Clonidine heeft verschillende invloeden. Het werkt onder andere op de bloedvaten en op de hersenen. Clonidine heeft daardoor veel toepassingen bij verschillende aandoeningen.
Artsen schrijven clonidine voor bij kinderen met:
Artsen schrijven clonidine ook voor bij pasgeboren baby's met ontwenningsklachten. Deze ontwenningsklachten worden veroorzaakt door 'verslaving' van de moeder tijdens de zwangerschap.
Klachten
Clonidine wordt gebruikt bij ADHD. Dit staat voor 'Attention Deficit Hyperactivity Disorder'. Als uw kind ADHD heeft, is het moeilijk om de aandacht bij iets te houden. Uw kind kan ook heel druk zijn (hyperactief) of dingen doen zonder eerst na te denken (impulsief). Verder kan uw kind last hebben van onrust, snel boos worden, problemen met plannen of vaak te laat komen. Dit kan problemen geven thuis, op school en in relaties met anderen.
ADHD komt voor bij kinderen en volwassenen. Het wordt vaak ontdekt bij kinderen. Maar sommige mensen komen er op volwassen leeftijd achter dat zij ADHD hebben.
Behandeling
Meestal krijgt uw kind gedragstherapie. Daarmee leert uw kind beter omgaan met ADHD. De arts kan ook clonidine voorschrijven. Bijvoorbeeld als uw kind naast ADHD ook tics heeft. Uw kind krijgt dit medicijn vaak samen met een ander medicijn tegen ADHD, zoals methylfenidaat of dexamfetamine.
Problemen bij ADHD zijn vooral belangrijk vanaf 6 jaar. Daarom krijgen meestal alleen kinderen van 6 jaar en ouder medicijnen tegen ADHD.
Clonidine wordt ook gebruikt bij kinderen die moeilijk kunnen inslapen door ADHD. Het kind neemt het dan in vlak voor het gaat slapen. Artsen zullen het bij inslaapproblemen meestal pas voorschrijven aan kinderen ouder dan 4 jaar.
Verschijnselen
Bij tics hebben kinderen last van bewegingen die telkens herhaald worden. Of van spiertrekkingen van het gezicht, schouders of armen. En van het maken van geluiden, zoals snuiven, grommen of dwangmatig vloeken.
Effect
Bij kinderen met zowel ADHD als tics kan clonidine een positief effect hebben op de ADHD verschijnselen en de tics.
Bij onderzoeken of kleine ingrepen
Kinderen kunnen dit medicijn krijgen voordat ze een verdoving (anesthesie) krijgen. Hierdoor worden ze kalm en slaperig.
Op de 'intensive care'
Kinderen op de 'intensive care' kunnen clonidine krijgen in combinatie met een rustgevend medicijn (benzodiazepine) om te kalmeren of in slaap te brengen. Het wordt dan meestal via een infuus toegediend.
Als de moeder tijdens de zwangerschap opiaten, zoals heroïne, morfine of methadon heeft gebruikt, dan krijgt de baby deze medicijnen of drugs ook in het lichaam. Als de baby geboren is, kan het kind ontwenningsverschijnselen krijgen, omdat het plotseling geen verslavend middel meer krijgt. Ontwenningsverschijnselen zijn onder andere steeds huilen, slecht slapen, ernstig trillen en beven, krampen en spiertrekkingen, zweten, bemoeilijkte ademhaling, slecht kunnen drinken, braken en diarree.
Artsen kunnen clonidine bij pasgeborenen voorschrijven tegen de ontwenningsverschijnselen.
Clonidine kan worden gebruikt om sterke pijnstillers, zoals morfine, sterker te laten werken. Soms is het daardoor mogelijk de dosering van deze pijnstillers te verlagen. Soms wordt het toegevoegd als de andere pijnstillers onvoldoende werken.
Verschijnselen
Kinderen met een hoge bloeddruk voelen hier meestal niets van. Hoge bloeddruk is ook geen ziekte, maar geeft meer kans op hart- en vaatziekten.
Als de bloeddruk is verhoogd, stroomt het bloed te krachtig door de vaten. Dit is schadelijk voor de bloedvaten. Beschadigde bloedvaten geven kans op een beroerte (herseninfarct of hersenbloeding) en ernstige hartziekten, zoals angian pectoris (hartkramp) en hartfalen.
Behandeling
Bij de behandeling van hoge bloeddruk kunnen artsen verschillende soorten medicijnen voorschrijven. Bijvoorbeeld plasmiddelen, ACE-remmers of calciumblokkers. Als deze onvoldoende werken, kan de arts clonidine voorschrijven. De arts kan clonidine ook in combinatie met andere bloeddrukverlagers voorschrijven om het effect te versterken.
Werking
Clonidine remt de zenuwen, die de wand van de bloedvaten op spanning houden. De bloedvaten worden hierdoor slapper en wijder. Het bloed kan dan beter doorstromen. Hierdoor daalt de bloeddruk.
Effect
Na een paar weken daalt de bloeddruk niet verder. Uw kind merkt hier zelf meestal niets van. De arts kan alleen bij het meten van de bloeddruk zien of het medicijn goed werkt.
Het is belangrijk dit medicijn elke dag in te nemen. Alleen dan kan dit medicijn goed beschermen tegen hart- en vaatziekten.
Clonidine is niet geregistreerd bij kinderen. Dit betekent dat de fabrikant clonidine niet heeft onderzocht bij kinderen. Het gebruik bij kinderen staat daarom niet in de bijsluiter. Er is wel ander onderzoek gedaan naar clonidine bij kinderen met onrust, pijn, ADHD en tics. Uit dit onderzoek blijkt dat het bij kinderen hierbij werkt en veilig is. Daarom schrijven artsen clonidine ook voor bij kinderen met onrust, pijn, ADHD en tics. Dit heet off-label gebruik. Clonidine mag bij kinderen met ADHD en tics alleen voorgeschreven worden door een kinder-of jeugdpsychiater.
Daarnaast schrijven artsen clonidine in sommige situaties ook voor aan pasgeboren baby's waarvan de moeder tijdens de zwangerschap opiaten, drugs of andere verslavende medicijnen gebruikte.
Dit medicijn heeft effect op de bloeddruk. Het wordt ook gebruikt bij een hoge bloeddruk. De arts zal daarom regelmatig de bloeddruk en hartslag van uw kind meten.
ADHD en tics: het kan een maand duren voordat uw kind het effect van clonidine merkt. Na 3 maanden is het effect meestal maximaal.
Onrust: het medicijn werkt via een infuus binnen een paar minuten; en via een tablet binnen een uur.
Hoge bloeddruk: na een paar weken daalt de bloeddruk niet verder. Uw kind merkt hier zelf meestal niets van.
Pijn: het medicijn werkt via een injectie of infuus binnen een paar minuten.
Ontwenningsverschijnselen: het duurt een aantal dagen tot weken voordat de baby geen ontwenningsverschijnselen meer heeft.
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.
Hieronder leest u hoe uw kind het medicijn het beste kan gebruiken.
Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen. Dan vergeet u minder snel het medicijn te geven. Bijvoorbeeld tijdens het eten.
Bij slaapstoornissen door ADHD: laten innemen voordat het kind gaat slapen.
ADHD, inslaapstoornissen door ADHD en tics
Hoelang uw kind het moet gebruiken hangt af van verschillende factoren. Als na 2 maanden gebruik van de combinatie clonidine met methylfenidaat geen effect merkbaar is, is het waarschijnlijk niet zinvol ermee door te gaan. Overleg hierover met uw arts. Als de medicijncombinatie wel aanslaat, kan uw kind het langdurig gebruiken. Meestal zal uw arts elk jaar samen met u opnieuw bekijken of gebruik van medicijnen nog nodig is.
Onrust
Uw kind heeft het meestal een paar uren tot dagen via een infuus nodig.
Pijn
Uw kind krijgt het medicijn zolang hij hevige pijn heeft. Als het kan, zal de arts met u overleggen of afbouwen mogelijk is en of uw kind kan overgaan naar een minder sterke pijnstiller.
Stop niet in één keer met dit medicijn.
Dit medicijn verlaagt de bloeddruk. Als uw kind in één keer stopt, kan de bloeddruk ineens weer hoger wordt. Uw kind kan dan last krijgen van opwinding, slecht slapen, trillen, misselijk zijn, hoofdpijn en hartkloppingen. Daarom moet het medicijn langzaam worden afgebouwd. Zo voorkomt u klachten.
Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over clonidine bij volwassenen.
Sufheid, slaperigheid
en minder goed kunnen reageren, concentreren en coördineren. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij het kind moet opletten, zoals het fietsen, spelen, leren of op school. Als uw kind hier teveel last van heeft, neem dan contact op met de arts. Misschien kan de dosering verlaagd worden.
Duizeligheid bij opstaan
bijvoorbeeld uit bed of uit een stoel. Dit gaat meestal over als het lichaam zich heeft ingesteld op de lagere bloeddruk (binnen een paar dagen tot weken). Zorg dat uw kind langzaam opstaat uit bed of van een stoel. Voelt uw kind zich toch duizelig, dan kan hij het best even gaan liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Als uw kind na enkele weken nog steeds last heeft van duizeligheid, moet u de arts raadplegen.
Maagdarmklachten zoals misselijkheid, braken en verstopping.
Psychische klachten, zoals depressiviteit. U merkt dat doordat uw kind hangerig, verdrietig of geïrriteerd is.
Vooral bij kinderen die al psychische aandoeningen hebben, kunnen de klachten erger worden. Neem contact op met de arts als uw kind al psychische klachten heeft, zoals depressie. Neem ook contact op als uw kind last krijgt van deze klachten. Mogelijk moet de dosering worden aangepast.
Problemen met slapen
Trage hartslag en andere hartritmestoornissen.
Heeft uw kind een hartritmestoornis? Raadpleeg dan uw arts. Mogelijk is dit medijn niet geschikt voor uw kind.
Hoofdpijn
Raadpleeg de arts als uw kind last blijft houden.
Droge mond of pijn in de mond
Heeft uw kind last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden
Clonidine is voor kinderen te krijgen in:
Meer informatie over dit medicijn vindt u bij clonidine bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:
Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.
Daarnaast kunt u op de site van het Kenniscentrum Kinder-en Jeugdpsychiatrie meer informatie vinden over clonidine bij kinderen.
Laatst bijgewerkt op 23-02-2026
Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.
