Apotheek.nl logo
Apotheek.nl
25 jaar betrouwbare medicijninformatie
Apotheek.nl logo
Medicijnen
GHB

GHB | hydroxyboterzuur

Werkzame stof: hydroxyboterzuur

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof hydroxyboterzuur.

Medicijnen
GHB

GHB

Werkzame stof: hydroxyboterzuur

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof hydroxyboterzuur.

Belangrijkste zakenWaarbij gebruik ik het?Mogelijke bijwerkingenHoe gebruik ik dit?Een keer vergeten, wat nu?Mag ik autorijden, alcohol drinken, alles eten?Gebruik met andere medicijnenGebruik bij zwangerschap of borstvoedingMag ik zomaar stoppen?Onder welke namen verkrijgbaar?Heb ik een recept nodig?
    • Hydroxyboterzuur verbetert uw nachtrust. Het zorgt ervoor dat u overdag minder slaperig bent en minder last heeft van spierverslapping.
    • Bij narcolepsie (slaapziekte) met aanvallen van spierverslapping.
    • Drank: meet de juiste hoeveelheid af met het doseerspuitje, spuit in het eerste maatbekertje en vul aan met 4 eetlepels water. Herhaal voor het tweede maatbekertje.
    • Drink het eerste maatbekertje 2 tot 3 uur na het avondeten, vlak voor u gaat slapen. Drink het tweede maatbekertje 2,5 tot 4 uur daarna. Zet hiervoor een wekker.
    • Bijwerkingen: bedplassen en psychische klachten, zoals een depressief of nerveus of juist agressief gevoel. Raadpleeg uw arts als u last krijgt van psychische klachten.
    • Bent u suf, slaperig, verward of moe? Of ziet u wazig? Rijd dan geen auto.
    • Gebruikt u dit medicijn korter dan 2 weken? Dan mag u niet autorijden. Gebruikt u dit medicijn langer dan 2 weken? Dan mag u steeds 6 uur niet rijden nadat u dit medicijn heeft gebruikt.
    • Pas op met alcohol. Dit kan u nog suffer maken.
    • Stop niet in één keer met dit medicijn. Bouw langzaam af. Bespreek dit met uw apotheker of arts.
    • Bent u zwanger? Of wilt u zwanger worden? Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby in uw buik.
    • Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk komt en of het slecht voor de baby is. Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken. Geeft u borstvoeding? Let dan op of uw baby bijwerkingen krijgt, zoals suf zijn.

    • Hydroxyboterzuur is een lichaamseigen stof in de hersenen. Het speelt een rol bij de slaap. Hoe het precies werkt is nog niet helemaal bekend.

      Artsen schrijven het voor bij narcolepsie (slaapziekte) met aanvallen van spierverslapping (kataplexie).

      • Verschijnselen
        Narcolepsie is een slaap- en waakstoornis met slaapaanvallen overdag. Hierbij heeft u overdag aanvallen van onbedwingbare slaap, waarbij ook vaak de spieren verslappen (kataplexie). Een aanval treedt soms op bij hevige emoties, zoals lachen of schrikken.
        In de nacht kan uw slaap hierdoor worden onderbroken, waardoor u overdag vaak vermoeid en slaperig bent.

        De ziekte is zeer zeldzaam en openbaart zich meestal tussen het 15e en 30e levensjaar. De oorzaak is onbekend.

        Behandeling
        Uw arts zal u adviseren voor regelmaat in uw leven te zorgen. Soms helpt het op vaste momenten een dutje te doen van 20 tot 30 minuten. Verder kan uw arts stimulerende middelen voorschrijven, zoals methylfenidaat.

        Als u last heeft van plotselinge spierverslapping door heftige emoties kan uw arts hydroxyboterzuur voorschrijven.

        Werking
        Hydroxyboterzuur verbetert een verstoorde nachtrust en vermindert het aantal aanvallen van spierverslapping en onbedwingbare slaap overdag.

        Lees meer over Narcolepsie

      • Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

        De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

        Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

        • Duizelig zijn

        • Hoofdpijn

        • Misselijk zijn, zelden minder eetlust, afvallen, buikpijn, diarree en overgeven. Zeer zelden juist meer eetlust.

        Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

        • Vreemde smaak in de mond

        • Slaapproblemen, zoals vreemde dromen, snurken, niet kunnen slapen, slaapwandelen of slaapverlamming

          Zeer zelden moeilijker in slaap vallen of stilvallen van de adem tijdens uw slaap (slaapapneu). Hierdoor slaapt u slechter of wordt u wakker. 
          Heeft u last van stilvallen van de adem tijdens uw slaap (slaapapneu)? Dan kunt u hier meer last van krijgen. 

        • Bedplassen, moeite om de plas op te houden

          Kinderen en jongeren kunnen hier meer last van hebben.

        • Verward, nerveus of bang gevoel

        • Depressief, suf, zwak of dronken gevoel

        • Moeite om te concentreren

        • Trillen, moeite met evenwicht bewaren

        • Slappe spieren of juist spiertrekkingen

        • Doof of tintelend gevoel in handen en voeten

        • Pijn in gewrichten, rugpijn

        • Wazig zien

        • Overmatig zweten

        • Benauwd zijn

          Raadpleeg uw arts als u hier last van krijgt.

        • Verstopte neus, neusontsteking

        • Hoge bloeddruk, hartkloppingen, vocht vasthouden

          U merkt dat u vocht vasthoudt aan opgezwollen enkels en onderbenen.

        • Huiduitslag

          Dit kan komen door overgevoeligheid (zie Zeer zelden Overgevoeligheid), maar dat hoeft niet. Raadpleeg uw arts.

        Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

        • Moeite de poep op te houden (incontinentie)

        • Vergeetachtig zijn

        • Psychische klachten, zoals agressie, hallucinaties (dingen zien of horen die er niet zijn), opwinding, extreem blij zijn, gevoel van wantrouwen en gedachten aan (zelf)moord. Merkt u dit? Overleg dan direct met uw arts.

          • Mensen met schizofrenie, waandenkbeelden, hallucinaties of ernstig in de war zijn (psychosen) kunnen meer klachten krijgen. Overleg met uw psychiater voordat u dit medicijn gaat gebruiken.
          • Kinderen en jongeren kunnen hier meer last van hebben.

        • Plotselinge korte epileptische aanval

        • Rusteloze benen

        • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dit aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg dan uw arts.  

          Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan flauwvallen of een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Waarschuw in al deze gevallen direct een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst. 
          Bent u overgevoelig voor dit medicijn? Dan mag u het niet meer gebruiken. Geef dit daarom aan de apotheker door. Het apotheekteam let er dan op dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

        • Droge mond, uitdroging


        Neem contact op met uw apotheker of arts als u te veel last heeft van deze of andere bijwerkingen waar u zich zorgen over maakt.


        Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

        • Regelmatig: bij meer dan 30 op de 100 mensen
          Soms: bij 10 tot 30 op de 100 mensen
          Zelden: bij 1 tot 10 op de 100 mensen
          Zeer zelden: bij minder dan 1 op de 100 mensen

          • Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

            Hoe?

            U verdunt dit medicijn en slikt het verdeeld over 2 porties met behulp van 2 maatbekertjes.

            1. Open de fles.
            2. Steek de doseerspuit in de opening en zuig de voorgeschreven hoeveelheid op.
            3. Spuit deze hoeveelheid in het eerste maatbekertje en voeg 60 ml water (4 eetlepels) toe. Sluit het maatbekertje af met de dop.
            4. Herhaal stappen 2 en 3 voor het tweede maatbekertje.

            Wanneer? 

            • U neemt dit medicijn 2 keer per nacht.
            • Drink de drank uit het eerste maatbekertje vlak voor u naar bed gaat. Doe dit 2 tot 3 uur na het avondeten. Dan werkt dit medicijn beter.
            • Drink de drank uit het tweede maatbekertje 2,5 tot 4 uur na het eerste maatbekertje. U kunt hiervoor een wekker zetten. 

            Hoelang?

            Hydroxyboterzuur geneest slaapziekte niet. Het werkt alleen tegen de verschijnselen van narcolepsie met spierverslapping. U zult dit medicijn daarom meestal langdurig moeten gebruiken.

            • Bent u de eerste dosis vergeten? Neem de vergeten dosis alsnog in. Ga daarna verder volgens uw normale schema.

              Bent u de tweede dosis vergeten? Sla de tweede dosis dan over en neem tot de volgende nacht geen nieuwe dosis.

              • autorijden?
                Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder.

                Hydroxyboterzuur verkeersdeelname

                Let op: ook narcolepsie kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.

                Gebruikt u ook andere medicijnen die deze bijwerkingen geven? Let er dan op dat u meer last kunt hebben van deze bijwerkingen.

                Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

                alcohol drinken?
                Drink liever geen alcohol als u dit medicijn gebruikt. Alcohol maakt u nog suffer als u dit medicijn gebruikt, ook als u gewend bent geraakt aan hydroxyboterzuur. 

                alles eten?
                U mag eten zoals u normaal doet.

                • Het niet bekend of dit medicijn belangrijke wisselwerkingen heeft met andere medicijnen.

                  Heeft u vragen over wisselwerkingen met uw medicijn? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

                  • Zwangerschap
                    Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Daarom is niet zeker of dit medicijn altijd veilig is voor zwangere vrouwen en hun kind. Meld het aan uw arts en apotheker als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken. 

                    Borstvoeding 
                    Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het schadelijk voor de baby is. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven, waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.
                    Gaat u borstvoeding geven? Let dan goed op bijwerkingen bij het kind. Bijvoorbeeld als uw baby suf wordt. Krijgt uw kind last van bijwerkingen? Neem dan contact op met uw arts.

                    Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij Moeders van Morgen.

                    • Stop niet zomaar zelf met dit medicijn. U kunt last krijgen van ontwenningsverschijnselen als u plotseling stopt met dit medicijn, vooral als u een hoge dosering gebruikt. Bijvoorbeeld slapeloos zijn, hoofdpijn en dingen zien of horen die er niet zijn (hallucinaties).

                      Overleg daarom altijd eerst met uw apotheker en arts voordat u stopt met dit medicijn.

                      • De werkzame stof hydroxyboterzuur zit in de volgende producten:
                        GHB
                        Natriumoxybaat
                        Xyrem

                        De officiële bijsluiter van de verschillende producten van hydroxyboterzuur vindt u op: Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG.

                        • Ja, u heeft een recept nodig.

                          Hydroxyboterzuur is sinds 1961 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in een drank onder de merknaam Xyrem en als het merkloze natriumoxybaat. 

                          Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

                          Laatst bijgewerkt op 01-04-2026

                          Disclaimer

                          Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.

                          Vind een apotheek

                          Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

                          Vind een apotheek

                          Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
                          Vind een apotheek blob

                          Meldpunt medicijnen

                          Werkt uw medicijn heel goed of juist niet? Wordt uw medicijn niet vergoed? Of heeft u last van een bijwerking? Meld uw ervaring
                          Schrijf zelf over uw ervaring

                          Geen ervaringen gevonden

                          Informatie wordt bijgewerkt: