Protopic

Protopic

Werkzame stof: tacrolimus op de huid

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof tacrolimus op de huid.

Trefwoord
naar medicijnen

tacrolimus op de huid

vergroot
terug naar boven

Belangrijk om te weten over tacrolimus op de huid

  • Tacrolimus onderdrukt het afweersysteem en remt ontstekingen.
  • Bij eczeem en soms bij psoriasis en andere huid- en slijmvliesaandoeningen, zoals lichen sclerosus en lichen planus.
  • Eczeem: u merkt dat jeuk, zwelling en roodheid binnen een week afnemen. Psoriasis, lichen sclerosus en lichen planus: het duurt enkele weken voor u het effect merkt.
  • Eczeem: meestal smeert u de eerste weken 2 keer per dag tot de verschijnselen grotendeels weg zijn. Daarna kunt u minder vaak smeren of overgaan op een minder sterke zalf. Merkt u na 2 weken geen verbetering? Raadpleeg dan uw arts.
  • Psoriasis, lichen sclerosus en lichen planus: meestal smeert u 1 tot 2 keer per dag. Bij lichen planus in de mond: 2 tot 4 keer per dag. Het kan enkele weken duren voor u het effect merkt.
  • Breng de zalf dun aan. Zorg dat het niet in uw ogen of neus komt.
  • U kunt last krijgen van een branderig gevoel, jeuk en roodheid. Is dit niet binnen een week over? Raadpleeg dan uw arts of apotheker.
  • Uw huid kan gevoeliger zijn voor UV-licht. Ga niet zonnebaden of onder de zonnebank. Blijf met de behandelde plekken uit de zon en gebruik een zonnebrandmiddel met hoge beschermingsfactor.

Wat doet tacrolimus op de huid en waarbij gebruik ik het?

Tacrolimus is een afweeronderdrukker (immuno-suppressivum). Het remt ontstekingen en afweerreacties.

Artsen schrijven het voor bij eczeem. Artsen schrijven het soms voor bij psoriasis en overige huid- en slijmvliesaandoeningen, zoals lichen sclerosus en lichen planus.

Eczeem

Verschijnselen
Eczeem is een jeukende huiduitslag waarbij de huid rood, gezwollen, schilferig, stug en droog kan zijn. Ook kunnen zich blaasjes op de huid bevinden of kan de huid vochtig zijn. Door de jeuk heeft u de neiging te krabben, waardoor de huid nog meer beschadigt.

Oorzaak
Eczeem kan allerlei oorzaken hebben, zoals allergie, stress, overgevoeligheid, uitdroging en irriterende stoffen.

Behandeling
Bij eczeem is het belangrijk een droge huid in te vetten, zodat irritatie en jeuk verminderen. Smeer daarom minstens één keer per dag de huid in met een verzachtende crème of zalf zonder werkzaam bestanddeel. De crèmes en zalven houden de huid soepel en voorkomen dat de huid verder uitdroogt.

Behalve een verzachtende crème zal uw arts meestal ook een crème of zalf met een bijnierschorshormoon voorschrijven. Als een bijnierschorshormoon niet mogelijk is of onvoldoende helpt, kan de arts ook een zalf met tacrolimus voorschrijven. Soms wordt de zalf met tacrolimus gebruikt om af te wisselen met de behandeling met bijnierschorshormonen.

Werking
Tacrolimus remt de ontsteking, stilt de jeuk en vermindert de zwelling. De huid kan hierdoor herstellen: de jeuk, droogheid en schilfering nemen af. De huid zal er beter uitzien en is soepeler.

U merkt dat de jeuk, zwelling en roodheid binnen een week afnemen.

Lees meer over eczeem

Psoriasis

Verschijnselen
Bij psoriasis is de huid ontstoken en schilferig. Ook jeukt de huid vaak. De klachten variëren sterk: er zijn perioden met weinig klachten, afgewisseld met perioden met heftige verschijnselen. De ernst van de aandoening varieert van 1 tot 2 kleine plekjes tot een uitgebreide schilfering van de huid. Vaak zijn ook de nagels aangedaan.

Oorzaak
Het is onbekend wat de oorzaak is van psoriasis. Men vermoedt dat psoriasis een auto-immuunziekte is. Dat betekent dat het afweersysteem de eigen lichaamscellen aanvalt, in dit geval van de huid.

Behandeling
Artsen schrijven in eerste instantie meestal huidmiddelen voor die de ontsteking en schilfering tegen gaan, zoals bijnierschorshormonen (corticosteroïden) of calcitriol.
Bij psoriasis in lichaamsplooien, in het gezicht of rond de geslachtsorganen kunnen deze middelen echter te veel bijwerkingen hebben, of niet voldoende werken. In zulke gevallen kan de arts tacrolimus-zalf voorschrijven.

Werking
Tacrolimus is een afweeronderdrukker. Het remt de ontsteking. U merkt het effect niet meteen. De werking is meestal binnen enkele weken merkbaar.

Lees meer over psoriasis

Overige huidaandoeningen

Artsen schrijven tacrolimus op de huid soms voor bij bepaalde huidziekten met ontstekingen, zoals lichen sclerosus en lichen planus.

Lichen sclerosus
Bij lichen sclerosus zitten er verharde huidafwijkingen op de schaamlippen, ingang van de vagina, anus, eikel of voorhuid. De huid jeukt, voelt strak aan en krijgt witte plekjes. Vooral vrouwen na de overgang kunnen er last van krijgen, soms ook mannen en kinderen.

De afwijking geeft een iets verhoogd risico op huidkanker. Daarom is het belangrijk de huid regelmatig te controleren en bij verandering de arts te raadplegen.

Oorzaak
Hoe de huidafwijking ontstaat is onbekend. Mogelijk maakt het lichaam antistoffen tegen eigen lichaamscellen, in dit geval van de huid of slijmvliezen.

Behandeling
Het is belangrijk niet te krabben. Draag ook geen schurende kleding. Dit verergert de klachten namelijk. De huid goed invetten met een vette zalf helpt de klachten verminderen.

Meestal schrijft de arts ook een zalf met een bijnierschorshormoon voor. Als dit onvoldoende werkt, kan de arts een zalf met tacrolimus voorschrijven. Tacrolimus vermindert de irritatie en de ontsteking.

Lichen planus

Lichen planus kan op de huid zitten of op de slijmvliezen. Ongeveer de helft van de mensen met lichen planus op de huid heeft het ook op de slijmvliezen.

Lichen planus op de huid
Op de huid is lichen planus te herkennen aan paars-rode platte bultjes, vooral op de polsen, enkels en de scheenbenen. De plekken kunnen sterk jeuken of pijnlijk zijn. Opvallend is dat op de plaats waar de huid beschadigd is, een nieuwe lichen planus plek kan ontstaan. De klachten zijn niet voortdurend aanwezig, maar komen in periodes voor.

Lichen planus op de slijmvliezen
Op slijmvliezen komt lichen planus vooral voor in de mond en op de schaamlippen. Een heel enkele keer komt het ook voor rond de anus, in de neus of bij de ogen.
Het is te herkennen aan witte pukkels die een kantachtig netwerk vormen of glanzende verheven plekken geven. Soms is sprake van wondjes, zweertjes of blaasjes. De plekken kunnen pijnlijk zijn. Bij lichen planus in de mond heeft men vaak last van een rauwe droge mond, branderig gevoel en een metaalachtige smaak. Lichen planus op de schaamlippen geeft een branderig gevoel en maakt seksueel contact pijnlijk. De klachten zijn niet voortdurend aanwezig, maar komen in periodes voor.

Oorzaak
Hoe de ontsteking ontstaat bij lichen planus is onbekend. Mogelijk maakt het lichaam antistoffen tegen eigen lichaamscellen, in dit geval van de huid of slijmvliezen. Soms blijken bepaalde medicijnen, erfelijke aanleg, infecties met virussen of stress een rol te spelen. Een enkele keer blijken amalgaamvullingen in het gebit lichen planus in de mond te veroorzaken. Het is verstandig regelmatig de tandarts te bezoeken als u lichen planus in de mond heeft.

Behandeling
Soms zijn de plekjes niet pijnlijk en gaan ze vanzelf over. Dan is behandeling niet nodig. Bij lichen planus in de mond helpt het soms om sterk gekruide producten, citrusfruit en knapperige producten zoals chips of toast te vermijden.

Als de plekjes op de huid sterk jeuken schrijft de arts meestal een huidmiddel met een bijnierschorshormoon (corticosteroïd) of calcitriol voor.
Als de plekjes in de mond of op de schaamlippen pijnlijk zijn of branderig aanvoelen, kan de arts een plaatselijk werkend medicijn voorschrijven, zoals triamcinolon voorschrijven.

Als deze medicijnen onvoldoende werken kan uw arts tacrolimus voorschrijven. Tacrolimus vermindert de ontsteking, waardoor u minder last heeft van jeuk of pijn.

Lees meer over overige huidaandoeningen

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)

  • Branderig gevoel op de plaats waar u de zalf aanbrengt. Dit is meestal binnen 1 week verdwenen. Blijft u last houden? Raadpleeg dan uw arts of apotheker.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Huiduitslag, irritatie, jeuk en een rode huid.
  • Gevoeligheid voor aanraking, tintelingen of een doof gevoel.
  • Warmtegevoel en een blozende huid. Dit kan worden versterkt als u alcohol drinkt. Het alcoholeffect merkt u vooral op de ingesmeerde huiddelen.
  • Huidinfecties met bacteriën, schimmels of virussen. Bijvoorbeeld ontsteking van de haarzakjes (folliculitis), krentenbaard (impetigo), gordelroos en koortslip. Dit komt omdat dit medicijn de afweer van het lichaam onderdrukt. Gebruik dit medicijn daarom niet op een plek van de huid waarvan u weet of vermoedt dat er een infectie zit. Bijvoorbeeld niet op of in de buurt van voetschimmel, zweren, gordelroos en een koortslip. Als u ook een medicijn tegen deze infectie gebruikt, kunt u het wel toepassen.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Acne (vettige huid met puistjes) en rosacea (rode verkleuring van wangen, voorhoofd, kin of neus, soms met bultjes en verwijde bloedvaatjes).
  • Gezwollen lymfeklieren. Raadpleeg in dat geval uw arts.
  • Gevoeligheid van de huid voor zonlicht. Dit merkt u aan huiduitslag en jeuk op huiddelen die zijn blootgesteld aan felle zon. Bovendien is er meer kans op huidkanker. Meld het aan uw arts als u een verandering in uw huid opmerkt, bijvoorbeeld een onrustige moedervlek. Smeer het medicijn niet op plekken waar u eerder huidkanker had.
    Zonlicht vergroot de kans op huidkanker. Blijf daarom met de behandelde plekken uit de zon. Ga niet zonnebaden of onder UV-lamp van zonnebank of solarium. Gebruik dit medicijn ook niet als u ook lichttherapie met UV-A of UV-B licht krijgt. Gebruik bij blootstelling aan zonlicht altijd een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor en draag beschermende kleding.

Raadpleeg uw arts als u veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Zorg dat de zalf niet in uw ogen of neus komt. Komt het daar per ongeluk toch terecht? Veeg de zalf dan weg en spoel met ruim water.
  • Zorg dat de huid droog is voor u de zalf aanbrengt. Bij gebruik op slijmvliezen: dep de slijmvliezen droog voor aanbrengen.
  • Breng de zalf dun aan, zodat de huid wel vet is, maar er geen laagje overblijft.
  • Was de vinger waarmee u de zalf heeft aangebracht daarna met water en zeep.
  • Dek de huid NIET af met verband of plasticfolie. Hierdoor kan te veel werkzame stof in het lichaam terechtkomen.
  • Blijf de huid invetten met een vette basiscrème of zalf. Dit voorkomt dat de huidaandoening eerder terugkomt. Smeer deze basiscrème of –zalf echter op zijn laatst 2 uur vóór of op zijn vroegst 2 uur ná de tacrolimus-zalf. Dan werkt de tacrolimus-zalf het beste.

Wanneer?

  • Breng de zalf aan op een moment dat u weet dat u het eerstkomende halfuur geen water op de huid komt, anders spoelt u het er weer af.
  • Bij aanbrengen in de mond: zorg dat u het eerstkomende half uur niet eet of drinkt.

Eczeem

  • Smeer de huidaandoening in wanneer deze verergert of weer opkomt. Meestal begint u met 2 keer per dag totdat de verschijnselen grotendeels weg zijn. Daarna kunt u minder vaak smeren of een minder sterke zalf gebruiken.
  • Soms adviseert uw arts om over te gaan op 2 keer per week smeren. U gebruikt de zalf dan bijvoorbeeld op maandag en donderdag; u smeert op die dagen 1 keer per dag. Hiermee voorkomt u dat de aandoening terugkomt.

Psoriasis

  • Meestal begint u met een lage sterkte tacrolimus-zalf. Als u dit goed verdraagt kunt u daarna over op de sterkere zalf. U smeert het meestal 1 tot 2 keer per dag.

Lichen sclerosus en lichen planus

  • Gebruik op de huid: 1 tot 2 keer per dag.
  • Gebruik in de mond: meestal 2 tot 4 keer per dag.
  • Gebruik op de schaamlippen: meestal 2 keer per dag.

Hoelang?

Eczeem
Merkt u na 2 weken geen verbetering? Raadpleeg dan uw arts.
Gebruikt u dit medicijn 2 keer per week om te voorkomen dat u weer klachten krijgt? U kunt het een jaar gebruiken. Na een jaar zal de arts controleren of verder gebruik nog nodig is.

Psoriasis, lichen sclerosus en lichen planus
Het kan enkele weken duren voordat u verbetering merkt.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

  • Gebruikt u dit medicijn 1 tot 4 keer per dag en bent u het een keer vergeten? Gebruik het medicijn zodra u eraan denkt. Duurt het nog meer dan 2 uur voor u de zalf weer moet gebruiken? Smeer de vergeten dosis dan alsnog. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla dan de vergeten dosis over.
  • Gebruikt u dit medicijn 2 keer per week? Gebruik het medicijn zodra u eraan denkt. U kunt de volgende dosis ten minste 2 dagen daarna aanbrengen. Soms moet u daarom uw schema een beetje verschuiven. Voorbeeld:
    Als u gewend bent op maandag en donderdag te smeren, en u bent het op maandag vergeten en denkt er pas op woensdag aan: u smeert dan op woensdag en de volgende keer minimaal 2 dagen later, dit is op vrijdag. Vervolgens kunt u weer op maandag en donderdag smeren.
  • Mocht u de zalf vlak na het aanbrengen per ongeluk afwassen, dan kunt u het wel direct opnieuw aanbrengen.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

alcohol drinken?
Sommige mensen gaan door drinken van alcohol blozen of krijgen een geïrriteerde huid, vooral op de ingesmeerde plekken. U kunt het gebruik van alcohol eventueel voorzichtig proberen om te kijken of u hier last van krijgt.

autorijden en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik tacrolimus op de huid gebruiken met andere medicijnen?

Gebruik geen andere crèmes, zalven en lotions vanaf 2 uur vóór tot en met 2 uur na het aanbrengen van tacrolimus-zalf.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Er is een kans dat een klein deel van het medicijn in het bloed terechtkomt en zo het ongeboren kind kan bereiken. Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of binnenkort wilt worden. Zo mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Dit medicijn gaat in een zeer kleine hoeveelheid over in de moedermelk. Het is niet waarschijnlijk dat dit schadelijk is voor de baby. Vindt uw arts dat u borstvoeding kunt geven en smeert u dit medicijn op of rond de tepel? Maak de tepel dan goed schoon met water en zeep voordat u borstvoeding geeft.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

U kunt in één keer stoppen met dit medicijn.

Onder welke namen is tacrolimus op de huid verkrijgbaar?

De werkzame stof tacrolimus op de huid zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Tacrolimus is sinds 1993 internationaal op de markt. De zalf is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Protopic.

Deze tekst gaat alleen over de zalf. Tacrolimus is ook verkrijgbaar in capsules, tabletten, drank, korrels en infuus. Zie hiervoor de tekst Tacrolimus.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 26-02-2018

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

tacrolimus op de huid is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

3 November 2018

Mijn ervaring is dat ik eindelijk de goede zalf heb gevonden. Na heel veel zalf en crèmes te hebben gebruikt die geen van allen hielpen. Nu zit ik al bijn...

24 September 2018

Zeer zeer blij met dit medicijn! Bij heftige eczeem uitbraken hoef ik het 1 a twee dagen te smeren en dan is alles weer afgezakt. Branderig gevoel heb ik e...

20 August 2018

Gebruik sinds 2 weken Protopic zalf. Heb geen last van een branderig gevoel of andere klachten. Moet de zalf 6 weken lang 2x daags smeren. Mijn eczeemklach...

Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!
Scan uw medicijn

Plaats de streepjescode binnen het kader. De streepjescode staat op de verpakking van uw medicijn.

Plaats de streepjescode in het kader. De code kunt u vinden op de verpakking. De barcodescanner werkt alleen met medicatie van een apotheek.

Barcode Scanner Logo
Gelukt
We hebben meerdere medicijnteksten gevonden. Bekijk hieronder de gevonden resultaten.
Barcode Scanner Logo
Helaas
Het scannen van de barcode is niet gelukt.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord
Barcode Scanner Logo

Helaas.

De barcode is niet bekend.

Heeft u dit medicijn niet in een apotheek gekocht? Maar bijvoorbeeld bij een drogist of supermarkt? Dan kan het zijn dat de barcode van dit medicijn niet bij ons bekend is.

Staan er meerdere barcodes op de verpakking van uw medicijn? Probeer dan de andere barcode te scannen.

Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord