Depressie

Depressie

Trefwoord
naar klachten & ziektes

Depressie

Wat is depressie?

Bij een depressie bent u het grootste deel van de dag somber en/of u heeft nergens meer zin of plezier in. Daarnaast heeft u nog meer depressieve verschijnselen, zoals moeheid en concentratieproblemen. Dit duurt langer dan 2 weken achter elkaar.

Depressie is een aandoening die veel voorkomt. Het is niet iets om u voor te schamen of om u schuldig over te voelen.

Meestal komt een depressie door een combinatie van verschillende dingen:

  • Erfelijkheid: soms komt depressie in de familie vaker voor.
  • De ene mens is van nature kwetsbaarder dan de ander.
  • Een verstoorde balans van neurotransmitters in de hersenen: dit zijn stofjes die onder andere de stemming beïnvloeden.
  • Een moeilijke jeugd. 
  • Weinig steun voelen/krijgen van andere mensen. 
  • Een ingrijpende gebeurtenis die veel verdriet geeft. Bijvoorbeeld een scheiding of het overlijden van iemand die belangrijk voor u was.
  • Meemaken van geweld (mishandeling, verkrachting, oorlogsgeweld).
  • Een chronische ziekte, zoals diabetes mellitus, COPD of reuma.
  • Alcoholgebruik

Depressie heeft niets te maken met onwil of een slap karakter.

Kijk voor meer informatie over Depressie op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik depressie?

De 2 belangrijkste verschijnselen van een depressie zijn:

  • U bent het grootste deel van de dag somber.
  • U heeft (bijna) nergens meer zin of plezier in.

Daar kunnen andere klachten bijkomen:

  • U voelt zich schuldig, overbodig of waardeloos.
  • U voelt zich onrustig en snel geïrriteerd. Of juist traag en sloom.
  • U bent besluiteloos en/of kunt zich niet goed concentreren.
  • Het eten smaakt niet meer. Of u wilt juist extra veel eten. U bent daardoor meerdere kilo's aangekomen of afgevallen.
  • U bent moe. U slaapt slecht of juist heel veel.
  • U vindt het leven zwaar. Misschien verlangt u soms naar de dood of denkt u aan zelfdoding.

U heeft een depressie als u:

  • minstens 1 van de 2 belangrijkste verschijnselen heeft
  • en in totaal minstens 5 van de genoemde verschijnselen
  • en de klachten langer dan 2 weken achter elkaar heeft.

Een depressie verstoort uw dagelijks leven. U heeft er veel last van: thuis, in uw vrije tijd en/of op uw werk.

Kijk voor meer informatie over Depressie op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Om te herstellen van een depressie zijn 2 dingen heel belangrijk:

  • structuur geven aan uw dag
  • actief zijn of blijven

Waarschijnlijk ziet u juist erg op tegen alle activiteiten. Dat hoort bij de depressie. Maar met kleine stapjes lukt het vaak wel. De informatie en adviezen hieronder kunnen u daarbij helpen.

Contact met anderen

  • Zorg dat u dagelijks contact heeft met een vertrouwd persoon (een familielid, vriend, buur of collega). Spreek ook af om regelmatig iemand te bellen of om bij iemand op bezoek te gaan. Vaak helpt het om erover te praten, met familie of vrienden.
  • Leg mensen uit wat er met u is. De meeste mensen hebben begrip voor de situatie. U kunt ze ook deze tekst laten lezen. Sommige mensen zullen het niet begrijpen. Dat is nu eenmaal zo; probeer dat te accepteren.
  • Door de depressie gaat u misschien negatief over uzelf denken. Teleurstelling, verdriet en boosheid kunnen het negatieve gevoel versterken. Bespreek uw gevoelens. Het kost tijd om zulke emoties te verwerken. Gun uzelf die tijd.

Haalbare doelen Stel uzelf niet te hoge eisen, bijvoorbeeld dat u snel beter moet zijn of normaal uw werk moet kunnen doen. Begin met dagelijks een taakje, bijvoorbeeld aankleden, boodschappen doen, eten koken of wassen.

Structuur en regelmaat Probeer structuur en regelmaat in uw leven te houden.

  • Sta op tijd op. 
  • Eet ook op vaste tijden.
  • Ga elke dag naar buiten. Buitenlucht en bewegen geven u een beter gevoel.
  • Plan wat u per dag gaat doen (activiteitenlijst).
  • Ga op tijd naar bed. 

Prettige activiteiten

  • Bedenk activiteiten die u prettig vindt (of vond) om te doen.
  • Kies elke dag zo'n prettige activiteit en ga dat doen. Bijvoorbeeld de krant lezen of een film of tv-programma kijken. Kies één programma. Blijf niet de hele dag voor de tv zitten.

Bewegen en sporten Ga dagelijks minimaal een half uur bewegen, bijvoorbeeld wandelen, fietsen, zwemmen of tuinieren. Beweeg 3 keer per week een half uur intensief (rennen of trainen). Dit helpt al om u minder depressief en fitter te voelen. Ook zorgt het voor een betere nachtrust.  Speciaal voor mensen met psychische klachten is er runningtherapie: hardlopen om psychisch fitter te worden. Runningtherapeuten vindt u op Runningtherapie.nl.

Werken Blijven werken is vaak beter dan (tijdelijk) stoppen met werken. Probeer dus te blijven werken. Bijvoorbeeld 2 halve dagen in de week of werk dat u makkelijk aankunt. Bespreek het eventueel met uw bedrijfsarts. Die kan hier goed bij helpen. Als u geen werk heeft, kunt u misschien proberen om vrijwilligerswerk te gaan doen.

Gezond eten, liever geen alcohol, geen drugs Alcohol en drugs kunnen een depressie veroorzaken en verergeren.

Problemen oplossen Vaak zijn er ook zorgen over praktische problemen, zoals geld, werk, het gezin of woonruimte. Probeer het niet allemaal alleen op te lossen. Het helpt om samen oplossingen te bedenken, bijvoorbeeld met uw partner, uw huisarts, uw werkgever of iemand van het wijkteam.

Gezin Een depressie kan het moeilijker maken om voor kinderen te zorgen. U kunt minder aan en bent misschien sneller geïrriteerd of boos. Of u trekt zich terug en blijft het liefst in bed. Als u kinderen heeft, is het goed om met uw huisarts te praten over hoe het gaat in uw gezin en te kijken naar oplossingen voor problemen.

Informatie en cursussen Het helpt om te weten wat een depressie precies is. Lees erover, bekijk filmpjes op internet. Er bestaan ook cursussen: online op internet of in een groep. Kijk voor links bij Meer informatie. Contact met lotgenoten Het kan veel helpen om te praten met mensen die zelf ook een depressie hebben (gehad). Via bijvoorbeeld de Depressie Vereniging kunt u in contact komen met anderen. 

Kijk voor meer informatie over Depressie op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij depressie?

Serotonineheropnameremmers
Serotonineheropnameremmers, ook wel SSRI's genoemd, regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. Hierdoor vermindert de depressie en verbetert de stemming. Voorbeelden zijn citalopram, fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine en sertraline.

Tricyclische antidepressiva
Tricyclische antidepressiva regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en norepinefrine, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemming en emoties. Hierdoor vermindert de depressie en verbetert de stemming. Voorbeelden zijn amitriptyline, clomipramine en nortriptyline.

Mianserine, mirtazapine en trazodon
Deze antidepressiva regelen in de hersenen de hoeveelheid en het effect van serotonine, een natuurlijk voorkomende stof die een rol speelt bij stemmingen en emoties. Hierdoor vermindert de depressie en verbetert de stemming.

MAO-remmers
MAO-remmers regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en noradrenaline, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. Hierdoor verbeteren de verschijnselen van de depressie. Voorbeelden zijn fenelzine, moclobemide en tranylcypromine.

Sint-janskruid
Sint-janskruid is een kruidenmiddel met een antidepressieve werking. Hoe het precies werkt, is nog niet helemaal bekend. Sint-janskruid vermindert de depressie en verbetert de stemming.

Venlafaxine
Venlafaxine is een middel met een antidepressieve werking. Het regelt in de hersenen hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. Hierdoor vermindert de depressie en verbetert de stemming.

Lithium
Lithium is een middel dat wordt gebruikt bij manische depressiviteit. Lithium kan een manische bui stoppen en voorkomt sterke stemmingsschommelingen. Hoe deze werking precies tot stand komt, is niet bekend. Waarschijnlijk heeft het invloed op de overdracht van prikkels in de hersenen.

Atypische antipsychotica
Atypische antipsychotica kunnen worden gebruikt bij een zeer ernstige depressie waarbij verschijnselen van een psychose optreden, zoals wanen en hallucinaties. Atypische antipsychotica onderdrukken deze verschijnselen. Soms worden ze in combinatie met andere antidepressieve middelen gebruikt. Voorbeelden van atypische antipsychotica die kunnen worden gebruikt, zijn clozapine, quetiapine of aripiprazol.

Bupropion
Bupropion regelt in de hersenen de hoeveelheid noradrenaline en dopamine, twee natuurlijk voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. Hierdoor vermindert de depressie en verbetert de stemming.

Lamotrigine
Lamotrigine wordt soms gegeven als antidepressiva en lithium niet voldoende helpen. Lamotrigine voorkomt sterke stemmingsschommelingen. Het werkt in het algemeen beter tegen de depressies dan tegen de manie.

Laatst bijgewerkt KNMP: 14-04-2016
Laatst bijgewerkt NHG: 12-06-2018

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.