Penicilline G

Penicilline G

Werkzame stof: benzylpenicilline

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof benzylpenicilline.

Trefwoord
naar medicijnen

benzylpenicilline

vergroot
terug naar boven

Belangrijk om te weten over benzylpenicilline

  • Benzylpenicilline doodt bacteriën (antibioticum). Werkt binnen enkele uren tot dagen.
  • Bij infecties van de longen, keel en huid (wondroos). En bij de ziekte van Lyme, syfilis en hersenvliesontsteking.
  • U kunt pijn krijgen op de injectieplaats. Krijgt u ernstige pijn en zwelling? Raadpleeg dan uw arts.
  • Krijgt u dit medicijn tegen syfilis of de ziekte van Lyme? U heeft kans op griepachtige verschijnselen en hartkloppingen binnen 12 uur na de injectie. Soms is het dan nodig de dosis te verlagen of de behandeling tijdelijk te onderbreken.
  • Verder kunt u misselijk worden, en diarree of buikkramp krijgen. Dit gaat vanzelf weer over. Drink voldoende vocht als u diarree heeft of moet overgeven.
  • Huiduitslag komt voor. Zelden komt dit door overgevoeligheid. Ook kunt u door overgevoeligheid benauwd worden, koorts krijgen of flauwvallen. Als u overgevoelig bent, mag u dit medicijn niet meer gebruiken. Geef dat door aan uw apotheker.

Wat doet benzylpenicilline en waarbij gebruik ik het?

Benzylpenicilline behoort tot de penicilline-antibiotica. Het werkt tegen infecties met bacteriën.

Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals luchtweginfecties (keelpijn door keelontsteking, longontsteking), hersenvliesontsteking, syfilis, ziekte van Lyme en huidinfecties, zoals wondroos.

Artsen schrijven het ook voor uit voorzorg om complicaties door een infectie te voorkomen.

Huidinfectie

  • Bij een infectie

Verschijnselen
Een huidinfectie kan men merken aan roodheid, pijn of jeuk, zwelling en het ontstaan van pus. Er zijn veel verschillende soorten huidinfecties. Benzylpenicilline wordt vooral gebruikt bij ernstige infecties diep in de huid, zoals een infectie met miltvuurbacteriën in de huid (huid-anthrax), een ernstige kaakontsteking met zweren die zich uitbreiden en bij wondroos (zie Wondroos).

Lees meer over huidinfectie

Wondroos

Wondroos wordt ook wel belroos of erysipelas genoemd. Het is een plotseling opkomende ontsteking diep in de huid, veroorzaakt door een bacterie.

Verschijnselen
De ontsteking zit vaak in en rond een zwakke plek in de huid, zoals een wond, doorligplek of een insectenbeet. De ontstoken plek op de huid is rood, dik, warm en pijnlijk. Bovendien kunt u zich flink ziek voelen, met koorts, koude rillingen, misselijkheid en hoofdpijn.

Behandeling
Meestal zal de arts een antibioticum om in te nemen voorschrijven tegen de infectie, zoals flucloxacilline of claritromycine. Als deze niet helpen of niet gebruikt kunnen worden kan de arts benzylpenicilline voorschrijven als injectie of infuus. Ook kan het soms voldoende zijn om een eenmalige injectie van het langwerkende benzathine-benzylpenicilline toe te dienen.

Voorkomen van wondroos
Sommige mensen hebben vaker last van wondroos. Dat is bijvoorbeeld het geval bij mensen met een verminderde weerstand, mensen met diabetes, of bij mensen met een verminderde doorbloeding in de onderbenen.
Als u vaker wondroos of een andere diepe huidinfectie heeft, kan de arts ook uit voorzorg een antibioticum voorschrijven, zoals het langwerkende benzathine-benzylpenicilline. U krijgt dan elke 3 tot 4 weken een injectie gedurende 1 tot 2 jaar.

Lees meer over wondroos

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)

  • Pijn op de injectieplaats. Bij injectie in een spier: zelden ontsteking in de spier. Raadpleeg de arts bij pijn en zwelling.

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen) bij behandeling van syfilis, zelden bij ziekte van Lyme en zeer zelden bij andere aandoeningen

  • Hoofdpijn, koorts, misselijkheid, braken, gewrichtspijn, keelontsteking en pijnlijke zwelling van de lymfeklieren. Deze reacties treden binnen 8 uur na de injectie op en kunnen tot 24 uur aanhouden. De verschijnselen zijn waarschijnlijk het gevolg van afbraakproducten van de bacteriën wanneer deze door het medicijn worden gedood. Soms is het nodig om de dosis te verlagen of de behandeling tijdelijk te onderbreken.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Maagdarmklachten, zoals diarree, slappe ontlasting, misselijkheid, braken en lichte buikkrampen.
    In zeldzame gevallen ontstaat een ernstige diarree (meer dan 7 keer per dag) met buikkrampen en soms met koorts. Waarschuw dan een arts. Drink voldoende vocht als u diarree heeft, anders raakt u uitgedroogd.
  • Ontstoken slijmvliezen van mond, mondhoeken, keelholte, vagina of anus. Het is meestal een candida-infectie (schimmel) van de slijmvliezen. Dit ontstaat doordat benzylpenicilline het normale evenwicht tussen de verschillende soorten bacteriën en schimmels verstoort. Raadpleeg uw arts als u last krijgt van wit beslag in uw mond, een zwarte tong, of jeuk en witte vloed in de vagina of schaamlippen.
  • Huiduitslag, rode huid en jeuk. Dit kan ook nog enkele dagen na afloop van de kuur beginnen. Meestal is de huiduitslag onschuldig en verdwijnt het binnen een week. Huiduitslag kan ook het gevolg zijn van overgevoeligheid voor dit medicijn. Heeft u huiduitslag? Laat uw arts het controleren, zodat deze kan bepalen of het overgevoeligheid betreft.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dit aan huiduitslag, puistjes, galbulten, paarse vlekjes op de huid en jeuk. Raadpleeg dan uw arts.
    Zeer zelden kunt u benauwd of duizelig worden, flauwvallen of koorts krijgen. Of u kunt zwellingen krijgen in het gezicht, de lippen, mond en keel. U kunt hierbij erg benauwd worden.
    In zeldzame gevallen kan een ernstige huidaandoening ontstaan met blaarvorming. De blaren ontstaan met name op de lippen en op de slijmvliezen van de mond en geslachtsdelen. Waarschuw in deze gevallen direct een arts, of ga naar de Eerste-hulpdienst.
    Als blijkt dat u overgevoelig bent voor benzylpenicilline, mag u dit medicijn of erop lijkende antibiotica niet meer gebruiken. Geef dit aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of soortgelijke medicijnen niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Minder rode en witte bloedcellen en minder bloedplaatjes. Waarschuw uw arts bij extreme vermoeidheid en een bleke huid, bij koorts, keelpijn en blaasjes in de mond en bij bloedneuzen en blauwe plekken.
  • Epileptische aanval bij mensen met epilepsie. Raadpleeg uw arts als u epilepsie heeft. Uw arts kan beoordelen of u dit medicijn veilig kunt gebruiken.
  • Mensen met de spierziekte myasthenia gravis kunnen extra last van hun aandoening krijgen. Overleg hierover met uw arts.
  • Verminderde werking van de nieren, ontsteking van de nieren. Waarschuw uw arts als u minder plast, pijn in uw zij heeft, misselijk bent en u zwak voelt.
  • Leveraandoeningen, zoals hepatitis of galstuwing. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik, een gele kleur van het oogwit of van de huid of jeuk over het hele lichaam. Waarschuw dan een arts.
  • Hoge bloeddruk, hartkloppingen, duizeligheid, verwardheid en angst. Dit kan in zeldzame gevallen ontstaan als de injectie die voor in een spier is bedoeld per ongeluk in een bloedvat wordt gegeven.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Dit medicijn wordt toegediend door een arts of verpleegkundige.

Hoe?
Benzylpenicilline kan worden toegediend als injecties of infuus in een bloedvat.

Het kan ook als injectie in een spier worden gebruikt. Er is een snelwerkende en een langzaamwerkende vorm. Welke injectie gebruikt wordt, hangt af van het soort infectie en de ernst van de infectie.

Hoelang?
U krijgt de snelwerkende injectie in de spier en de injectie of het infuus in een bloedvat meestal elke 4 tot 6 uur. Een kuur hiermee kan variëren van enkele dagen tot enkele weken.

De langzaamwerkende injectie met benzathine-benzylpenicilline krijgt u soms als eenmalige dosis, of soms 1 keer per week tot 1 keer per 3-4 weken. Gebruikt u deze injectie uit voorzorg om acuut reuma, nierontsteking of wondroos te voorkomen? Een kuur kan jaren tot soms levenslang duren.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Bent u de afspraak voor de injectie vergeten? Raadpleeg dan zo snel mogelijk uw arts of verpleegkundige.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik benzylpenicilline gebruiken met andere medicijnen?

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Antistollingsmedicijnen. Gebruikt u acenocoumarol of fenprocoumon? Uw apotheek zal bij de eerste keer uw trombosedienst inlichten dat u benzylpenicilline gebruikt. Vertel ook zelf de trombosedienst wanneer u begint of als u stopt met benzylpenicilline of als de dosering verandert. Uw stolling moet dan extra worden gemeten.
  • Antibiotica van het tetracycline-type, zoals doxycycline, minocycline en tetracycline. Deze medicijnen en benzylpenicilline kunnen elkaar tegenwerken. Dit is vooral belangrijk bij ernstige infecties, zoals hersenvliesontsteking en ontsteking in het hart (endocarditis). Bij deze infecties mag u ze niet samen gebruiken. Overleg hierover met uw arts. Bij andere infecties is combinatie van tetracyclines met benzylpenicilline geen probleem.
  • Buiktyfusvaccin-capsules. Benzylpenicilline maakt het buiktyfusvaccin in de capsules onwerkzaam. Gebruik daarom beide middelen niet samen.
    Gebruikt u de kortwerkende benzylpenicilline? En wilt u capsules met buiktyfusvaccin gebruiken? Wacht dan minimaal 3 dagen na afloop van de kuur met benzylpenicilline. Of vraag uw arts om een injectie tegen buiktyfus. De wisselwerking treedt dan niet op.
    Gebruikt u de langwerkende benzylpenicilline (benzathine-penicilline)? Deze kunt u niet samen gebruiken met buiktyfusvaccin-capsules. Vraag uw arts om de injectie met buiktyfusvaccin. De wisselwerking treedt dan niet op.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

U kunt dit medicijn veilig gebruiken als zwanger bent, binnenkort wilt worden of als u borstvoeding geeft.
Het wordt al jarenlang gebruikt door vrouwen die zwanger willen worden, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, zonder problemen met de vruchtbaarheid, voor de zwangerschap of voor het kind.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik dit medicijn gebruiken als de werking van mijn nieren of lever minder is?

Nieren

Werken uw nieren minder goed? Overleg hierover met uw arts of apotheker. Uw arts of apotheker zal samen met u de voordelen van gebruik afwegen tegen het risico.

Dialyseert u? Overleg dan met uw apotheker. Het kan zijn dat de dosering van uw medicijn aangepast moet worden

Lever

Heeft u levercirrose? Overleg met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken. Over het gebruik van dit medicijn bij levercirrose is nog weinig bekend. Daarom is niet zeker of dit medicijn gevolgen heeft voor de werking van uw lever, of dat levercirrose invloed heeft op de werking en bijwerkingen van dit medicijn. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema “Verminderde nierfunctie en medicijnen” lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de invloed van een verminderde nierfunctie is op uw medicijnen. En leest u hoe uw apotheker u kan helpen bij veilig medicijngebruik als uw nieren niet goed werken.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik ernstig overgewicht heb of een maagverkleining heb gehad?

Maagverkleining

Heeft u een maagverkleining gehad? U mag dit medicijn gebruiken, zoals uw arts heeft voorgeschreven. Over het gebruik van dit medicijn na een maagverkleining is nog weinig bekend. Maar er worden geen veranderingen verwacht in de werking en bijwerkingen van dit medicijn.

Ernstig overgewicht

Heeft u ernstig overgewicht? U mag dit medicijn gebruiken, zoals uw arts heeft voorgeschreven. Over het gebruik van dit medicijn bij ernstig overgewicht is nog weinig bekend. Maar er worden geen veranderingen verwacht in de werking en bijwerkingen van dit medicijn.

Als u niet weet of u ernstig overgewicht heeft, dan kunt u dit uitrekenen. Namelijk door uw BMI (Body Mass Index) te berekenen. Dit getal geeft aan of uw gewicht past bij uw lengte. Ga hiervoor naar de BMI-meter en vul uw gewicht en lengte in. Is uw BMI 40 of meer? Of is uw BMI 35 of meer en heeft u ook andere problemen met uw gezondheid, zoals een hoge bloeddruk of diabetes type 2 (suikerziekte). Dan heeft u ernstig overgewicht.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Als u stopt heeft u kans dat niet alle bacteriën verdwenen zijn. De infectie blijft dan bestaan of keert terug. Maak dus altijd de kuur af, volgens de aanwijzingen van uw arts.

Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Onder welke namen is benzylpenicilline verkrijgbaar?

De werkzame stof benzylpenicilline zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Benzylpenicilline is sinds 1941 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in snelwerkende injectie of infuus als het merkloze Benzylpenicillinenatrium en Natriumbenzylpenicilline. De langzaamwerkende injectie is op recept verkrijgbaar als het merkloze Benzathinebenzylpenicilline.

Zowel de snelwerkende injecties en infusen als de langzaam werkende injecties zijn soms niet te verkrijgen in Nederland. In dat geval kan de apotheker het soms importeren uit het buitenland onder de merknaam Tardocillin. Of de apotheker kan het laten maken in een ziekenhuisapotheek of andere grootschalige apotheek.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 26-08-2020

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.

benzylpenicilline is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

20 October 2019

Vier weken continue aan infuus (8 dagen) daarna aan picclijn gezeten, eerst 2,5 weken in ziekenhuis als endocarditis behandeling, rest via thuisverpleging ...

6 September 2019

Ontzettend veel pijn. Werd op 2 plekken geïnjecteerd in mijn bilspier. 2 dagen niet meer kunnen lopen door de spierpijn.

16 January 2015

mm

Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!