Codeïnefosfaat

Werkzame stof: codeïne

Onderstaande tekst gaat over de werkzame stof codeïne.

naar medicijnen

Belangrijk om te weten over codeïne

  • Codeïne is een hoestprikkeldempend middel. Het is ook een pijnstiller.
  • Bij kriebelhoest, en bij matige tot hevige pijn, soms samen met de pijnstiller paracetamol.
  • Tabletten, capsules en drank werken binnen een half uur. De werking houdt 3 tot 4 uur aan.
  • Hoest: gebruik codeïne tot uw klachten verdwenen zijn, dit is meestal binnen een paar dagen. Heeft u na 3 weken nog steeds kriebelhoest? Ga dan naar de arts.
  • Pijn: gebruik codeïne zolang u het nodig heeft en volgens een vast schema. Bijvoorbeeld om de 3 tot 4 uur, niet vaker dan 6 keer per dag.
  • U kunt verstopping krijgen door codeïne. Eet voedsel met veel vezels (groente, fruit en volkorenproducten) en drink veel vocht. U kunt ook een laxeermiddel gebruiken om deze bijwerking te voorkomen.
  • Ook kunt u suf, slaperig en duizelig worden. Rijd dan geen auto. Als u meer dan 20 mg per dag gebruikt, mag u de eerste 2 weken niet autorijden. Rijd daarna alleen als u geen bijwerkingen meer heeft.
  • Pas op met alcohol. Dit versterkt de kans op sufheid.
  • Bent u zwanger of geeft u borstvoeding? Overleg met uw apotheker of arts of u codeïne veilig kunt gebruiken.

Wat doet codeïne en waarbij gebruik ik het?

Codeïne is een hoestprikkeldempend middel. Het vermindert de neiging tot hoesten. Verder heeft het een pijnstillende werking.

Artsen schrijven het voor bij hoest en pijn.

Hoest

Codeïne wordt gebruikt bij prikkelhoest of kriebelhoest.

Wanneer de keel en longen geprikkeld worden, geven de hersenen een signaal af om te hoesten. Vaak is dit noodzakelijk, omdat er bijvoorbeeld slijm in de luchtwegen zit. Soms is dat niet het geval, maar ontstaat de prikkelhoest doordat de keel en longen geïrriteerd zijn door een verkoudheid zonder slijm of bijvoorbeeld door een verblijf in een rokerige omgeving. De voortdurende kriebel kan erg vervelend zijn, zoals `s nachts en tijdens een concert of lezing.

Behandeling
In dat geval kunt u codeïne gebruiken. Gebruik dit middel echter niet als u veel slijm ophoest. De hoestprikkel is dan juist nodig om het slijm kwijt te raken.

U merkt binnen een half uur dat u minder neiging tot hoesten heeft. Dit effect houdt drie tot vier uur aan.

Lees meer over hoest

Pijn

  • Bij pijn

Pijn bestaat in verschillende vormen. Pijn kan komen door een beschadiging in uw lichaam of als iets niet werkt zoals het hoort. De zenuwen in het beschadigde lichaamsdeel geven een seintje naar uw hersenen en u voelt pijn. Soms heeft pijn geen duidelijke oorzaak en weten we niet waar de pijn vandaan komt.

Werking
Codeïne zorgt ervoor dat de pijnprikkel niet of minder sterk aankomt. U voelt de pijn minder en reageert er rustiger op.

Codeïne wordt soms gebruikt in combinatie met de pijnstiller paracetamol. Meer informatie over deze combinatie vindt u bij paracetamol met codeïne.

Binnen een half uur na inname merkt u dat de pijn minder wordt. Dit effect houdt 3 tot 4 uur aan.

Lees meer over pijn

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

Hoe vaak de bijwerkingen optreden, is afhankelijk van de dosering. De dosering is bij pijn meestal hoger dan bij hoest.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Verstopping (obstipatie). Eet, als dat mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Soms schrijven artsen bij dit middel een laxerend middel voor. Raadpleeg uw arts als u last krijgt van verstopping.
  • Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling, als u nog aan het middel moet wennen.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Misselijkheid. Meestal gaat deze bijwerking over als u na enkele dagen aan dit middel gewend bent geraakt. Vaak helpt het om even te gaan liggen als u zich misselijk voelt.
  • Duizeligheid, vooral bij het opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als u na een paar dagen gewend bent geraakt aan dit middel. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het best dan even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.
  • Draaierig gevoel. Neem contact op met uw arts als u er veel last van heeft.
  • Jeuk en galbulten. Dit is meestal niet het gevolg van overgevoeligheid. Neem contact op met uw arts als u er veel last van heeft.
  • Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.
  • Maskering van andere pijnen. Omdat dit middel pijnstillend werkt, zult u verwondingen minder snel opmerken. Let daarom extra op verwondingen van met name uw voeten, omdat hier vaak problemen bij ontstaan.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Overgevoeligheid voor codeïne. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor codeïne. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
  • Bemoeilijkte ademhaling. Dit treedt alleen op bij hoge doseringen codeïne, maar als u lijdt aan een luchtwegaandoening, zoals astma of COPD, kunt u dit middel beter niet gebruiken.
  • Slaapapneu, een kortdurende periode van ademstilstand tijdens de slaap. Dit middel kan slaapapneu veroorzaken. Als u al eerder last van slaapapneu heeft gehad, kunt u hier meer last van krijgen. Dit treedt alleen op bij hoge doseringen codeïne. Neem contact op met uw arts als u merkt dat u nachtelijke aanvallen van stokkende ademhaling heeft of wanneer deze verergeren.

Raadpleeg uw arts als u last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

Overschrijd de aanbevolen dosering niet. Er ontstaan makkelijk verschijnselen van overdosering, vooral bij ouderen.

Wanneer?

Tabletten of drank
Codeïne werkt het snelst als u het op een lege maag inneemt. U kunt het echter ook met voedsel innemen. De werking treedt dan wat later in. Heeft u snel last van uw maag, neem het dan in na een maaltijd.

Houd tussen twee opeenvolgende doses een tussenpoos van ten minste 4 uur aan.

Hoest

Gebruik dit middel als u last heeft van kriebelhoest of dit verwacht te krijgen, zoals tijdens de slaap, een concert of lezing. Neem het voor de nacht een uur van tevoren in, dan heeft u het minste last van kriebelhoest bij het inslapen.

Hoe lang?

  • Hoest. Meestal is het gebruik van dit middel maar voor enkele dagen nodig. Gebruik het tot de klachten verdwenen zijn. Een normale kriebelhoest hoort binnen 3 weken over te zijn. Is dat bij u niet het geval, raadpleeg dan uw arts.
  • Pijn. Meestal is dit middel maar voor enkele dagen nodig. Gebruik het tot de klachten verdwenen zijn. Bij chronische pijn kunt u dit middel echter jaren nodig hebben.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Een keer vergeten is niet zo erg. De vergeten dosis kunt u alsnog innemen. Tenzij u de volgende dosis over minder dan vier uur moet innemen. Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema. Neem geen dubbele dosis.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder.

verkeersdeelname_codeine.jpg

Let op: dit advies geldt voor dagelijks gebruik van codeïne. Gebruikt u codeïne af en toe of gedurende enkele dagen? Mogelijk geldt een ander advies. Overleg dan met uw arts of u wel of niet mag autorijden.

Voor meer algemene informatie kunt u het thema 'Medicijnen in het verkeer' lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt, omdat u gewend bent geraakt aan codeïne, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
U mag alles eten.

Mag ik codeïne gebruiken met andere medicijnen?

Gebruik codeïne niet als u ook een hoestmiddel gebruikt dat het ophoesten vergemakkelijkt. Beide middelen werken elkaar tegen.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.
  • Bepaalde sterke pijnstillers, namelijk buprenorfine, nalbufine, nalmefeen en pentazocine. De pijnstillende werking van codeïne kan door deze middelen afnemen. U kunt ook last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt.
  • Het ontwenningsmiddel naltrexon gaat de werking van codeïne tegen. Hierdoor heeft codeïne minder effect. Als u codeïne langdurig gebruikt, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Gebruik deze combinatie niet.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
U kunt dit medicijn gedurende enkele dagen veilig gebruiken in een hoeveelheid van niet meer dan 20 mg codeïne per keer. Op deze manier is het al jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen, zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Gebruik dit medicijn NIET vlak voor de bevalling. Bij gebruik vlak voor de bevalling kan uw kind na de geboorte moeite hebben met ademhalen. Bovendien kunnen bij langdurig gebruik in de laatste 3 maanden van de zwangerschap ontwenningsverschijnselen bij de baby ontstaan.

Borstvoeding
Gebruik dit medicijn NIET als u borstvoeding geeft of stop de borstvoeding. Dit medicijn komt in een kleine hoeveelheid in de moedermelk. In zeldzame gevallen kan dit zeer schadelijk zijn voor de baby. Misschien kunt u tijdelijk met dit medicijn stoppen. Of misschien kunt u overstappen op een ander medicijn. Een medicijn waarvan bekend is dat u het veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Ja, behalve als u dit middel gedurende verschillende weken heeft gebruikt. In dat geval kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Stop dan geleidelijk. Overleg hierover met uw arts.

Onder welke namen is codeïne verkrijgbaar?

Heb ik een recept nodig?

Codeïne is sinds 1884 internationaal op de markt. Het is zonder recept verkrijgbaar in hoestdranken onder de merknamen Bronchicum en Melrosum. Verder is het op recept verkrijgbaar in tabletten en zetpillen als het merkloze Codeïne en Codeïnefosfaat.

Codeïne wordt ook gebruikt in combinatie met paracetamol, onder de naam Paracetamol/codeïne en met acetylsalicylzuur en coffeïne onder de merknaam ACCod en als het merkloze Acetylsalicylzuur/Codeïne/Coffeïne. Sommige hoestmiddelen bevatten behalve andere bestanddelen ook nog een kleine hoeveelheid codeïne.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 22-03-2018

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

codeïne is te gebruiken bij:

Gerelateerde zorg & gebruik

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

30 January 2018

Ik begreep dat codeine, wat ik al een hele tijd niet meer krijgen kon, plasklachten bij mannen verhielp. Jammer, dat de artsen het niet meer voor willen s...

29 September 2017

Gekregen om het hoesten te onderdrukken maar helpt niet echt..wel behoorlijk dizzy 2 uur na innemen dus als inslaper prima te doen

3 July 2017

in combinatie met 2x 500 mg paracetamol een 5-6 uren durende pijnstiller voor mijn gebroken sleutelbeen.

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.