methylfenidaat bij kinderen

Trefwoord
naar medicijnen

methylfenidaat bij kinderen

vergroot
terug naar boven

Waar is dit medicijn voor?

Methylfenidaat is een stimulerend medicijn dat de aandacht en stemming kan verbeteren.

Artsen schrijven methylfenidaat voor bij kinderen met ADHD.

ADHD bij kinderen

Methylfenidaat wordt gebruikt bij aandachtstekort met hyperactiviteit, ook wel ADHD genoemd. Dit is een afkorting van het Engelse begrip ‘Attention Deficit Hyperactivity Disorder’. Deze aandoening komt voornamelijk voor bij kinderen. Zij vinden het moeilijk hun aandacht lang ergens op te richten en ze zijn vaak ook zeer beweeglijk, impulsief en actief. Kinderen met ADHD hebben vaak problemen op school, in hun omgang met andere kinderen en met hun ouders.

Meestal krijgen kinderen met ADHD gedragstherapie om te leren met hun aandoening om te gaan. Bovendien kan de arts methylfenidaat voorschrijven. Omdat de problemen bij ADHD vooral belangrijk zijn na het zesde levensjaar, wordt methylfenidaat meestal gegeven aan kinderen van 6 jaar en ouder. In de puberteit kan dan gekeken worden of het nog nodig is met methylfenidaat door te gaan.

Lees meer over adhd bij kinderen

Ervaring bij kinderen

In de bijsluiter kunt u terugvinden dat methylfenidaat wordt gebruikt bij kinderen vanaf 6 jaar met ADHD. Methylfenidaat is bij deze aandoening en leeftijd officieel geregistreerd. Registratie betekent dat de fabrikant methylfenidaat bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. De overheid heeft vervolgens goedgekeurd dat het medicijn verkrijgbaar is. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is.

Er is ook onderzoek gedaan naar methylfenidaat bij kinderen tussen 3 en 6 jaar met ADHD. Deze leeftijden staan niet in de bijsluiter. Maar ook in deze gevallen blijkt methylfenidaat te werken en is het veilig. Daarom schrijft de arts methylfenidaat ook voor bij kinderen van deze leeftijden. Dit wordt off-label-gebruik genoemd.

Hoe werkt dit medicijn en welk effect heeft het?

Methylfenidaat is een stimulerend medicijn dat de aandacht en stemming kan verbeteren. Hoe methylfenidaat werkt bij ADHD is niet precies bekend. Je zou van een stimulerend medicijn niet verwachten dat het een positief effect heeft op kinderen die overactief zijn. Toch blijkt dat 2 op de 3 kinderen met ADHD er rustiger door worden en zich beter kunnen concentreren. Uw kind krijgt zo een gemakkelijker schooldag, omdat er bijvoorbeeld minder conflicten met klasgenoten en onderwijzers optreden en uw kind zich beter op schoolopdrachten kan concentreren.

Methylfenidaat is slechts een hulpmiddel, het aandachtstekort verdwijnt er niet door. Tijdens het gebruik zullen veel van de verschijnselen wel minder extreem zijn, waardoor gedragstherapie meer effect heeft.

Hoe lang duurt het voordat dit medicijn werkt?

De tabletten en capsules werken allemaal even snel, maar de werkingsduur verschilt.

  • Gewone tabletten (Ritalin, Medikinet en Methylfenidaat): de werking van de gewone tabletten begint na 1-2 uur en houdt 3-6 uur aan.
  • Tabletten met verlengde afgifte (Concerta en Kinecteen): de werking van tabletten met verlengde afgifte begint na 1-2 uur en houdt ongeveer 12 uur aan.
  • Capsules met verlengde afgifte (Equasym XL en Medikinet CR): de werking van de capsules begint na 1-2 uur en houdt ongeveer 8 uur aan.

Hoe moet uw kind dit medicijn gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Hieronder vindt u per toedieningsvorm hoe uw kind het medicijn het beste kan innemen.

Als uw kind snel last krijgt van zijn maag, kan hij de tabletten of capsules het beste met wat voedsel innemen.

  • Gewone tabletten (Ritalin, Medikinet en Methylfenidaat): laat uw kind de gewone tabletten innemen met een half glas water.
    • In plaats van water kan uw kind de tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals appelmoes, jam of yoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van de tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe uw kind de tablet het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? U mag deze tabletten ook fijnstampen, zodat uw kind het medicijn makkelijker kan innemen. Neem hierover contact op met de apotheker. De apotheker kan u adviseren hoe u dit het beste kunt doen.
  • Tabletten met verlengde afgifte (Concerta en Kinecteen): laat uw kind de tabletten heel doorslikken met een half glas water, zonder te kauwen.
    • In plaats van water kan uw kind de tabletten ook innemen met bijvoorbeeld melk of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals appelmoes, jam of yoghurt. Vraag na bij de apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van de tablet? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe uw kind de tablet het beste kan innemen.
    • Deze tabletten mag uw kind niet kauwen of fijnmaken. De tabletten zijn voorzien van een beschermende laag die het werkzame bestanddeel langzaam gedurende de hele dag afgeeft aan het lichaam. Als uw kind de tabletten kauwt of fijnmaakt gaat het beschermende laagje kapot en komt al het werkzame bestanddeel onbedoeld tegelijk vrij.
  • Capsules met verlengde afgifte (Equasym XL en Medikinet CR): laat uw kind de capsules heel doorslikken met een half glas water, zonder te kauwen.
    • In plaats van water kan uw kind de capsules ook innemen met bijvoorbeeld melk of vruchtensap, of met zacht voedsel zoals appelmoes, jam of yoghurt. Vraag na bij uw apotheker wat de mogelijkheden zijn.
    • Heeft uw kind moeite met het heel doorslikken van de capsule? Bekijk dan het instructiefilmpje 'Slikken van medicijnen'. Hierin kunt u zien hoe uw kind de capsule het beste kan innemen.
    • Heeft dat onvoldoende effect? U kunt ook de capsules openen en de inhoud van de capsule strooien over een eetlepel appelmoes. Laat uw kind dit meteen innemen, zonder te kauwen. Laat het daarna een half glas water drinken. De korrels in de capsules zijn voorzien van een beschermende laag die het werkzame bestanddeel langzaam gedurende 8 uur afgeeft aan het lichaam. Als uw kind de capsules of de korrels kauwt of fijnmaakt, gaat het beschermende laagje kapot en komt al het werkzame bestanddeel onbedoeld tegelijk vrij.

Wanneer?

Het hangt af van de toedieningsvorm wanneer uw kind dit medicijn moet innemen.

  • Gewone tabletten (Ritalin, Medikinet en Methylfenidaat): meestal raadt de arts aan de dagdosering in 2 of 3 keer in te nemen. Gebruikelijk is dan dat uw kind de eerste tablet 's ochtends neemt, meteen na het opstaan, en de tweede rond één uur 's middags. Het werkt dan gedurende de hele dag. Geef de laatste dosis niet later dan 4 uur voor het slapengaan, omdat uw kind anders moeite met inslapen kan krijgen. Als de tabletten zijn uitgewerkt, na 3-6 uur, kan uw kind korte tijd extra actief zijn. Door de tijdstippen goed te plannen, kunt u proberen de verhoogde activiteit op een rustig moment van de dag te laten vallen.
  • Tabletten met verlengde afgifte (Concerta en Kinecteen): laat uw kind het medicijn 's ochtends innemen.
  • Capsules met verlengde afgifte (Equasym XL en Medikinet CR):
    • Equasym XL: laat uw kind deze capsules voor het ontbijt innemen.
    • Medikinet CR: laat uw kind deze capsules tijdens of na het ontbijt innemen.

Werken de tabletten of capsules met verlengde afgifte niet lang genoeg? Overleg dan met de arts of uw kind kan overstappen naar gewone tabletten of een dosis gewone tabletten erbij kan krijgen.

Hoe lang?

Na ongeveer 4 weken kunnen u en de arts meestal beoordelen of de behandeling aanslaat. Het is aan te raden dit ook zelf bij te houden, bijvoorbeeld door het gedrag van uw kind dagelijks in een cijfer uit te drukken.

Hoe lang uw kind dit medicijn moet gebruiken, verschilt. Wanneer hij het langer dan een jaar moet gebruiken, adviseert de arts meestal één of meer keren per jaar gedurende enkele weken te stoppen. Tijdens deze 'medicijnvakantie' kunnen jij en de arts beoordelen of methylfenidaat nog nodig is. Mogelijk is uw kind door de gedragstherapie inmiddels voldoende in staat met de aandachtsstoornis en de overmatige activiteit om te gaan, zodat de methylfenidaat niet meer nodig is. Kinderen kunnen bovendien in deze medicijnvakanties een eventuele groeiachterstand inhalen.

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. De meeste bijwerkingen die bekend zijn, zijn gemeld bij volwassenen. Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen. Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over methylfenidaat bij volwassenen.

Bijwerkingen waarvan bekend is dat ze bij kinderen kunnen voorkomen, staan hieronder. Tenzij anders aangegeven is van deze bijwerkingen niet bekend hoe vaak ze precies voorkomen.

  • Sufheid en vermindering van het reactie-, concentratie- en coördinatievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij oplettendheid nodig is, zoals tijdens het fietsen, spelen, leren of op school.
  • Hoofdpijn. Raadpleeg de arts als uw kind hier veel last van heeft. Mogelijk kan de dosering worden verlaagd.
  • Moeite met inslapen, slapeloosheid, rusteloosheid en hyperactiviteit. Daarom is het belangrijk de gewone tabletten niet later dan 4 uur voor het slapengaan te nemen en de tabletten of capsules met verlengde afgifte zo vroeg mogelijk 's ochtends te nemen.
  • Nervositeit en verwardheid. Raadpleeg de arts als uw kind hier veel last van heeft.
  • Minder eetlust, waardoor gewichtsverlies optreedt. Een lastig probleem, omdat veel kinderen met ADHD al moeilijke eters zijn. U kunt deze bijwerking verminderen door het medicijn bij het eten in te laten nemen. Raadpleeg de arts als het eten echt een probleem gaat worden.
  • Duizeligheid. U kunt deze bijwerking verminderen door het medicijn bij het eten in te laten nemen. Raadpleeg de arts als uw kind hier veel last van heeft. Mogelijk kan de dosering worden verlaagd.
  • Buikpijn, misselijkheid en braken. Deze bijwerkingen treden vooral in het begin van de behandeling op. Meestal helpt het als uw kind het medicijn met wat voedsel inneemt.
  • Hartkloppingen, versnelde hartslag en verhoogde bloeddruk. Daarom controleren sommige artsen dit regelmatig (bijvoorbeeld elk half jaar). Gebruik methylfenidaat niet als uw kind last heeft van een hartafwijking. Raadpleeg de arts als uw kind last heeft van een verhoogde bloeddruk.
  • Extra prikkelbaarheid en snel uit het evenwicht zijn. Het effect op de concentratie bij kinderen met ADHD kan nog wel aanwezig zijn. Overleg met de behandelend arts als u vindt dat deze extra prikkelbaarheid niet opweegt tegen de verbetering in concentratie en aandacht van uw kind. Mogelijk is de dosering te hoog en heeft uw kind minder tabletten per dag nodig.
  • Bepaalde psychische aandoeningen kunnen verergeren, zoals ernstige geestelijke verwarring en ernstige angststoornissen. De arts zal methylfenidaat dan meestal niet voorschrijven.
  • Tics, zoals bij het syndroom van Gilles de la Tourette, verbeteren vaak bij gebruik van dit medicijn. Maar bij ernstige tics of bij gebruik van een hoge dosering kunnen ze soms ook verergeren. Als dit gebeurt, neem dan contact op met de arts. Mogelijk kan de dosering worden verlaagd.
  • Kinderen die dit medicijn langer dan een jaar gebruiken, groeien soms minder snel dan hun leeftijdsgenoten. Zij blijken deze groeiachterstand echter weer in te halen nadat zij stoppen met de behandeling in de puberteit. Deze bijwerking komt zelden voor.
  • Droge mond. Hierdoor kunnen zich eerder gaatjes in het gebit ontwikkelen. Laat uw kind daarom extra goed poesen en flossen als u merkt dat hij last heeft van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker het gebit van uw kind controleren. Uw kind kan soms ook meer dorst hebben. Ook kan uw kind last hebben van een droge neus en keel.
  • Moeite met lopen en spreken. Ook kan tandenknarsen en een tintelend gevoel in handen of voeten voorkomen. Raadpleeg uw arts als uw kind hier veel last van heeft.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit kunt u merken aan huiduitslag of jeuk. Uw kind mag dit medicijn dan in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat uw kind overgevoelig is voor methylfenidaat. Het apotheekteam kan er dan op letten dat uw kind dit medicijn niet opnieuw krijgt.
  • Meer kans op hartritmestoornissen. Uw kind kan last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Als dit gebeurt, raadpleeg dan onmiddellijk de arts. Dit is vooral van belang voor kinderen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het aangeboren verlengde QT-interval. Gebruik dit medicijn NIET als je kind deze hartritmestoornis heeft. Overleg met de arts. Mogelijk kan uw kind overstappen op een ander medicijn.
  • Als uw kind epilepsie heeft en niet aanvalsvrij is, kan hij meer aanvallen krijgen. Overleg met de arts.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe is dit medicijn verkrijgbaar?

Methylfenidaat is voor kinderen te verkrijgen in:

  • gewone tabletten
  • tabletten met verlengde afgifte;
  • capsules met verlengde afgifte.

Meer informatie

Meer informatie over dit medicijn vindt u bij methylfenidaat bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:

  • wat u moet doen als een dosis is vergeten;
  • of het mogelijk is om zomaar met dit medicijn te stoppen;
  • of het medicijn samen mag met andere medicijnen.

Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.

Daarnaast kunt u op de site van het Kenniscentrum Kinder-en Jeugdpsychiatrie meer informatie vinden over methylfenidaat bij kinderen en langwerkend methylfenidaat bij kinderen.

Laatst bijgewerkt: 29-05-2017

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

methylfenidaat bij kinderen is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!