Hoest

naar klachten & ziektes

Hoest

Wat is hoest?

Hoest ontstaat door een prikkeling aan de luchtwegen. Die prikkel kan worden veroorzaakt door:

  • een virusinfectie of soms een bacteriële infectie;
  • astma;
  • roken;
  • een medicijn met hoest als bijwerking.

Hoesten heeft in principe een beschermende werking: het zorgt ervoor dat vreemde deeltjes uit de luchtwegen worden verwijderd. Er zijn twee soorten hoest, namelijk kriebelhoest en slijmhoest.

Kriebelhoest
Bij kriebelhoest hoest u nauwelijks slijm op. Kriebelhoest - ook wel droge hoest of prikkelhoest genoemd - wordt meestal veroorzaakt door een virusinfectie.

Slijmhoest
Bij slijmhoest komt er slijm mee bij het hoesten.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Tegen hoest kunt u het volgende zelf doen.

  • Als u door de hoest last krijgt van keelpijn, kunt u iets gebruiken om de keel te smeren. U kunt bijvoorbeeld een lepel honing in uw mond laten smelten.
  • U kunt de hoest verzachten door voldoende te drinken, vooral warme dranken.
  • Bij hoest door griep of verkoudheid adviseren wij u per dag twee liter meer dan normaal te drinken.
  • Om het ophoesten van slijm te vergemakkelijken, kunt u stomen met heet water (met bijvoorbeeld kamille) of een hete douche nemen.
  • Als rokershoest regelmatig terugkomt of lang aanhoudt, kunt u overwegen te stoppen of minder te roken. Als u stopt met roken, moet u er rekening mee houden dat de hoest in het begin erger kan worden en daarna pas vermindert.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Met een eenvoudige hoest hoeft u in het algemeen niet naar uw huisarts. Is uw hoest echter na 3 weken nog niet over, dan is het verstandig contact op te nemen met uw huisarts.

In sommige gevallen kunt u beter meteen naar uw huisarts gaan.

  • Als u bloed of roestbruin slijm ophoest.
  • Bij benauwdheid.
  • Bij hoest met 'piepen'.
  • Bij zware hoeststoten snel achter elkaar, gevolgd door een piepende ademhaling.
  • Als u een medicijn gebruikt dat kriebelhoest kan veroorzaken (bijvoorbeeld captopril, enalapril, fosinopril of lisinopril).

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Verzachtende hoestsiroop
U kunt uw keel verzachten met een hoestmiddel met althaea, tijm, saccharose of honing. Dit kunt u ook zonder bezwaar gebruiken tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Noscapine
Als u last heeft van kriebelhoest, dan kunt u ook kiezen voor een hoestmiddel met noscapine. Dit medicijn onderdrukt namelijk de hoestprikkel en is zowel voor kinderen als voor volwassenen geschikt. Het kan zonder bezwaar worden gebruikt tijdens zwangerschap en borstvoeding. Bij slijmhoest is noscapine minder geschikt, omdat het slijm er dan niet uit wordt gehoest.

Let op bij diabetes
Als u diabetes heeft, let dan op de hoeveelheid suiker die een hoestmiddel bevat en of dit in te passen is in uw dieet. Ook kunt u kiezen voor een suikervrij hoestmiddel, uw apotheker kan u hierbij helpen.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij hoest?

Hoestverzachtende middelen
Hoestverzachtende middelen verzachten de keel. Het hoesten wordt hierdoor minder pijnlijk. Ze werken ongeveer even goed als een lepel honing of een dropje om de keel te verzachten. Voorbeelden zijn althaeasiroop en tijmsiroop.

Hoestprikkeldempende middelen
Hoestprikkeldempende middelen verhogen de hoestprikkeldrempel in het centrale zenuwstelsel en verminderen daardoor de neiging tot hoesten. Ze worden gebruikt bij kriebelhoest, wanneer de keel en longen zijn geïrriteerd. Voorbeelden zijn noscapine, dextromethorfan, pentoxyverine en codeïne.
De combinatie van paracetamol (een pijnstiller) met codeïne wordt vooral gebruikt bij een combinatie van hoest en griepklachten, zoals (spier)pijn en hoge koorts.

Middelen bij een slijmhoest
Sommige middelen bij slijmhoest stimuleren de aanmaak van slijm. Hierdoor kunt u slijm makkelijker ophoesten. Voorbeelden zijn dranken met anijs, salmiak of zoethout.

Andere middelen maken taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten. Voorbeelden zijn acetylcysteïne, broomhexine en carbocysteïne.

Behandeling van slijmhoest is meestal niet nodig, omdat hoesten het slijm juist verwijdert. Middelen bij hoest met slijm versnellen dit effect nauwelijks.

Promethazine
De werking van promethazine bij hoest is niet bewezen. Wel is aannemelijk dat promethazine hoest kan verminderen die mede wordt veroorzaakt door een allergie. Bovendien werkt promethazine versuffend, waardoor de hoest u minder uit de slaap houdt. Promethazine mag niet worden gebruikt bij een productieve hoest en alleen als andere middelen niet werken. Het mag niet worden gebruikt bij kinderen onder de 2 jaar.

Budesonide
Een inhalatie met budesonide werkt ontstekingsremmend en vermindert overgevoeligheidsverschijnselen. Het is een luchtwegbeschermer en wordt in zeer specifieke gevallen gebruikt:

  • bij voortdurend hoesten of piepend ademen bij kinderen, wanneer geen oorzaak gevonden kan worden;
  • bij pseudokroep. Dit is een aanval van hevig hoesten bij een jong kind, veroorzaakt door een luchtweginfectie. Budesonide wordt dan toegediend via een vernevelaar. Hiermee kan het kind de werkzame stof makkelijk inademen.

Dexamethason
Bij een aanval van hevig hoesten bij een jong kind, veroorzaakt door een luchtweginfectie (pseudokroep) wordt soms dexamethason gebruikt. 

Kamille
Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel kamille is toegevoegd.

Levomenthol
Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel levomenthol is toegevoegd.

Laatst bijgewerkt KNMP: 16-12-2014

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.