Duphaston

Duphaston

Werkzame stof: dydrogesteron

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof dydrogesteron.

Trefwoord
naar medicijnen

dydrogesteron

vergroot
terug naar boven

Belangrijk om te weten over dydrogesteron

  • Dydrogesteron heeft dezelfde werking als het vrouwelijk hormoon progesteron. Progesteron is belangrijk voor de vruchtbaarheid.
  • Bij menstruatieklachten, zoals veel pijn of veel bloedverlies , endometriose (wildgroei van baarmoederslijmvlies), overgangsklachten en verminderde vruchtbaarheid. Ook bij onderzoek naar de oorzaak als een vrouw niet menstrueert.
  • In de meeste gevallen moet u dydrogesteron een paar dagen of weken per maand gebruiken. Wanneer en hoe lang dat precies is, hangt af van uw aandoening.
  • Meestal moet u dit middel enkele maanden gebruiken voordat u weet of het goed werkt.
  • Uw menstruatie kan in het begin onregelmatig zijn. Blijft dit zo? Raadpleeg dan uw arts.
  • Misselijkheid, pijnlijke borsten en hoofdpijn kunnen voorkomen. Heeft u hier veel last van of na 3 maanden nog altijd klachten? Raadpleeg dan uw arts.
  • Als u stopt, kan uw menstruatie de eerste tijd uitblijven. Vooral als u dydrogesteron meerdere maanden heeft gebruikt.

Wat doet dydrogesteron en waarbij gebruik ik het?

Dydrogesteron is een vrouwelijk geslachtshormoon, namelijk een progestageenhormoon. Dit heeft ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron. Het speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.

Artsen schrijven dit medicijn voor bij abnormaal vaginaal bloedverlies, stoornissen tijdens de menstruatiecyclus, menstruatieklachten, endometriose, overgangsklachten en verminderde vruchtbaarheid.

Abnormaal vaginaal bloedverlies

Als de menstruatie onregelmatig is, veel heviger is of op andere momenten komt dan normaal, is er sprake van abnormaal bloedverlies.

Oorzaak
Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Bij een verstoring kan de cyclus onregelmatig worden. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de overgang. Dan neemt de aanmaak van oestrogeenhormoon geleidelijk af.

Abnormaal bloedverlies kan ook ontstaan door vleesbomen in de baarmoeder, of door andere aandoeningen van de baarmoeder, zoals infecties, maar soms is er geen oorzaak voor te vinden. Door het overmatige bloedverlies kan op den duur bloedarmoede ontstaan. Hierdoor voelt u zich vaak moe.

Behandeling
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Als u geen kinderwens heeft, kunt u een spiraaltje met levonorgestrel gebruiken of een anticonceptiepil. Dit vermindert het bloedverlies. Als u geen hormonen wilt gebruiken, kan de arts een pijnstiller van het NSAID-type voorschrijven, bijvoorbeeld ibuprofen. Dit vermindert ook de hoeveelheid bloed tijdens een menstruatie. Eventueel kan de arts ook tranexaminezuur voorschrijven.

Bij zeer hevig bloedverlies, bijvoorbeeld door vleesbomen, kan de arts een progestageenhormoon voorschrijven, zoals dydrogesteron.

Werking
Dydrogesteron kan een onregelmatige cyclus regelmatig maken en overvloedig bloedverlies verminderen. Bloedingen worden minder heftig, korter en minder pijnlijk dan een gewone menstruatie. Meestal schrijft de arts u het voor gedurende 14 dagen per vier weken. Als  u na 14 dagen stopt ontstaat een bloeding. Dit is geen echte menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding.

Effect
U moet dit medicijn meestal enkele maanden gebruiken voordat u weet of het goed werkt.

Lees meer over abnormaal vaginaal bloedverlies

Stoornissen tijdens de menstruatiecyclus

Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Als deze wordt verstoord kan de menstruatie uitblijven. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij extreem gewichtsverlies, of juist sterke gewichtstoename, het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS), de overgang, stress, goedaardige gezwellen in de hypofyse (een deel van de hersenen) of bepaalde chronische ziekten. Maar soms is er geen directe oorzaak voor te vinden.

Behandeling
Als er geen directe oorzaak te vinden is, en u ook niet zwanger kunt zijn, kan de arts u voorstellen om een progestageenhormoon te gebruiken als test, zoals  dydrogesteron. U moet dit medicijn dan gedurende 14 dagen gebruiken. Als u na stoppen van dydrogesteron een onttrekkingsbloeding krijgt binnen 7 dagen, is de test positief. Dit betekent dat u in principe een normale cyclus kunt hebben. Soms kan het enige tijd duren voordat de cyclus zich dan vanzelf herstelt.

Lees meer over stoornissen tijdens de menstruatiecyclus

Menstruatieklachten

  • Bij pijn

Tijdens de maandelijkse bloeding trekt de baarmoeder zich samen. Dit kan pijnlijke steken of kramp in de onderbuik geven. Soms heeft u ook een doffe pijn in de rug en spierpijn. Menstruatiepijn duurt enkele uren tot enkele dagen. Bij sommige vrouwen is de pijn zo sterk dat ze hun normale activiteiten niet kunnen voortzetten.

Behandeling
Meestal voldoet een pijnstiller om de pijn te verminderen, bijvoorbeeld paracetamol of een pijnstiller van het NSAID-type. Ook kan het gebruik van de anticonceptiepil de klachten van een pijnlijke menstruatie verminderen. Indien deze middelen onvoldoende helpen kan de arts dydrogesteron voorschrijven.

Werking
Dydrogesteron vermindert de klachten van een pijnlijke menstruatie. Er zijn verschillende manieren om het te gebruiken. Uw arts kan voorschrijven om het vanaf dag 5 tot en met dag 24 te gebruiken, of om het vanaf dag 15 tot en met dag 24 te gebruiken. Na stoppen van dydrogesteron ontstaat een op een menstruatie lijkende onttrekkingsbloeding, die minder pijnlijk en korter is.

Effect
De werking bij menstruatiepijn kan wat langer op zich laten wachten. U moet dit middel meestal een aantal maanden gebruiken voordat u weet of het goed werkt.

Lees meer over menstruatieklachten

Endometriose

De baarmoeder is van binnen met een slijmvlies bekleed. Dit slijmvlies heet endometrium. Bij endometriose is het slijmvlies ook buiten de baarmoeder aanwezig, bijvoorbeeld in de buikholte, rond de darmen, de eierstokken, blaas of op het buikvlies.

Verschijnselen
Het slijmvlies buiten de baarmoeder doet ook mee met de menstruatiecyclus. Daardoor ontstaan kleine bloedingen in de buikholte die pijn kunnen veroorzaken. Ook kunnen er littekens en verklevingen ontstaan, die  tijdens de menstruatie, maar ook daarvoor of daarna, buikpijn kunnen geven. Soms is endometriose een oorzaak van  ongewilde kinderloosheid. 1 op de 20 vrouwen in de vruchtbare leeftijd heeft endometriose. Bij vrouwen die ongewild kinderloos zijn is dat 1 op de 4.

Behandeling
Soms helpt het om een pijnstiller te gebruiken, bijvoorbeeld paracetamol of een pijnstiller van het NSAID-type, bijvoorbeeld ibuprofen. De buikpijn kan door het gebruik van progestageenhormoon verminderen. Bij zeer hevige klachten kan de gynaecoloog een kijkoperatie doen en de slijmvliesplekken weghalen.

Werking
Progestageenhormonen zoals dydrogesteron verminderen de hoeveelheid baarmoederslijmvlies op de endometrioseplekken. Daardoor vermindert de pijn. Uw arts kan u voorschrijven dydrogesteron te gebruiken vanaf dag 5 tot en met dag 24, of op alle dagen van de cyclus.

U moet dit medicijn meestal drie maanden gebruiken voordat u het effect kunt beoordelen.

Lees meer over endometriose

Overgangsklachten

Verschijnselen
Door een tekort aan oestrogenen kunt u overgangsklachten krijgen zoals menstruatiestoornissen, opvliegers, zweetaanvallen, slaapproblemen, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen. Het slijmvlies van de vagina kan droger worden, waardoor het vrijen pijnlijk kan zijn en er zich makkelijker vaginale infecties kunnen voordoen.

Oorzaak
Als tussen het 40e en 55e levensjaar de activiteit van de eierstokken geleidelijk afneemt, ontstaat er een tekort aan oestrogenen in het lichaam. De menstruatie houdt geleidelijk aan op. De laatste menstruatie heet de menopauze. Na de menopauze maakt het lichaam minder oestrogenen aan dan tijdens de vruchtbare levensfase. Door dit tekort aan oestrogenen ontstaan overgangsklachten. Ook als de eierstokken operatief zijn verwijderd, ontstaan er overgangsverschijnselen.

Behandeling
Artsen schrijven alleen medicijnen voor als de overgangsklachten u ernstig hinderen in de normale dagelijkse bezigheden. Oestrogeenhormonen, gecombineerd met progestageenhormonen, zoals dydrogesteron, verminderen de overgangsklachten.
Het progestageenhormoon is nodig voor vrouwen die hun baarmoeder nog hebben. Het voorkomt dat het baarmoederslijmvlies bovenmatig gaat groeien en er mogelijk baarmoederkanker ontstaat.

Het oestrogeenhormoon gebruikt u op alle dagen van de cyclus. U gebruikt dydrogesteron erbij vanaf dag 15 tot en met dag 28. In de periode dat u dydrogesteron erbij slikt, zult u een op een menstruatie lijkende onttrekkingsbloeding krijgen.

Lees meer over overgangsklachten

Verminderde vruchtbaarheid

Ongewilde kinderloosheid kan onder andere komen doordat de eigen hormoonproductie tekortschiet. Progestageenhormonen spelen samen met oestrogeenhormonen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheid. De balans tussen deze hormonen is belangrijk. Door een verstoring daarvan kan de eisprong (ovulatie) uitblijven of kan de baarmoeder in een slechtere conditie zijn, om een bevruchte eicel te laten innestelen.

Oorzaak
Een mogelijke oorzaak van verminderde vruchtbaarheid is een verminderde aanmaak van progestageenhormoon na de eisprong. Normaal gesproken zal het achterblijvende lege eiblaasje (het zogenaamde corpus luteum of gele lichaam) voldoende progesteron aanmaken. Hierdoor kan het bevruchte ei zich goed innestelen in de baarmoederwand. Als dit lege eiblaasje onvoldoende progesteron aanmaakt, kan het helpen om een progestageenhormoon te slikken in de periode vanaf de eisprong tot aan de innesteling. Daarom schrijven artsen soms dydrogesteron voor vanaf dag 14 tot en met dag 24 van de cyclus.

Na de bevruchting worden soms ook nog enkele weken progestageenhormoon gegeven om de zwangerschap te ondersteunen.

Effect
Het kan enkele maanden duren voordat het werkt. Raadpleeg uw arts, als u na 6 maanden niet zwanger bent geworden.

Lees meer over verminderde vruchtbaarheid

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Onregelmatig bloedverlies ('spotting'). Dit hoort na enige tijd vanzelf over te gaan, de menstruatie wordt dan regelmatig. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts. Soms is het nodig om de dosering tijdelijk te verhogen.
  • Wegblijven van de menstruatie. Een enkele keer komt de menstruatie niet meteen terug, als u met dit medicijn bent gestopt. Dit is met name het geval na gebruik gedurende meerdere maanden.
  • Maagdarmklachten, zoals misselijkheid. Dit hoort na enige tijd vanzelf over te gaan. Raadpleeg uw arts, als u na 3 maanden nog last heeft.
  • Pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Raadpleeg uw arts, als u na 3 maanden nog last heeft.
  • Hoofdpijn of migraine. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Duizeligheid, slaperigheid of vermoeidheid.
  • Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan uw bloeddruk iets stijgen. Het is zelden zo ernstig dat u met dit medicijn moet stoppen. Als u na 3 maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
  • Huidafwijkingen zoals bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht. Raadpleeg uw arts, als u hier last van heeft.
  • Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd zijn, nervositeit of depressie. Heeft u veel last van stemmingsveranderingen, vraag dan uw arts om advies.
  • Meer of minder zin in vrijen, droge vagina en pijn bij het vrijen. Progestageenhormonen kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
  • Leveraandoeningen. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
  • Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende middelen niet krijgt.
  • Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht. U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste Hulp dienst. Heeft u ooit trombose gehad, dan mag u dit medicijn waarschijnlijk niet gebruiken. Raadpleeg uw arts.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. In zeldzame gevallen kunt u last krijgen van een ernstige overgevoeligheid met zwellingen in het gezicht, de tong en keel, benauwdheid of flauwvallen. Waarschuw dan direct een arts of ga naar de Eerste-Hulpdienst. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?
De arts kan u dydrogesteron op twee manieren voorschrijven, afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt. Bij het continue gebruik neemt u elke dag één dosis. Bij een cyclisch gebruik neemt u gedurende een bepaalde periode van de menstruatiecyclus één of meer keer een dosis per dag. De eerste dag van de menstruatie noemt men 'dag 1'. Het onderstaande is een voorbeeld, er kunnen redenen zijn waarom uw arts u een ander gebruik heeft voorgeschreven:

  • abnormaal vaginaal bloedverlies: bij acute bloedingen 5 tot 7 dagen, daarna bij elke cyclus van dag 11 tot en met dag 24;
  • stoornissen tijdens de menstruatiecyclus: van dag 11 tot en met dag 24;
  • menstruatieklachten: van dag 5 tot en met dag 24, of vanaf dag 15 tot en met dag 24;
  • endometriose: van dag 5 tot en met dag 24, of ook wel een continu gebruik elke dag;
  • overgangsklachten: gedurende 14 dagen per cyclus van 28 dagen, gecombineerd met oestrogeenhormonen;
  • verminderde vruchtbaarheid: van dag 14 tot en met dag 24. Soms wordt na de bevruchting nog enkele weken progestageenhormoon gegeven om de eitjes te helpen overleven.

Na het stoppen met het progestageenhormoon zal na enkele dagen een op een menstruatie lijkende onttrekkingsbloeding ontstaan.

Wanneer?
U mag het medicijn innemen op elk moment van de dag. Het beste kunt u een vaste innametijd kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis. Bijvoorbeeld 's ochtends bij het ontbijt. Als u het 2 of 3 keer per dag moet innemen: tijdens de maaltijden.

Hoe lang?
Afhankelijk van de reden waarvoor u het gebruikt, kunt u dydrogesteron gedurende enkele weken tot enkele maanden gebruiken.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dat u dit medicijn consequent op de voorgeschreven dagen slikt.

Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

  • Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Mag ik dydrogesteron gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET als zwanger bent of u binnenkort wilt worden. Dit medicijn kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind.

  • Wilt u zwanger worden en krijgt u dit medicijn voor het eerst? Overleg dan met uw arts voordat u met dit medicijn begint. Bij een verminderde vruchtbaarheid schrijft de arts het wel voor. Overleg dan met uw arts, hoe lang u moet doorgaan als u zwanger bent geworden. In alle andere gevallen: misschien kan de arts een ander medicijn voorschrijven. Een medicijn dat wel veilig is tijdens de zwangerschap.
  • Gebruikt u dit medicijn al en wilt u zwanger worden? Overleg dan ook eerst met uw arts voordat u zwanger wordt. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen. Of misschien kunt u overstappen op een ander medicijn.
  • Gebruikt u dit medicijn al en bent u zwanger geworden? Overleg dan meteen met uw arts. Samen kunt u bespreken wat het risico voor de baby is als u doorgaat met het medicijn. Of wat het risico voor u is als u met het medicijn stopt.

Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven, als u dit medicijn in de normale dosering gebruikt. Het wordt al jarenlang gebruikt door vrouwen die borstvoeding geven, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

U kunt met dit medicijn stoppen wanneer u wilt. Overleg dit met uw arts. Na het stoppen krijgt u binnen enkele dagen een onttrekkingsbloeding.

Het komt voor dat na stoppen de echte menstruatie niet meteen terugkeert. Dit is vooral het geval na gebruik gedurende meerdere maanden. Raadpleeg uw arts als u zich zorgen maakt over het uitblijven van de menstruatie.

Onder welke namen is dydrogesteron verkrijgbaar?

De werkzame stof dydrogesteron zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Dydrogesteron is sinds 1960 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Duphaston in tabletten.

Er zijn ook combinaties van dydrogesteron met estradiol op de markt. Deze zijn op recept verkrijgbaar onder de merknamen Femoston en Femoston continu. Zie voor meer informatie hierover de tekst estradiol met dydrogesteron.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 17-04-2018

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

19 March 2019

Na twee weken gebruik toenemende spierpijn in hele lichaam. Begon in rug, daarna handen en nu ook in benen.

3 November 2017

Erge pijn in beide schouders, opgezette re. hand,Kniepijn, 'oude' pijn in een hand terug. Heel erg moe.

5 May 2014

Ik heb het gebruikt bij verminderde vruchtbaarheid, was niet zo goed.

Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!