MedicijnenElvanse

Elvanse | lisdexamfetamine

Werkzame stof: lisdexamfetamine


Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof lisdexamfetamine.

MedicijnenElvanse

Elvanse

Werkzame stof: lisdexamfetamine


Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof lisdexamfetamine.

Belangrijkste zakenWaarbij gebruik ik het?Mogelijke bijwerkingenHoe gebruik ik dit?Een keer vergeten, wat nu?Mag ik autorijden, alcohol drinken, alles eten?Gebruik met andere medicijnenGebruik bij zwangerschap of borstvoedingMag ik zomaar stoppen?Onder welke namen verkrijgbaar?Heb ik een recept nodig?
    • Lisdexamfetamine zorgt ervoor dat u rustiger wordt en zich beter kan concentreren.
    • Soms bij ADHD, als deze blijft bestaan tot op uw volwassen leeftijd. Bij ADHD bent u snel afgeleid, doet u drukker en doet u dingen zonder er bij na te denken.
    • Neem de capsule in de ochtend in. Dit kan met of zonder eten. U mag de capsule ook openen en de inhoud over strooien yoghurt of in een glas water of sinaasappelsap. Roer goed en neem direct in.
    • Capsules werken na 3 tot 4 uur en blijven ongeveer 13 uur lang werken.
    • U kunt minder eetlust krijgen en moeite hebben met slapen. Andere bijwerkingen zijn: droge mond, buikpijn en hoofdpijn. U kunt minder last hebben van bijwerkingen als u dit medicijn met voedsel inneemt.
    • U kunt nerveus, rusteloos en angstig zijn. Rijd de eerste 3 dagen geen auto. Daarna alleen als u geen last meer heeft van bijwerkingen.
    • Pas op met alcohol. Hierdoor kunt u slechter situaties inschatten en keuzes maken.
    • Bent u zwanger? Of wilt u zwanger worden? Vraag aan uw arts of apotheker of u dit medicijn mag gebruiken.
    • Geef geen borstvoeding als u dit medicijn gebruikt. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby.
    • Gebruikt u lisdexamfetamine al een paar weken? Stop dan niet in één keer. Vraag uw arts of apotheker om advies.
    • Lisdexamfetamine is een stimulerend medicijn. Het verbetert de aandacht en het maakt u minder hyperactief en impulsief. Daardoor doet u minder snel spontaan iets zonder daar vooraf bij stil te staan.

      Artsen schrijven lisdexamfetamine voor bij ADHD bij kinderen en jongeren tussen 6 en 18 jaar. Zie hiervoor lisdexamfetamine bij kinderen.

      Artsen schrijven lisdexamfetamine soms voor bij ADHD bij volwassenen als deze blijft bestaan tot op de volwassen leeftijd.

      • Verschijnselen
        Lisdexamfetamine wordt gebruikt bij aandachtstekort met hyperactiviteit, ook wel ADHD genoemd, naar het Engelse begrip 'Attention Deficit Hyperactivity Disorder'. Mensen met ADHD vinden het moeilijk hun aandacht lang ergens op te richten. Ze zijn vaak ook erg druk, impulsief en actief.

        Deze aandoening komt vooral voor bij kinderen. Maar ook een volwassene kan ADHD hebben. Een deel van de kinderen houdt klachten, ook als ze volwassen zijn. Er zijn ook mensen die als kind al ADHD hadden, maar daar pas op volwassen leeftijd achter komen.

        Behandeling
        Meestal krijgen mensen met ADHD gedragstherapie om zo te leren met hun aandoening om te gaan. Als dit niet voldoende verbetering geeft, kan de arts lisdexamfetamine voorschrijven. Lisdexamfetamine wordt gebruikt als andere medicijnen bij ADHD onvoldoende werken.

        Lisdexamfetamine is een medicijn dat gebruikt wordt bij kinderen met ADHD. Lisdexamfetamine is alleen een hulpmiddel, waardoor de gedragstherapie meer effect heeft.

        Over het gebruik van lisdexamfetamine bij volwassenen met ADHD is minder bekend dan over het gebruik bij kinderen met ADHD. Lisdexamfetamine is onvoldoende onderzocht bij volwassenen. Daarom is het onzeker of lisdexamfetamine ook helpt bij volwassenen met ADHD. Ook hebben volwassenen een groter risico op bijwerkingen. Toch kan de arts lisdexamfetamine voorschrijven bij mensen bij wie ADHD blijft bestaan tot op hun volwassen leeftijd. De arts doet dit als de voordelen van het gebruik van lisdexamfetamine opwegen tegen de nadelen. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

        Werking en effect
        Na het innemen breekt uw lichaam lisdexamfetamine af tot dexamfetamine. Hoe dexamfetamine werkt bij ADHD bij volwassenen is niet precies bekend. Het zorgt er wel voor dat u rustiger wordt en zich beter kan concentreren. Het werkt na 3 tot 4 uur en blijft ongeveer 13 uur lang werken.

      • Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

        De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

        Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

        • Minder eetlust, waardoor u kunt afvallen.

          U kunt deze bijwerking minder maken door het medicijn bij het eten in te nemen. Na een paar weken is dit effect op de eetlust meestal weer over. Raadpleeg uw arts als het eten echt een probleem gaat worden.

        • Niet kunnen slapen (slapeloosheid)

          Daarom is het belangrijk dat u dit medicijn in de ochtend inneemt. U heeft hier de eerste week het meeste last van. Daarna wennen de meeste mensen aan deze bijwerkingen.

          Zie ook het kopje 'Autorijden' verderop in deze tekst.

        • Droge mond

          Heeft u veel last van een droge mond? Zuig dan op ijsblokjes of kauw op (suikervrije) kauwgom zodat u meer speeksel maakt. 

          Poets en flos ook extra goed, omdat door een droge mond u meer kans heeft op gaatjes in uw gebit. Laat als u wilt de tandarts vaker controleren.

        • Hoofdpijn

        • Buikpijn

          De klacht wordt meestal minder als u dit medicijn met wat voedsel inneemt. 

        Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

        • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, overgeven, diarree en verstopping.

          De klachten worden meestal minder als u dit medicijn met wat voedsel inneemt. 

        • Minder zin in vrijen.

          Bij mannen: moeilijker krijgen van een stijve penis.

        • Psychische klachten, zoals angst, depressieve gevoelens, stemmingswisseling, zenuwachtig, opgewonden of onrustig zijn, extra geprikkeld zijn en agressief zijn. Zeer zelden veel te vrolijk zijn (euforie), weinig slaap nodig hebben en te veel energie hebben (manie) en dingen zien die er niet zijn (hallucinaties).

          Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van deze klachten.

        • Hartkloppingen, een versnelde hartslag en een verhoogde bloeddruk.

        • Hartziektes, zoals een pijnlijk en drukkend gevoel op de borst (angina pectoris) en meer kans op een hartaanval. Zeer zelden hartspierziekte (als uw hartspier niet goed samentrekt of ontspant).

          De kans hierop is groter bij mensen die angina pectoris hebben of al eerder een hartaanval hebben gehad. Neem contact op met uw arts als uw hartkramp verergert of als u plotseling last heeft van pijn op de borst.

        • Tics

           

          Tics zijn bewegingen of geluiden die u maakt zonder dat u dat zelf wilt. U kunt ze niet of heel moeilijk tegenhouden.

        • Tandknarsen en kaakklemmen

          Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.

        • Koorts, veel zweten, benauwd zijn

        • Slaperigheid, moeheid en duizeligheid. Zeer zelden flauwvallen.

          Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij u moet opletten, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of als u aan het werk bent. Rijd geen auto als u last heeft van deze bijwerking.

        • Huiduitslag, jeuk en galbulten.

           

          Huiduitslag kan wijzen op overgevoeligheid, maar dat hoeft niet. Zie verder bij Zeer zelden Overgevoeligheid.

        Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

        • Smaakproblemen

          Eten en drinken kunnen anders smaken dan u gewend bent.

        • Wazig zien en grotere pupillen

          Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.

        • Sommige psychische en neurologische ziektes kunnen erger worden.

          Uw arts zal dit medicijn dan meestal niet voorschrijven. Dit is vooral belangrijk als u aanleg hebt voor tics, zoals bij het syndroom van Gilles de la Tourette, epilepsie, ernstige geestelijke verwarring en ernstige angststoornissen.

          Mensen met schizofrenie (psychose) kunnen meer klachten krijgen. U kunt dingen gaan zien, horen of voelen die er niet zijn (hallucinaties) of denken en geloven die niet kloppen (waandenkbeelden). Zorg ervoor dat uw arts deze klachten weet voordat u het gaat gebruiken.

        • Bij jarenlang gebruik kan depressie ontstaan.

           

          Krijgt u depressieve klachten? Ga dan naar uw arts. Uw arts kan beoordelen of u met het gebruik moet stoppen. Overleg ook met uw arts als u nu depressief bent of dit in het verleden was. Dit medicijn kan opnieuw depressie uitlokken.

          Zie ook het kopje ‘Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?’ verderop in deze tekst

        • Koude handen en voeten. Vooral mensen met de ziekte van Raynaud hebben hier last van, omdat ze eerder last krijgen van koude vingers en tenen.

          Dit is het gevolg van het nauwer worden van de bloedvaten. Het kan zijn dat u hier last van blijft houden zolang u dit medicijn slikt. Zorg voor voldoende bescherming tegen kou door warme kleding te dragen, zoals wanten en sokken. Neem contact op met uw arts als deze bijwerking te veel last geeft.

        • Meer kans op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of even buiten bewustzijn raken.

          Dit is vooral belangrijk voor mensen met de hartritmestoornis aangeboren verlengde QT-interval. Gebruik dit medicijn NIET als u deze hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.

        • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk.

          Als u last heeft van deze klachten, ga dan naar uw arts. 

          In zeldzame gevallen kunt u benauwd of duizelig worden, flauwvallen of koorts krijgen. Of u kunt zwellingen krijgen in het gezicht, de lippen, mond en keel, waarbij u erg benauwd wordt. In zeer zeldzame gevallen ontstaat er een ernstige huidaandoening met blaren op de huid. Waarschuw in al deze gevallen direct een arts of ga naar de Eerstehulpdienst.

          Als u overgevoelig bent voor lisdexamfetamine, mag u het niet meer gebruiken. Geef dit daarom door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.


        Neem contact op met uw apotheker of arts als u te veel last heeft van deze of andere bijwerkingen waar u zich zorgen over maakt.


        Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

        • Regelmatig: bij meer dan 30 op de 100 mensen
          Soms: bij 10 tot 30 op de 100 mensen
          Zelden: bij 1 tot 10 op de 100 mensen
          Zeer zelden: bij minder dan 1 op de 100 mensen
          • Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

            Hoe?
            Neem de capsule heel in met een half glas water. Dit kan met of zonder voedsel. U mag de capsules ook openen en de inhoud van de capsule strooien over zacht voedsel. Bijvoorbeeld in yoghurt of in een glas water of sinaasappelsap. Als het nodig is, kunt u de klonten met een lepel losmaken. Meng goed neemt dit meteen in.

            Wanneer?
            U kunt dit medicijn het beste 's ochtends innemen, bijvoorbeeld iedere ochtend vóór het ontbijt. Het werkt dan de hele dag.

            Hoelang?

            U kunt dit medicijn voor een langere tijd gebruiken. Uw arts bekijkt minstens 1 keer per jaar of gebruik van dit medicijn nog nodig is. U kunt het beste dit ook zelf bijhouden, bijvoorbeeld door elke dag een cijfer te geven aan uw gedrag.

            Soms adviseert uw arts om één of meer keren per jaar een paar weken te stoppen. Tijdens deze 'medicijnvakantie' kunt u kijken of het medicijn nog nodig is. Mogelijk kunt u in de tussentijd voldoende omgaan met de aandachtsproblemen en de overmatige activiteit. Dan is dit medicijn niet meer nodig.

            • Bent u een capsule vergeten in te nemen? Sla de vergeten capsule dan over. Neem de vergeten capsule niet aan het einde van de middag in. Dit kan ervoor zorgen dat u 's avonds moeite krijgt met slapen. Neem ook nooit dubbele capsules om een vergeten capsule in te halen.

              • Autorijden?
                Het kan gevaarlijk zijn deel te nemen aan het verkeer als u dit medicijn gebruikt. Dit komt door bijwerkingen, zoals nerveus zijn, angst en rusteloos zijn. U mag de eerste 3 dagen dat u dit medicijn gebruikt niet autorijden. Rijd ook geen auto als de dosering omhoog gaat. Pas nadat u 3 dagen dezelfde dosering gebruikt, mag u weer autorijden.

                Na 3 dagen zijn de meeste mensen voldoende gewend geraakt aan de effecten. U mag dan weer autorijden. Maar doe dat alleen als u geen last meer heeft van de bijwerkingen.

                Let op: ook ADHD kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij sommige ziektes? Kijk dan op de website van het CBR.

                Nieuwe wet: vanaf 1 juli 2017 kunnen deelnemers aan het verkeer met een speekseltest gecontroleerd worden op drugsgebruik. Daarbij maakt de politie geen uitzondering voor het medicinaal gebruik van lisdexamfetamine.

                Als u lisdexamfetamine gebruikt, kunt u een positief testresultaat verwachten. Dat betekent dat u risico loopt op een boete of ontzegging van de rijbevoegdheid.

                Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

                Alcohol drinken?
                Alcohol maakt de bijwerkingen van dit medicijn sterker, zoals zenuwachtig en onrustig zijn. Ook heeft alcohol invloed op het inschatten van situaties en het maken keuzes (beoordelingsvermogen). Drink daarom minder alcohol of drink liever geen alcohol.

                Alles eten?
                U mag eten en drinken zoals u normaal ook doet.

                • Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

                  De belangrijkste wisselwerkingen met dit medicijn zijn de volgende.

                  • Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u meer van dergelijke medicijnen gebruikt.
                  • Fenelzine en tranylcypromine, medicijnen tegen depressie. Bij combinatie met lisdexamfetamine heeft u meer kans op koorts en een zeer ernstige verhoging van de bloeddruk. Deze medicijnen mag u niet in combinatie met lisdexamfetamine gebruiken. Raadpleeg uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander medicijn.
                  • Sommige medicijnen tegen hiv (virus dat aids veroorzaakt). Vraag aan uw apotheker om welke medicijnen dit gaat.

                  Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

                  • Zwangerschap
                    Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of dit binnenkort wilt worden. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Er zijn niet veel zwangere vrouwen die dit medicijn hebben gebruikt. Daarom is niet zeker of dit medicijn altijd veilig is voor zwangere vrouwen en hun kind. Wel is bekend dat bij gebruik tijdens de zwangerschap bij de baby ontwenningsverschijnselen kunnen ontstaan. Samen kunt u bespreken wat het risico voor de baby is als u doorgaat met het medicijn. Of wat het risico voor u of uw baby is als u met het medicijn stopt.

                    Borstvoeding
                    Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Dit medicijn komt in de moedermelk terechtkomt. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby. Mogelijk kunt u flesvoeding geven.

                    Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant

                    • Nee, u kunt niet in één keer stoppen. Bouw in een paar dagen af. Als u in één keer stopt, kunt u last krijgen van depressieve gevoelens en zich erg moe voelen.

                      • De werkzame stof lisdexamfetamine zit in de volgende producten:
                        • Lisdexamfetamine is sinds 2007 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in capsules onder de merknaam Elvanse.

                          Laatst bijgewerkt op 10-03-2021

                          Disclaimer

                          Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.

                          Vond u deze informatie nuttig?

                          Vind een apotheek

                          Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
                          Vind een apotheek blob

                          Vraag het de webapotheker

                          Vraag het de webapotheker

                          Vraag het de webapotheker

                          Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

                          Meldpunt medicijnen

                          Werkt uw medicijn heel goed of juist niet? Wordt uw medicijn niet vergoed? Of heeft u last van een bijwerking? Meld uw ervaring
                          Informatie wordt bijgewerkt: