Medicijnenabirateron

abirateron

Medicijnenabirateron

abirateron

Waarbij gebruik ik het?Mogelijke bijwerkingenHoe gebruik ik dit?Een keer vergeten, wat nu?Mag ik autorijden, alcohol drinken, alles eten?Gebruik met andere medicijnenGebruik bij zwangerschap of borstvoedingGebruik door man met kinderwensMag ik zomaar stoppen?Onder welke namen verkrijgbaar?Heb ik een recept nodig?
  • Abirateron is een anti-androgeen. Dat wil zeggen dat het de werking tegengaat van mannelijke geslachtshormonen.

    Artsen schrijven dit medicijn voor bij prostaatkanker.

    • Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende aandoeningen, waarbij lichaamscellen zich ongeremd vermenigvuldigen. Het gevolg is tumoren (gezwellen) of afwijkingen in bloed en lymfebanen. Het is een ernstige ziekte die, als men er niets aan doet, fataal kan zijn.

      Dankzij nieuw onderzoek is tegenwoordig goede behandeling voor veel soorten kanker mogelijk. Bij snelle behandeling voorkomt u dat een kankergezwel doorgroeit in het omringende weefsel of dat het uitzaait. Bij uitzaaiingen ontstaat kanker op andere plaatsen in het lichaam.

      Oorzaak
      In elke cel zit DNA. DNA bevat de erfelijke eigenschappen van ons lichaam, zoals de bloedgroep en de kleur van de ogen. Door het DNA weten cellen wat ze moeten doen, bijvoorbeeld ook hoe snel ze zich moeten delen. Bij een celdeling ontstaan uit één cel twee dochtercellen, met exact hetzelfde DNA als de moedercel. Als het stukje DNA dat de celdeling bestuurt beschadigd raakt, kan de cel zich sneller gaan delen. De dochtercellen van elke cel bevatten dezelfde beschadiging in het DNA. Daardoor gaan ook deze cellen zich ongeremd delen, met kanker tot gevolg.

      Hoe de beschadiging in het DNA ontstaat, is vaak onbekend. Het lijkt soms te komen door chemische stoffen als teer in tabaksrook, of door asbest, alcohol, te veel of te vet voedsel, straling of door een erfelijke aanleg.

      Verschijnselen
      Kanker is een verraderlijke ziekte. Elke kankersoort veroorzaakt weer andere klachten. In het beginstadium zijn er vaak helemaal geen verschijnselen. Pas als een kankergezwel tegen zenuwen aandrukt, is pijn te voelen.

      Sommige klachten komen bij vrijwel alle kankersoorten voor, zoals erge vermoeidheid, gebrek aan eetlust en sterke vermagering (bijvoorbeeld meer dan 3 kilo per maand).

      Prostaatkanker
      De prostaat is een klier die in de onderbuik om de urinebuis heen ligt. Deze klier maakt het prostaatvocht dat bij de zaadlozing samen met de zaadcellen naar buiten komt.

      Bij een DNA-beschadiging kunnen de cellen in de prostaatklier ongeremd gaan groeien. Op deze plaats verhardt de prostaat. Door de tumor kan de prostaat groter zijn. De tumor kan de plasbuis dichtknijpen waardoor het plassen moeilijker gaat. Het mannelijke hormoon testosteron bevordert de groei van de kankercellen. Testosteron wordt aangemaakt door de zaadballen. Prostaatkanker komt vooral voor bij oudere mannen.

      Het stadium van de ziekte is bij prostaatkanker afhankelijk van:

      • de grootte van de tumor;
      • of de tumor door de prostaat is heen gegroeid;
      • of er wel of geen uitzaaiingen zijn gevonden.

      Behandeling
      Mogelijke behandelingen van prostaatkanker zijn, afhankelijk van het stadium van de ziekte, operatie, bestraling en/of hormonale behandeling.

      Om te groeien heeft een prostaattumor het mannelijk hormoon testosteron nodig. Testosteron wordt aangemaakt door de zaadballen. Abirateron remt de aanmaak van testosteron.

      Artsen schrijven abirateron voor bij uitgezaaide prostaatkanker, als deze niet meer reageert op chemotherapie en op de gebruikelijke anti-hormonen, zoals leuproreline, triptoreline, gosereline en bicalutamide.  

      Werking
      Abirateron remt de aanmaak van mannelijke geslachtshormonen in de zaadballen, maar ook op andere plaatsen in het lichaam zoals de bijnieren. Daardoor kan de voortgang van de ziekte enige tijd worden afgeremd.

      Omdat de bijnieren ook andere hormonen aanmaken, kan de balans hiervan verstoord raken. Om dit te herstellen wordt abirateron meestal gecombineerd met prednison of prednisolon.

    • Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

      De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

      Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

      • Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht.

        Hierdoor stijgt uw bloeddruk. Uw arts zal uw bloeddruk elke maand controleren en eventueel medicijnen tegen te hoge bloeddruk voorschrijven.

      • Opvliegers en warmtegevoel

        Dit komt door het effect van dit medicijn op het mannelijk geslachtshormoon.

      • Tekort aan kalium in het bloed. U merkt dit het eerst aan spierzwakte, spierkramp of spierpijn, meestal het eerst in de bovenbenen en armen, ernstige vermoeidheid, hartkloppingen, heftige buikklachten. Mensen met hartfalen, levercirrose, nierziekten, bij diarree of braken of mensen die veel laxeermiddelen gebruiken hebben hier meer kans op.

        Als u last heeft van deze klachten, ga dan naar uw arts. Uw arts controleert uw kalium meestal elke maand. Als u diarree heeft of veel moet braken, neem dan contact op met uw arts.

      • Infectie van blaas of urinewegen. U merkt dat aan vaak moeten plassen, pijn bij het plassen, 's nachts moeten plassen. Raadpleeg dan uw arts.

      • Verhoogd vetgehalte in het bloed

        U merkt dat zelf niet, maar te veel vet in de bloedvaten veroorzaakt aderverkalking (atherosclerose). Hierdoor heeft u meer kans op hart- en vaatziekten. De arts zal regelmatig uw bloed controleren. Eventueel kan de arts medicijnen voorschrijven om het vetgehalte te verlagen.

      • Gezwollen gewrichten of spierpijn

        Raadpleeg uw arts, als u hier veel last van heeft.

      Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

      • Maagdarmklachten, zoals diarree, misselijkheid, opgeblazen gevoel of het opkomen van maagzuur

        Raadpleeg uw arts, als u hier veel last van heeft.

      • Hartafwijkingen, zoals hartritmestoornissen, hartkramp (angina pectoris) of hartfalen en zeer zelden hartaanval. Waarschuw uw arts bij de volgende verschijnselen: pijn op de borst, onregelmatige of snelle hartslag, extreme vermoeidheid, benauwdheid of dikke enkels of voeten.

      • Botbreuken

        Door de verminderde hoeveelheid mannelijk geslachtshormoon kunnen de botten brozer worden. Hierdoor heeft u eerder kans op een botbreuk.

      Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

      • Te weinig aanmaak van hormonen door de bijnierschors, bijvoorbeeld in stress-situaties of bij spanning. Als dat niet voldoende gebeurt, krijgt u last van een zwak gevoel, verminderde eetlust, hoofdpijn, misselijkheid en braken, buikpijn en diarree. In ernstige gevallen kunt u zelfs in shock raken.

        Daarom schrijft de arts meestal naast abirateron ook een bijnierschorshormoon voor, zoals prednisolon. Overleg hierover met uw arts.

      • Leverafwijkingen, die zeer ernstig kunnen zijn. Raadpleeg uw arts bij pijn boven in de buik of geelzucht (gele verkleuring van huid en oogwit).

      • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk.

        Een erge overgevoeligheid merkt u aan benauwd zijn, flauwvallen, een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel, of een ernstige huidafwijking met blaren. Waarschuw dan meteen uw arts.

        Als u overgevoelig blijkt te zijn, mag u dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor abirateron. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.


      Neem contact op met uw apotheker of arts als u te veel last heeft van deze of andere bijwerkingen waar u zich zorgen over maakt.


      Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

      • Regelmatig: bij meer dan 30 op de 100 mensen
        Soms: bij 10 tot 30 op de 100 mensen
        Zelden: bij 1 tot 10 op de 100 mensen
        Zeer zelden: bij minder dan 1 op de 100 mensen
        • Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

          Hoe?
          De tabletten heel doorslikken met een half glas water. De tablet niet kauwen of doorbreken. Vrouwen die zwanger zijn of kunnen worden, mogen niet in aanraking komen met de tabletten. Als ze deze toch moeten aanraken, is het verstandig plastic handschoenen te dragen.

          Wanneer?
          U moet de tabletten op een lege maag innemen. U moet daarom 2 uur voor tot 1 uur na inname niet eten.

          Hoe lang?
          Het is afhankelijk van het effect hoe lang u dit medicijn moet gebruiken. Overleg hierover met uw arts.

          • Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent blijft slikken. Mocht u toch een dosis vergeten:

            Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: Sla de vergeten dosis over. Neem de volgende dosis weer op het normale moment in.

            • autorijden, alcohol drinken en alles eten?
              Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

              • De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

                • Mannelijke geslachtshormonen, zoals androstanolon, nandrolon, prasteron of testosteron. Abirateron kan de werking van deze medicijnen tegengaan. Of mogelijk werkt abirateron juist minder goed. Overleg hierover met uw arts. Uw arts schrijft mogelijk een ander medicijn voor.

                De volgende medicijnen zorgen ervoor dat abirateron minder goed werkt. Overleg hierover met uw arts. Als u stopt met het medicijn duurt het een paar weken totdat dit effect op abirateron weg is.

                • Hypericum (sint-janskruid), een kruidenmiddel tegen depressieve klachten.
                • De medicijnen tegen tuberculose rifampicine en rifabutine.
                • De medicijnen tegen epilepsie carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne en primidon. Sommige van deze medicijnen worden ook gebruikt bij zenuwpijn en manische depressie.
                • Mitotaan, een medicijn tegen de ziekte van Cushing en bijnierschorskanker.
                • Enzalutamide, een medicijn tegen prostaatkanker.
                • Sommige medicijnen tegen hiv. Hiv is het virus dat aids veroorzaakt. Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

                Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

                • Niet van toepassing. Dit medicijn wordt gebruikt door mannen met prostaatkanker.

                  Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij Moeders van Morgen.

                  • Het kan schadelijk zijn voor de ongeboren baby als u seks heeft met een zwangere vrouw of een vrouw die zwanger kan worden. Daarom moet u condooms gebruiken tijdens het gebruik van abirateron. Als uw partner zwanger kan worden, moet ook zij goede anticonceptie gebruiken in deze periode. Overleg hierover met uw arts.

                    Vrouwen die zwanger zijn of kunnen worden moeten plastic handschoenen dragen als zij dit medicijn aanraken.

                    • Stop niet met dit medicijn of met het tegelijk voorgeschreven bijnierschorshormoon, maar overleg eerst met uw arts. Meestal is het nodig langzaam af te bouwen. Uw lichaam kan dan aan de nieuwe hormoonverhoudingen wennen. Raadpleeg hiervoor uw arts of verpleegkundige.

                      • De werkzame stof abirateron zit in de volgende producten:
                        • Abirateron is sinds 2011 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Zytiga in tabletten.

                          Laatst bijgewerkt op 07-07-2021

                          Disclaimer

                          Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.

                          Vond u deze informatie nuttig?

                          Vind een apotheek

                          Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
                          Vind een apotheek blob

                          Vraag het de webapotheker

                          Vraag het de webapotheker

                          Vraag het de webapotheker

                          Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

                          Meldpunt medicijnen

                          Werkt uw medicijn heel goed of juist niet? Wordt uw medicijn niet vergoed? Of heeft u last van een bijwerking? Meld uw ervaring

                          Geen ervaringen gevonden

                          Informatie wordt bijgewerkt: