carbamazepine bij kinderen

naar medicijnen

carbamazepine bij kinderen

Waar is dit medicijn voor?

Carbamazepine beïnvloedt de informatieoverdracht via de zenuwen in de hersenen. Het wordt toegepast bij verschillende aandoeningen.

Artsen schrijven carbamazepine voor bij kinderen met:

  • epilepsie;
  • zenuwpijn;
  • manie.

Epilepsie

Er zijn verschillende vormen van epilepsie. Bij veel vormen is sprake van epileptische aanvallen waarbij het kind het bewustzijn verliest en de spieren hevig verkrampen. De spierschokken kunnen meer of minder hevig zijn. Soms zijn er geen spierschokken en is het kind alleen een paar seconden afwezig (absences).

Er zijn ook lichtere aanvallen zonder bewusteloosheid. Daarbij voelt het kind alleen tintelingen in een arm, hoort of ziet het dingen die er niet zijn, of zijn er lichte bewegingen (friemelen, smakken) merkbaar.

Oorzaak
Bij een aanval van epilepsie verloopt de informatieoverdracht tussen zenuwcellen in de hersenen niet goed. Prikkels in de hersenen kunnen hierdoor epileptische aanvallen veroorzaken.

Epilepsie kan allerlei oorzaken hebben, bijvoorbeeld: zuurstofgebrek tijdens de geboorte, een hersenvliesontsteking, een ongeval, een beroerte of (zelden) een hersentumor. Bij een bepaalde vorm van epilepsie kunnen lichtflitsen (TV, computergames, discolicht) een aanval uitlokken. Meestal is de oorzaak echter onbekend en is er sprake van aanleg. De ziekte kan op elke leeftijd ontstaan maar begint meestal op de kinderleeftijd.

Behandeling
Er zijn verschillende medicijnen tegen epilepsie. Bij de keuze van een medicijn voor de behandeling van epilepsie volgt de arts een schema, waarbij medicijnen in een vaste volgorde worden uitgeprobeerd. Carbamazepine wordt bij bepaalde vormen van epilepsie bij kinderen gebruikt.

Lees meer over epilepsie

Zenuwpijn

Verschijnselen
Bij zenuwpijn voelt het kind heftige pijnschokken met een zeer scherpe, stekende of constant brandende pijn. De pijn is continu aanwezig of kan opkomen na slechts een lichte aanraking. Het betreft vaak één specifiek deel van het lichaam, zoals een deel van het gezicht, een deel van de romp, of een voet of arm.

Oorzaak
De oorzaak van zenuwpijn ligt bij de gevoelszenuwen. Deze versturen 'berichten' over aanrakingen en verwondingen naar de hersenen. Beschadigde of geïrriteerde zenuwen versturen deze berichten onjuist. De hersenen voelen hierdoor heftige pijn, zonder dat er van een verwonding sprake is.

Behandeling
Omdat bij zenuwpijnen de oorzaak van de pijn ligt bij de betrokken gevoelszenuw, hebben gewone pijnstillers meestal weinig effect. Artsen schrijven daarom andere medicijnen voor, zoals bepaalde medicijnen tegen epilepsie.

Lees meer over zenuwpijn

Manie

Een manie is een periode van overdreven opgewektheid, met veel onrealistische plannen en acties. Tijdens een manie kan de slaap van het kind verstoord zijn en kan het kind agressief worden. Het kind kan soms ook last hebben van wanen en hallucinaties. Vaak verslechteren schoolprestaties.

Meestal treedt een manie op bij een kind dat lijdt aan manische depressiviteit (bipolaire stoornis). Bij deze ziekte wisselen ernstig depressieve periodes zich af met manische periodes. Soms komen ze min of meer gelijktijdig voor en heeft het kind tijdens de manische periode ook depressieve gevoelens.

Artsen schrijven carbamazepine voor bij een plotseling opkomende manie en om een manie te voorkomen bij een bipolaire stoornis.

Lees meer over manie

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat carbamazepine wordt gebruikt bij:

  • kinderen met epilepsie.

Carbamazepine is bij deze aandoening officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant carbamazepine bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is en dat kinderen het mogen gebruiken.

Artsen schrijven carbamazepine soms ook voor bij:

  • kinderen vanaf 1 maand met zenuwpijn;
  • kinderen met manie.

Deze aandoeningen en leeftijden staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt carbamazepine te werken. Daarom schrijft de arts carbamazepine ook voor bij kinderen met deze aandoeningen en van deze leeftijden. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Carbamazepine mag bij manie alleen worden voorgeschreven door een specialist in de kinder-en jeugdpsychiatrie.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Carbamazepine beïnvloedt de informatieoverdracht via de zenuwen in de hersenen. Het maakt de zenuwen minder prikkelbaar, zodat ze niet te snel reageren.

  • Epilepsie: carbamazepine helpt bepaalde epilepsieaanvallen te voorkomen. Epilepsieaanvallen treden minder vaak op en zijn minder heftig of verdwijnen. Het werkt niet bij iedereen.
  • Zenuwpijn: carbamazepine vermindert de prikkelbaarheid van de gevoelszenuwen; hierdoor helpt het tegen zenuwpijn.
  • Manie: carbamazepine stopt een plotselinge manische bui en helpt manische periodes te voorkomen.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

  • Epilepsie: na een aantal weken tot maanden zal de arts met u en uw kind bekijken of carbamazepine voldoende werkt.
  • Zenuwpijn: na enkele dagen tot weken zal de arts met u en uw kind bekijken of carbamazepine voldoende werkt.
  • Manie: bij een plotselinge manie werkt het binnen enkele dagen.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan innemen.

  • Gewone tabletten: laat uw kind de tablet innemen met een half glas water.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe een kind de tablet het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? Neem dan contact op met de apotheker. Sommige tabletten mag u fijnstampen. Maar let op: er zijn ook tabletten die u niet mag fijnstampen omdat het medicijn dan minder goed of zelfs niet meer werkt. Soms kan door het fijnmaken het medicijn vies smaken. Of uw kind krijgt eerder last van bijwerkingen, zoals maagklachten. Vraag dit dus eerst aan de apotheker.
    • Blijft uw kind problemen houden met het innemen van het medicijn? Vraag dan aan de arts of apotheker of er een andere toedieningsvorm is die uw kind gemakkelijker kan innemen.
  • ​Tabletten met gereguleerde afgifte (retard of MGA): laat uw kind de tablet heel innemen met een half glas water. De tablet niet stuk kauwen of fijnmaken, omdat dan de werkzame stof in één keer vrijkomt. Het medicijn werkt dan te sterk in het begin, en niet lang genoeg.
    • Als de tablet een breukstreep heeft, mag u de tablet op de breukstreep doormidden breken. De beide helften moet uw kind heel doorslikken met een half glas water.
    • In plaats van met water kan uw kind sommige tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk, limonade of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals een lepel appelmoes, jam of vruchtenyoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van een tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe een kind de tablet het beste kan innemen.
    • Blijft uw kind problemen houden met het innemen van het medicijn? Vraag dan aan de arts of apotheker of er een andere toedieningsvorm is die uw kind gemakkelijker kan innemen.
  • Drank: schud de fles om voor gebruik en meet de juiste hoeveelheid voor uw kind af met de meegeleverde maatlepel of doseerspuit.
    • Heeft u voor uw baby of kind een doseerspuitje gekregen? Spuit de vloeistof dan voorzichtig in de wangzak van uw kind.

Laat uw kind geen grapefruitsap drinken en geen grapefruit eten. Grapefruit versterkt de werking van carbamazepine, waardoor bijwerkingen kunnen ontstaan. Stopt uw kind met carbamazepine? Dan kan het vanaf een dag daarna weer grapefruitsap drinken of een grapefruit eten.

Wanneer?

Laat uw kind dit medicijn innemen tijdens het eten om eventuele misselijkheid te voorkomen. Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis aan uw kind te geven.

  • Als uw kind het 2 keer per dag gebruikt: bij ontbijt en avondeten.
  • Als uw kind het 3 keer per dag gebruikt: bij ontbijt, lunch en avondeten.
  • Als uw kind het 4 keer per dag gebruikt: bij de maaltijden en voor de nacht.

Hoelang?

Epilepsie
Uw kind zal dit medicijn waarschijnlijk langdurig moeten gebruiken. Na enkele weken tot maanden zal de arts met u en uw kind bekijken of het voldoende werkzaam is. Het kan zijn dat de arts de dosering tussentijds aanpast. Verander in elk geval nooit zelf de dosering.

Zenuwpijn
Het is belangrijk de pijn al vóór de behandeling te noteren in een pijndagboek, door telkens 's avonds bijvoorbeeld met een cijfer aan te laten geven hoe erg de pijn geweest is, en welke activiteiten uw kind niet heeft kunnen doen door de pijn.

Als carbamazepine werkt, kan uw kind het gebruiken zolang als nodig is. Werkt het na enkele weken nog onvoldoende? Overleg dan met de arts. De arts kan misschien de dosering aanpassen of een ander medicijn voor schrijven.

Manie
Als carbamazepine wordt gebruikt om een manie te voorkomen, zal de arts het meestal voor enkele weken tot maanden voorschrijven.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over carbamazepine bij volwassenen.

Om de kans op bijwerkingen aan het begin van de behandeling te verkleinen, moet uw kind starten met een lage dosering. De dosering wordt daarna geleidelijk opgebouwd.
Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, zijn:

  • Hoofdpijn, sufheid, slaperigheid, duizeligheid en vermindering van het reactie-, concentratie- en coördinatievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij oplettendheid nodig is, zoals tijdens het fietsen, spelen, leren of op school. Slaperigheid en sufheid gaan meestal over als uw kind een week lang dezelfde dosering gebruikt. Het lichaam went er dan aan. Maar zolang de dosering nog wordt opgebouwd, kan uw kind last hebben van deze bijwerking.
  • Misselijkheid en braken. U kunt misselijkheid voorkomen door uw kind het medicijn met wat voedsel te geven. Zeer zelden komen ook andere maagdarmklachten voor, zoals buikpijn, verstopping of diarree.
  • Huiduitslag. Het is niet bekend hoe vaak deze bijwerking voorkomt. Raadpleeg de arts bij huiduitslag, omdat het kan wijzen op overgevoeligheid.
  • Juist toename van epileptische aanvallen, waarbij uw kind enkele seconden afwezig is of juist last krijgt van spiertrekkingen. Neem dan direct contact op met de arts. Het is niet bekend hoe vaak dit voorkomt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Carbamazepine is voor kinderen te verkrijgen in:

  • gewone tabletten;
  • tabletten met gereguleerde afgifte;
  • drank.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij carbamazepine bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Laatst bijgewerkt: 27-09-2017

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

carbamazepine bij kinderen is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.