Bijna iedereen krijgt in de puberteit puistjes. We noemen dit acne.
Ook op volwassen leeftijd kun je acne krijgen.
De puistjes zitten vooral in je gezicht, op je borst, je rug en je schouders.
Acne geneest meestal vanzelf als je rond de 25 jaar bent.
In de puberteit zorgen hormonen voor veranderingen in je huid:
Bijna iedereen krijgt in de puberteit puistjes. De ene persoon meer dan de ander. Artsen weten niet precies waarom het bij iedereen anders is.
Acne is deels erfelijk. In sommige families komt acne vaker voor.
Bepaalde medicijnen kunnen acne erger maken. Bijvoorbeeld:
Acne komt niet door:
Bij acne krijg je verschillende puistjes:
De puistjes kunnen bruine vlekjes en littekens geven. Met een getinte of donkere huid is de kans daarop groter dan met een lichte huid.
Kijk voor meer informatie over Acne op www.thuisarts.nlDeze adviezen kunnen helpen bij acne:
Je huid wassenLaat je huid zoveel mogelijk met rust. Was je gezicht elke dag met lauw water. Je kunt hierbij zeepvrije zeep gebruiken. Je koopt dit bij de drogist. Droog je huid daarna voorzichtig af.
Wrijven, scrubben en veel wassen irriteert de huid en helpt niet.
Knijp puistjes niet uit. Krab of peuter er ook niet aan. Want hierdoor kun je littekens krijgen.
Make-up en crèmesGebruik je make-up? Gebruik dan make-up zonder olie. Haal de make-up elke dag van je gezicht.
Wil je een crème smeren op je huid? Bijvoorbeeld een dagcrème of een zonnebrandcrème? Gebruik dan een product zonder olie. Je huid kan door olie vetter worden.
Eet en drink gezondZorg dat je gezond eet en drinkt.
Er is geen goed onderzoek gedaan om te weten of bepaald eten of drinken helpt tegen acne. Merk je toch dat je elke keer na bepaald eten meer puistjes krijgt? Dan kun je wel proberen dit een tijdje niet te eten. Zorg daarbij wel dat je gezond blijft eten.
Bescherm je huid tegen de zonBescherm je huid goed tegen de zon.
Veel in de zon zitten helpt niet tegen acne. De zonnebank helpt ook niet.
In een vochtige omgeving kunnen puistjes erger worden door de zon. Bijvoorbeeld in de tropen.
Kijk voor meer informatie over Acne op www.thuisarts.nlMaak een afspraak bij je huisarts in 1 van deze situaties:
Je huisarts bekijkt je huid. En bespreekt met je welke behandeling past bij jouw huid.
Kijk voor meer informatie over Acne op www.thuisarts.nlIn de apotheek kunt u een medicijn tegen acne kopen, namelijk benzoylperoxide. Meer hierover leest u onder ''Welke medicijnen worden gebruikt bij acne?''.
Leefstijl en acne
Acne heeft niet één oorzaak. Leefstijl kan invloed hebben op de ernst van de klachten. Uw apotheekteam kan u adviseren over:
Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.
De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.
Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.
Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.
Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.
De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.
Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.
Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.
Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.
Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.
Benzoylperoxide gel
Bij acne zijn poriën in de huid verstopt. Dit ontstaat vaak doordat de buitenste huidlaag te snel groeit. Benzoylperoxide gel maakt de bovenste huidlaag zachter en dunner. Zo groeien de huidcellen minder snel. Hierdoor raken de poriën minder snel verstopt. Het medicijn doodt ook de bacteriën die acne veroorzaken. Daardoor krijgt u minder puistjes en pukkels.
Adapaleen gel (ook in combinatie met benzoylperoxide)
Adapaleen vermindert mee-eters en maakt verstopte poriën vrij. Ook zorgt adapaleen voor een normale groei van de buitenste huidlaag. Daarnaast remt het ontstekingen.
De combinatie adapaleen met benzoylperoxide werkt sterker dan adapaleen of benzoylperoxide alleen.
Antibiotica op de huid
Helpt adapaleen of benzoylperoxide niet genoeg? Dan kan uw arts een lotion of gel met antibiotica voorschrijven. De bacterie van acne zorgt voor ontstekingen in poriën. Daardoor krijgt u puistjes en pukkels.
Dit medicijn remt de groei van deze bacterie op de huid. Daardoor krijgt u minder puistjes en pukkels.
Voorbeelden zijn erytromycine en clindamycine.
Antibiotica om in te nemen
Antibiotica remmen de groei van de acnebacterie en daarmee het ontstaan van ontstekingen en pukkels en puistjes. Antibiotica in tabletten of capsules werken in het hele lichaam. Deze medicijnen werken daarom sterker dan antibiotica op de huid. Uw arts schrijft deze medicijnen voor als andere behandelingen op de huid niet genoeg helpen. Voorbeelden zijn doxycycline, minocycline, tetracycline en erytromycine.
Anticonceptiepil
De hormonen in de anticonceptiepil remmen de afgifte van het mannelijke geslachtshormoon, androgeen. Hierdoor vermindert de acne. Er zijn verschillende soorten anticonceptiepillen, zie hiervoor Voorkomen van zwangerschap. Meestal wordt de eenfase combinatiepil, lichte sub-50-pil gebruikt.
Azelaïnezuur
Azelaïnezuur weekt het bovenste laagje van de huid los en voorkomt zo dat de poriën verstoppen. Ook remt het de groei van de acnebacterie. Hierdoor nemen de puistjes en pukkeltjes af. Bij ernstige acne kunt u dit medicijn samen met doxycycline gebruiken.
Retinoïden
Retinoïden zorgen ervoor dat huidcellen anders groeien. De huidcellen laten makkelijker los en hopen zich niet op in de poriën. Hierdoor raken poriën minder snel verstopt. Het medicijn vermindert ook de talg (vet) en remt ontstekingen. Zo krijgt u minder puistjes. Uw arts schrijft dit medicijn voor als andere behandelingen niet genoeg helpen. Voorbeelden zijn tretinoïne op de huid en isotretinoïne om in te nemen.
Gebruik dit medicijn niet als u zwanger bent. Het kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Kunt u zwanger worden? Gebruik dan tijdens het gebruik en tot 1 maand na stoppen 2 betrouwbare anticonceptiemiddelen. Zoals de pil en condooms.
Trifaroteen
Trifaroteen zorgt voor minder mee-eters en maakt de poriën vrij. Het maakt de huid gladder en remt ontstekingen. Daardoor krijgt u minder mee-eters en puistjes. U gebruikt dit medicijn bij acne in het gezicht en/of op de rug of borst.
Antischimmelmiddelen
Deze medicijnen werken tegen de acnebacterie. U gebruikt ze altijd samen met andere medicijnen tegen acne, zoals benzoylperoxide gel. Een voorbeeld is miconazol op de huid. Benzoylperoxide en miconazol samen werken niet beter dan benzoylperoxide alleen.
Gebruikt u een gel bij acne? Zie dan Huidfonds.nl voor de smeerinstructie Acne.
Laatst bijgewerkt KNMP: 15-09-2026
Laatst bijgewerkt NHG: 14-07-2023
Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.
