatie over Chronische obstructieve longziekten (COPD) op www.thuisarts.nl

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Bel uw huisarts in deze situaties:

  • Uw klachten worden steeds erger.
  • De medicijnen helpen onvoldoende.
  • De medicijnen zijn vaker nodig dan met u is afgesproken.
  • De klachten worden erger bij ziekte of koorts.
  • Eten lukt niet goed.
  • U merkt dat u magerder wordt.
  • U heeft behoefte aan begeleiding bij bewegen.
  • U heeft behoefte aan begeleiding bij stoppen met roken. Met ondersteuning lukt het vaak beter de adviezen op te volgen.
  • U bent gestopt met roken, maar bang dat u weer opnieuw gaat roken.
Kijk voor meer informatie over Chronische obstructieve longziekten (COPD) op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Speciaal bij COPD

  • Inhalatie instructie

Krijgt u voor het eerst medicijnen die u moet inhaleren? Dan kan de apotheker u een uitgebreide instructie geven hoe u het beste kunt inhaleren. Gebruikt u al langere tijd een inhalator? Dan kan uw apotheker met u nagaan of u nog steeds goed inhaleert.

  • Keuze voor soort inhalator

De apotheker kan samen met u bekijken welke inhalator voor u het best is. Er zijn verschillende soorten inhalatoren. Welke voor u het best is, hangt af van hoe krachtig u kunt inademen en hoe goed uw coördinatie is tussen het indrukken van de verstuiver en het tegelijk langzaam inademen. Dit kan erg verschillen per levensfase. Kinderen en ouderen wisselen hierdoor vaak van type inhalator.

  • Stoppen met roken

Roken kan uw COPD verergeren. In de apotheek kunt u nicotinevervangende middelen kopen die u kunnen helpen bij het stoppen met roken. Uw apotheker kan u advies geven over het gebruik van deze middelen.

Roken kan ook de afbraak van bepaalde medicijnen versnellen. Als u stopt met roken, kan de hoeveelheid van die medicijnen in het bloed toenemen. Hierdoor kunnen ze sterker werken of bijwerkingen geven. U heeft dan een lagere dosering nodig. Geef het dus aan uw apotheker door als u stopt met roken. De apotheker kan dan controleren of de dosering van uw medicijn omlaag moet en dit doorgeven aan uw arts.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij chronische obstructieve longziekten (copd)?

Luchtwegverwijders
Luchtwegverwijders zijn middelen die de verkramping in de luchtwegen opheffen, zodat u weer makkelijker kunt ademen. Deze middelen moet u inhaleren.

  • Kortwerkende luchtwegverwijders werken binnen enkele minuten en de werking houdt een paar uur aan. Ze zijn bedoeld om een acute aanval van benauwdheid te stoppen. Voorbeelden zijn ipratropium, salbutamol, terbutaline en de combinatie van ipratropium met fenoterol.
  • Langwerkende luchtwegverwijders werken pas na ongeveer een kwartier en de werking houdt ongeveer een halve dag tot een dag aan. Ze worden gebruikt door mensen die regelmatig last hebben van aanvallen van benauwdheid om deze te voorkomen. Voorbeelden zijn aclidinium, formoterol, glycopyrronium, indacaterol, olodaterol, salmeterol en tiotropium.

Luchtwegbeschermers om te inhaleren
Luchtwegbeschermers om te inhaleren zijn bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd. Deze middelen werken ontstekingsremmend en beschermen de luchtwegen tegen prikkels die benauwdheid veroorzaken. Hierdoor zal de conditie van de longen verbeteren en zal het aantal aanvallen van benauwdheid verminderen. Voorbeelden zijn beclometason, budesonide en fluticason.

Bijnierschorshormonen om in te nemen
Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, om in te nemen, worden gebruikt in de vorm van een stootkuur. Dit is een behandeling van enkele dagen tot twee weken bij een tijdelijke verergering van de COPD. Voorbeelden zijn dexamethason, prednisolon, prednison en triamcinolon.

Luchtwegverwijders in tabletvorm
Luchtwegverwijders in tabletvorm worden gebruikt als luchtwegverwijders om te inhaleren alleen niet voldoende werken. U krijgt dan een proefbehandeling met deze middelen. Voorbeeld is theofylline.

Slijmverdunners
Slijmverdunners, ook wel mucolytica of slijmoplossers genoemd, maken taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten. Voorbeelden zijn acetylcysteïne en mesna.

Roflumilast
Roflumilast remt de ontsteking in het longweefsel, waardoor de klachten van COPD zoals benauwdheid, hoesten of kortademigheid, afnemen. Het duurt enkele weken voordat u het effect kunt merken.

Furosemide
Furosemide wordt gebruikt bij chronische bronchitis bij pasgeboren kinderen. Baby’s die na de geboorte moeten worden beademd, krijgen vaak een longaandoening.
Behalve vochtbeperking en toediening van zuurstof wordt chronische bronchitis bij jonge kinderen behandeld met luchtwegverwijders en plasmiddelen.
Meestal bereidt de apotheek een speciale dosering in drankvorm.

 

Laatst bijgewerkt KNMP: 16-03-2015
Laatst bijgewerkt NHG: 01-11-2011

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.