Medicijnen en slaap kunnen invloed hebben op elkaar: 

• sommige medicijnen maken het lastiger om goed te slapen; 

• andere medicijnen kunnen juist een slaperig gevoel geven; 

• soms kunnen slaapmedicijnen tijdelijk worden voorgeschreven;
• hoe u slaapt, kan ook invloed hebben op hoe u medicijnen ervaart. 

Medicijnen die de slaap kunnen verstoren 

Sommige medicijnen kunnen het lastiger maken om goed te slapen. Ze kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat: 

• in slaap vallen moeilijker gaat; 

• doorslapen moeilijker gaat, waardoor u vaker wakker wordt; 

• de slaap onrustiger is. 

Dit kan voorkomen bij verschillende soorten medicijnen, zoals: 

• sommige medicijnen tegen depressie (antidepressiva); 

• medicijnen bij ADHD; 

• sommige pijnstillers; 

• maagzuurremmers; 

• bètablokkers. 

Wat u hiervan merkt, verschilt per persoon. 

Medicijnen die slaperig kunnen maken 

Andere medicijnen kunnen ervoor zorgen dat u zich slaperig of suf voelt, vooral overdag. 

Voorbeelden hiervan zijn: 

• medicijnen tegen allergie; 

• sommige pijnstillers; 

• sommige antidepressiva; 

• medicijnen bij Parkinson. 

Slaapmedicijnen: belangrijk om te weten 

Er bestaan medicijnen die tijdelijk gebruikt kunnen worden bij slapeloosheid, zoals slaap- en kalmeringsmedicijnen. 

Deze medicijnen kunnen: 

• helpen om sneller in slaap te vallen; 

• de slaap tijdelijk rustiger maken. 

Tegelijk kunnen ze ook nadelen hebben, zoals: 

• slaperig zijn overdag, waardoor u meer kans heeft om te vallen; 

• u slaapt wel, maar voelt u zich minder uitgerust; 

• gewend raken aan het medicijn; 

• moeite met stoppen bij langer gebruik. 

Daarom worden slaap- en kalmeringsmedicijnen meestal kort gebruikt. Het is belangrijk om het gebruik regelmatig te bespreken met het apotheekteam en samen te kijken of het nog past bij uw situatie. 

Slecht slapen kan invloed hebben op medicijnen 

Hoe goed u slaapt, kan invloed hebben op hoe u zich voelt bij het gebruik van medicijnen. Als u slecht slaapt, kunt zich bijvoorbeeld minder fit voelen of meer last hebben van bijwerkingen. 

Wat u merkt, verschilt per persoon. Dat hangt af van: 

• het medicijn; 

• de dosering; 

• uw persoonlijke situatie.

Slaap kan in elke fase van het leven anders zijn. Soms wordt slapen lastiger, bijvoorbeeld door veranderingen in gezondheid, medicijnen of het dagelijks leven. 

Slaap kan extra aandacht vragen bij: 

• aandoeningen die de slaap verstoren, zoals slaapapneu; 

• langdurige pijn, gewrichtsklachten of jeuk; 

• psychische klachten, zoals veel piekeren, stress, angst, somberheid, depressie of rouw; 

• chronische aandoeningen, zoals hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, longziekten of diabetes (suikerziekte); 

• levensfasen zoals zwangerschap, de overgang of ouder worden; 

• een ingrijpende gebeurtenis of een periode van ziekte; 

• onregelmatige werktijden of een veranderd dag- en nachtritme. 

Dan kan het lastiger zijn om in slaap te vallen, rustig te slapen of uitgerust wakker te worden. 

Vaak spelen verschillende dingen tegelijk een rol. Bijvoorbeeld een combinatie van klachten, medicijnen en zorgen over het slapen zelf. 

Wat u merkt en hoe lang dit duurt, verschilt per persoon. 

Heeft u vragen over uw slaap en medicijnen? Verderop leest u wat uw apotheekteam voor u kan betekenen.

Vaak kunt u zelf veel  doen om beter te slapen. Wat helpt, verschilt per persoon en per situatie. Kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken. 

De slaapkamer 

Een prettige slaapomgeving kan helpen om beter te slapen. Denk bijvoorbeeld aan: 

• een stille en donkere slaapkamer; 

• een koele temperatuur; 

• voldoende frisse lucht. 

Ritme en rust 

Een regelmatig dag- en nachtritme helpt uw lichaam om te weten wanneer het tijd is om te slapen. Soms krijgt u het advies om een periode korter in bed te liggen dan u gewend bent. Dit kan helpen om beter te slapen. Meer informatie over Korter in bed liggen vindt u onderaan deze pagina bij ‘Waar vindt u meer informatie?'.

Dit kan helpen bij een vast ritme: 

• elke dag op dezelfde tijden opstaan en naar bed gaan, ook in het weekend; 

• telefoon, tablet of computer 1 tot 2 uur voor het slapengaan uitzetten of wegleggen; 

• de televisie ongeveer een half uur voor het slapengaan uitzetten. 

Het gaat om de hele leefstijl 

Slaap hangt samen met andere onderdelen van de leefstijl, zoals ontspanning, bewegen en wat u eet of drinkt (voeding). 

Ontspanning en omgaan met stress 

Als u gespannen bent, zorgen heeft of veel piekert, kunt u moeilijker in slaap vallen. Ook kunt u hierdoor moeilijker doorslapen, waardoor u in de nacht vaker wakker wordt.

Ontspanning en rust kunnen helpen, bijvoorbeeld door: 

• ontspanningsoefeningen of rustige ademhaling; 

• een rustige activiteit in de avond; 

• gedachten opschrijven om uw hoofd leeg te maken; 

• overdag voldoende momenten van ontspanning nemen. 

Bewegen 

Voldoende bewegen kan helpen om beter te slapen. Ga bij voorkeur 's ochtends naar buiten. Ochtendlicht helpt uw lichaam om in een goed dag- en nachtritme te komen. Dat ritme maakt het makkelijker om 's avonds in slaap te vallen. 

Dit kan bijvoorbeeld helpen: 

• elke dag ongeveer een uur naar buiten gaan; 

• het liefst in de ochtend; 

• wandelen, fietsen of werken in de tuin. 

Koffie, alcohol en roken 

Wat u drinkt of gebruikt, kan invloed hebben op uw slaap. 

Dit kan helpen: 

• drink geen cafeïne in de 6 uur voordat u gaat slapen. Cafeïne zit bijvoorbeeld in koffie, thee, cola of energiedrank); 

• drink geen alcohol om te slapen; alcohol maakt de slaap vaak onrustiger;  

• niet roken of vapen helpt om beter te slapen.  

Kleine veranderingen in uw leefstijl kunnen helpen om beter te slapen. Bijvoorbeeld: gezond eten geeft meer energie overdag.  

Meer energie maakt het makkelijker om meer te bewegen. En meer bewegen helpt om beter te slapen. Wilt u weten hoe u op een makkelijke manier kleine stappen kunt zetten? Lees dan deze pagina met tips.

Onderaan deze pagina vindt u informatie over websites en apps die helpen om beter te slapen.