Apotheek.nl logo
Apotheek.nl
25 jaar betrouwbare medicijninformatie
Apotheek.nl logo
Medicijnen
Artane

Artane | trihexyfenidyl

Werkzame stof: trihexyfenidyl

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof trihexyfenidyl.

Medicijnen
Artane

Artane

Werkzame stof: trihexyfenidyl

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof trihexyfenidyl.

Belangrijkste zakenWaarbij gebruik ik het?Mogelijke bijwerkingenHoe gebruik ik dit?Een keer vergeten, wat nu?Mag ik autorijden, alcohol drinken, alles eten?Gebruik met andere medicijnenGebruik bij zwangerschap of borstvoedingMag ik zomaar stoppen?Onder welke namen verkrijgbaar?Heb ik een recept nodig?
    • Trihexyfenidyl remt het lichaamseigen stofje acetylcholine. Acetylcholine geeft signalen door van uw zenuwen naar uw spieren.
    • Bij bewegingsstoornissen door geneesmiddelen of de ziekte van Parkinson.
    • Tabletten: slikken met een half glas water. Neem dit medicijn met wat eten. Dan heeft u minder kans op maagdarmklachten.
    • U kunt last krijgen van een droge mond en maagdarmklachten zoals verstopping, misselijk zijn en overgeven.
    • U kunt last krijgen van wazig zien en duizelig of suf zijn. Begint u met dit medicijn? Dan mag u de eerste paar dagen niet autorijden. Daarna mag u alleen autorijden als u niet suf of duizelig bent.
    • Stop niet in één keer met dit medicijn. Bouw langzaam af. Bespreek dit met uw apotheker of arts.
    • Let op met alcohol als u dit medicijn gebruikt. Alcohol kan u nog suffer maken.
    • Niet gebruiken als u zwanger bent. Het is niet zeker of dit medicijn veilig is voor de baby in uw buik.
    • Geef geen borstvoeding als u dit medicijn gebruikt. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt en of het slecht voor de baby is. Wel is bekend dat dit medicijn ervoor kan zorgen dat de borstvoeding vermindert of zelfs stopt. Overleg met uw arts of apotheker.

    • Trihexyfenidyl remt de werking van een stofje in uw lichaam dat signalen doorgeeft van uw zenuwen naar uw spieren (acetylcholine).

      Artsen schrijven het voor bij bewegingsstoornissen veroorzaakt door medicijnen en bij de ziekte van Parkinson. Verder soms bij kinderen bij kwijlen door hersenschade.

      • De lichaamseigen stoffen dopamine en acetylcholine zijn belangrijk voor het aansturen van de beweging. Normaal houden deze stoffen elkaar in balans in de hersenen.

        Sommige medicijnen kunnen ervoor zorgen dat dopamine minder sterk gaat werken. Bijvoorbeeld antipsychotica. Hierdoor gaat acetylcholine te sterk werken en ontstaan klachten.

        Klachten
        De bewegingsstoornissen kunnen lijken op de ziekte van Parkinson (stijve spieren en trillen), spiertrekkingen en rusteloos zijn.

        Behandeling
        Uw arts zal meestal eerst de dosis verlagen van het medicijn dat de bewegingsstoornissen veroorzaakt. Helpt dit niet genoeg? Of kunt u niet overstappen op een ander medicijn? Dan kan uw arts trihexyfenidyl voorschrijven.

        Werking
        Trihexyfenidyl remt de werking van de boodschapperstof ('neurotransmitter') acetylcholine in de hersenen. Het verbetert in de hersenen het verstoorde evenwicht tussen dopamine en acetylcholine. Hierdoor verminderen spierstijfheid en trillen.

        U merkt het in het begin vooral bijwerkingen. Na een paar dagen worden de bewegingsstoornissen minder.

        Lees meer over Bewegingsstoornissen door geneesmiddelen

        • Bij de ziekte van Parkinson kunnen de hersenen niet meer de juiste berichten versturen, bijvoorbeeld naar de spieren. Normaal houden de lichaamseigen stoffen dopamine en acetylcholine elkaar in balans in de hersenen. 

          Bij de ziekte van Parkinson kan er te weinig dopamine in de hersenen zijn, waardoor acetylcholine te sterk gaat werken. 

          Klachten
          Er ontstaan bewegingsproblemen, zoals stijve spieren, moeite met slikken, beven en moeite met lopen en spreken. De klachten van de ziekte van Parkinson worden in de loop van de jaren steeds sterker.

          Behandeling
          De ziekte van Parkinson is niet te genezen. Medicijnen kunnen wel een deel van de verschijnselen verminderen.

          Trihexyfenidyl wordt alleen gebruikt bij mensen die veel last hebben van beven en trillen. En bij wie andere medicijnen deze klachten onvoldoende verminderen. Mensen boven de 65 jaar zijn gevoeliger voor de bijwerkingen van dit medicijn. Daarom schrijven artsen dit medicijn aan ouderen liever niet voor.

          Werking
          Trihexyfenidyl remt de werking van de boodschapperstof ('neurotransmitter') acetylcholine in de hersenen. Het verbetert in de hersenen het verstoorde evenwicht tussen de verschillende boodschapperstoffen, zoals dopamine en acetylcholine. Hierdoor verminderen spierstijfheid en trillen.

          U merkt het in het begin vooral bijwerkingen. Na een paar dagen worden de bewegingsstoornissen minder.

          Lees meer over Ziekte van Parkinson

        • Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

          De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende:

          Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

          • Droge mond doordat u minder speeksel aanmaakt.

            Hierdoor heeft u meer kans op gaatjes in uw gebit. Heeft u veel last van een droge mond? Zuig op ijsblokjes of kauw suikervrije kauwgom. Poets en flos extra goed. Blijft u klachten houden? Laat de tandarts vaker uw gebit controleren.

          • Maagdarmklachten, zoals verstopping, misselijk zijn en overgeven.

            • Neem dit medicijn bij het eten of samen met voedsel. U heeft dan minder last van deze bijwerkingen. Deze bijwerking gaat meestal over als u aan dit medicijn gewend bent.
            • Eet vezelrijke voeding en drink veel. Dan heeft u minder last van verstopping.
            • Heeft u last van darmverstopping, bijvoorbeeld door een vernauwde maaguitgang? Overleg dan met uw arts voordat u dit medicijn gaat gebruiken. Dit medicijn kan darmverstopping erger maken.
            • Neem contact op met uw arts als u last blijft houden. 

          • Duizelig zijn

          • Wazig zien, doordat u moeilijker scherp kunt stellen. Zelden wijde pupillen en gevoelig zijn voor licht.

            Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.

          Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

          • Hoofdpijn

          • Suf of slaperig zijn. Zeer zelden een minder goed reactievermogen, minder goed kunnen concentreren en minder goed kunnen herinneren.

            Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij u goed moet opletten. Bijvoorbeeld in het verkeer, op uw werk of bij het beklimmen van een ladder. Onderneem geen risicovolle activiteiten zolang u hier last van heeft. Meer informatie over autorijden met dit medicijn leest u bij Kan ik met dit medicijn autorijden?

          • Psychische klachten, zoals een nerveus gevoel. Zeer zelden dingen zien of horen die er niet zijn (hallucinaties), verward zijn, waandenkbeelden, opgewonden zijn of overdreven vrolijk zijn.

            Mensen die ouder zijn dan 65 jaar hebben meer kans op deze bijwerkingen.

          • Hartkloppingen en een snelle hartslag.

            Neem contact op met uw arts als u dit merkt.

          • Moeilijk kunnen plassen. 

            • Als u een vergrote prostaat heeft, kunt u meer klachten krijgen.
            • Krijgt u last van plasklachten? Neem dan contact op met uw arts. Mogelijk kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. 

          Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

          • Oververhitting

            • Dit komt doordat u minder gaat zweten en daardoor de warmte minder goed kwijt kunt.
            • Mensen die ouder zijn dan 65 jaar hebben meer kans op deze bijwerking
            • Zorg bij koorts of hitte voor voldoende afkoeling, bijvoorbeeld met natte washandjes.

          • Tics na lang gebruik, zoals vreemde bewegingen maken met tong en mond, zoals smakken, zuigen of kauwen, en vreemde gezichtsuitdrukkingen.

            • Soms ook buigen en strekken van vingers en tenen, zwaai- en draaibewegingen van de romp, armen en benen. Gebruikt u dit medicijn voor lange tijd? Dan heeft u meer kans op deze bijwerking.
            • Heeft u al last van bewegingsstoornissen? Neem dan contact op met uw arts. De klachten kunnen door dit medicijn erger worden.
            • Krijgt u (meer) last van bewegingsstoornissen? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

          • Bij mensen met een aangeboren tekort van het enzym G6PD kan een ernstige bloedafwijking ontstaan. U merkt deze bloedafwijking aan vermoeid zijn, duizelig zijn, bleke kleur, gele huid, donkere kleur van uw plas en kortademig zijn.

            Overleg met uw arts. Heeft u een G6PD-tekort? Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u geen medicijnen krijgt die problemen veroorzaken bij G6PD-tekort.

          • Droge ogen, doordat uw ogen minder traanvocht aanmaken.

          • Droge huid


          Neem contact op met uw apotheker of arts als u te veel last heeft van deze of andere bijwerkingen waar u zich zorgen over maakt.


          Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

          • Regelmatig: bij meer dan 30 op de 100 mensen
            Soms: bij 10 tot 30 op de 100 mensen
            Zelden: bij 1 tot 10 op de 100 mensen
            Zeer zelden: bij minder dan 1 op de 100 mensen

            • Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek.

              Hoe?

              Tablet: innemen met een half glas water.

              Wanneer?

              • Neem de tabletten tijdens het eten. U heeft dan minder kans op bijwerkingen als misselijk zijn en overgeven.
              • Kies vaste tijdstippen. Dan vergeet u minder snel een dosis.

              Hoelang?

              Bewegingsstoornissen door medicijnen

              • Meestal gebruikt u dit medicijn tot de bewegingsstoornissen over zijn.

              Ziekte van Parkinson

              • Uw arts zal kijken hoe goed u reageert op dit medicijn. Zolang het medicijn voldoende werkt en u weinig last heeft bijwerkingen, kunt u het blijven gebruiken.

              • Het is belangrijk dat u dit medicijn gebruikt zoals de arts heeft voorgeschreven. Bent u het medicijn vergeten in te nemen?

                • Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt:
                  • Duurt het langer dan 8 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Neem de vergeten tablet dan alsnog in.
                  • Duurt het korter dan 8 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Sla dan de vergeten tablet over. U mag geen extra tablet innemen.
                • Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt:
                  • Duurt het langer dan 4 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Neem de vergeten tablet dan alsnog in.
                  • Duurt het korter dan 4 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Sla dan de vergeten tablet over. U mag geen extra tablet innemen.
                • Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt:
                  • Duurt het langer dan 2 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Neem de vergeten tablet dan alsnog in.
                  • Duurt het korter dan 2 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Sla dan de vergeten tablet over. U mag geen extra tablet innemen.
                • Als u dit medicijn 4 keer per dag gebruikt:
                  • Duurt het langer dan 1 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Neem de vergeten tablet dan alsnog in.
                  • Duurt het korter dan 1 uur voordat u de volgende tablet moet innemen? Sla dan de vergeten tablet over. U mag geen extra tablet innemen.

                Neem nooit een dubbele dosis. Bij dit medicijn heeft een te hoge dosering snel schadelijke gevolgen.

                • autorijden?
                  Deelnemen aan het verkeer kan gevaarlijk zijn als u dit medicijn gebruikt. Dit medicijn kan bijwerkingen geven, zoals duizelig en slaperig zijn, hallucinaties, wazig zien, moeite met concentreren en problemen met het geheugen. 

                  U mag de eerste paar dagen dat u dit medicijn gebruikt NIET autorijden. Daarna zijn de meeste mensen gewend aan het effect van dit medicijn. Heeft u geen last meer van bijwerkingen? Dan mag u weer autorijden.

                  Gebruikt u ook andere medicijnen die deze bijwerkingen geven? Dan kunt u hier meer last van krijgen. Let hier goed op. 

                  Let op: ook de ziekte van Parkinson kan een reden zijn dat u niet mag autorijden. Twijfelt u of dit voor u geldt? Overleg dan met uw apotheker of arts. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde ziektes? Kijk dan op de website van het CBR. 

                  Voor meer algemene informatie kunt u het thema Medicijnen in het verkeer lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. U leest hier ook adviezen voor als u wel (weer) mag autorijden.

                  alcohol drinken?
                  Drink liever geen alcohol als u dit medicijn gebruikt. Alcohol maakt u nog suffer als u dit medicijn gebruikt.

                  alles eten?
                  U mag eten zoals u normaal doet.

                  • Het niet bekend of dit medicijn belangrijke wisselwerkingen heeft met andere medicijnen.

                    Heeft u vragen over wisselwerkingen met uw medicijn? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

                    • Zwangerschap
                      Overleg met uw arts of apotheker. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker als u zwanger bent of binnenkort wilt worden. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken tijdens de zwangerschap.

                      Borstvoeding 
                      Wilt u borstvoeding geven? Overleg dan met uw arts of apotheker. U kunt dit medicijn beter NIET gebruiken als u borstvoeding geeft. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk komt. Als het in de moedermelk komt, kan het slecht zijn voor de baby. Wel is bekend dat dit medicijn er voor kan zorgen dat de borstvoeding vermindert of zelfs stopt. Misschien kan uw arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn waarvan wel bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

                      Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij Moeders van Morgen.

                      • Bij plotseling stoppen bestaat een zeer kleine kans op andere ernstige klachten, het maligne neurolepticasyndroom. U kunt klachten krijgen zoals onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, suf zijn, hartkloppingen en ernstig zweten. Stop daarom alleen na overleg met uw arts en bouw samen de dosering langzaam af. Neem direct contact op met uw arts als u klachten krijgt na stoppen of tijdens afbouwen.

                        Bij plotseling stoppen kunnen ook ernstige klachten van de ziekte van Parkinson ontstaan. Zoals bewegingsstoornissen, maar ook verward zijn, prikkelbaar zijn en dingen horen of zien die er niet zijn (hallucinaties). Stop alleen na overleg met uw arts en bouw de dosering langzaam af.

                        • De werkzame stof trihexyfenidyl zit in de volgende producten:
                          Artane

                          De officiële bijsluiter van de verschillende producten van trihexyfenidyl vindt u op: Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG.

                          • Ja, u heeft een recept nodig.

                            Trihexyfenidyl is sinds 1949 internationaal op de markt. Het is te krijgen in tabletten onder de merknaam Artane.

                            Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

                            Laatst bijgewerkt op 20-10-2026

                            Disclaimer

                            Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.

                            Vind een apotheek

                            Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

                            Vind een apotheek

                            Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
                            Vind een apotheek blob

                            Meldpunt medicijnen

                            Werkt uw medicijn heel goed of juist niet? Wordt uw medicijn niet vergoed? Of heeft u last van een bijwerking? Meld uw ervaring
                            Schrijf zelf over uw ervaring

                            Geen ervaringen gevonden

                            Informatie wordt bijgewerkt: