MedicijnenHPV-vaccin

HPV-vaccin

MedicijnenHPV-vaccin

HPV-vaccin

Belangrijkste zakenWaarbij gebruik ik het?Mogelijke bijwerkingenHoe gebruik ik dit?Een keer vergeten, wat nu?Mag ik autorijden, alcohol drinken, alles eten?Gebruik met andere medicijnenGebruik bij zwangerschap of borstvoedingMag ik zomaar stoppen?Onder welke namen verkrijgbaar?Heb ik een recept nodig?
    • Het HPV-vaccin beschermt tegen humaan papillomavirus (HPV). Dit virus veroorzaakt genitale wratten en kan kanker veroorzaken. Zoals baarmoederhalskanker en keelkanker.
    • Dit vaccin zit in het Rijksvaccinatieprogramma. Zie hiervoor de tekst HPV-vaccin bij kinderen.
    • U krijgt het vaccin van uw arts of verpleegkundige. U krijgt meestal 2 inentingen. 1 maand na de laatste prik bent u beschermd.
    • U kunt last krijgen van pijn, zwelling en andere klachten op de plaats van de injectie. Ook griepklachten, zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn en een ziek of zwak gevoel.
    • Verder maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, overgeven, diarree en buikpijn.
    • U mag dit vaccin krijgen als u zwanger bent.
    • U mag dit vaccin krijgen als u borstvoeding geeft.
    • Het HPV-vaccin bevat deeltjes die op het humaan papillomavirus (HPV) lijken. Deze deeltjes veroorzaken geen infectie. 

      Het vaccin wordt gebruikt om infecties met HPV te voorkomen. Dit voorkomt genitale wratten en bepaalde vormen van kanker.

      Het is ook een van de vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma. Zie hiervoor de tekst HPV-vaccin bij kinderen.

      • HPV (het humaan papillomavirus) veroorzaakt genitale wratten en verschillende soorten kanker. Dit virus wordt overgedragen door seksueel contact (soa).

        De meeste mensen genezen vanzelf van de infectie. Bij sommigen blijft het virus achter en ontstaan er afwijkende cellen, waardoor de kans op kanker of wratten toeneemt.

        Er bestaan meerdere soorten HPV. Deze hebben verschillende nummers. De typen 16 en 18 veroorzaken baarmoederhalskanker en anuskanker. De typen 6 en 11 veroorzaken genitale wratten.

        • Genitale wratten zijn wratten op de geslachtsdelen. Ze zijn onschuldig, maar kunnen wel vervelend zijn. U kunt last krijgen van jeuk, pijn, branderig gevoel of afscheiding uit de vagina of penis. Mensen met een slecht werkend immuunsysteem kunnen ernstig ziek worden.

          Oorzaak
          Genitale wratten worden veroorzaakt door een virus, genaamd HPV (humaan papillomavirus). De soorten HPV-6 en HPV-11 veroorzaken meer dan 90% van de genitale wratten. HPV is seksueel overdraagbaar (soa).

          Genitale wratten voorkomen
          Het HPV-vaccin (prik) beschermt tegen papillomavirussen. Na injectie maakt het lichaam afweerstoffen tegen deze virussen. Als u dan in aanraking komt met deze virussen kan uw lichaam deze beter bestrijden en heeft u minder kans op genitale wratten. Het werkt alleen als u nog niet eerder met het virus besmet bent geweest.

          Niet ieder vaccin beschermt tegen elke soort HPV. U kunt dus alsnog genitale wratten krijgen door een ander soort HPV. Daarom is vrijen met een condoom de beste manier om genitale wratten te voorkomen.

          • Bepaalde soorten HPV (humaan papillomavirus) kunnen kanker veroorzaken. HPV-16 en HPV-18 veroorzaken ongeveer 70% van alle baarmoederhalskanker en andere soorten kanker door HPV. De virussen beschadigen cellen waardoor deze kunnen ontwikkelen tot kankercellen. Dit duurt vaak jaren tot tientallen jaren.

            HPV kan verschillende soorten kanker veroorzaken, zoals baarmoederhalskanker, anuskanker, kanker van de vagina en penis, en kanker van de mond en keel.

            In Nederland krijgen elk jaar ongeveer 1100 vrouwen en 400 mannen kanker door HPV.

            Klachten door kanker
            Kanker in een vroeg stadium geeft vaak nog geen klachten. De klachten zijn vaak algemeen, zoals pijn. Daardoor kan het soms lang duren voordat de kanker wordt ontdekt.

            • Bij baarmoederhalskanker en kanker van de vagina kunt u last krijgen van bloedverlies, bijvoorbeeld tijdens seks, buiten de normale menstruatie en ook na de menopauze. Verder kunt u last krijgen van pijn en vreemde uitscheiding uit de vagina. U kunt ook last krijgen van zwellingen, jeuk en moeite met plassen.
            • Bij peniskanker kunt u last krijgen van vreemde uitscheiding of geur uit de penis, pijn, veranderingen in de huid en ontstekingen.
            • Bij anuskanker kunt u last krijgen van bloedverlies uit de anus (poepgat), jeuk, veranderingen in de huid en het gevoel dat u moet poepen.
            • Bij keelkanker kunt u last krijgen van hees zijn, een rauw gevoel, pijn, moeite met slikken, veel slijm, oorpijn, een verstopte neus, een bloedneus en een vreemd gevoel in uw mond, keel of gezicht.

            Voorkomen van kanker door HPV
            Het HPV-vaccin helpt om deze vormen van kanker te voorkomen omdat het beschermt tegen HPV. Daardoor raken de cellen niet beschadigd en heeft u minder kans dat ze zich ontwikkelen tot kankercellen.

            • U kunt tegen het papillomavirus worden gevaccineerd. Door vaccinatie vermindert u de kans op baarmoederhalskanker, anuskanker, keelkanker en genitale wratten. Zowel volwassenen als kinderen kunnen het vaccin (prik) krijgen.

              Rijksvaccinatieprogramma
              Alle kinderen worden via het Rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd. De HPV-prik is hier ook onderdeel van.

              Deze vaccinatie vindt plaats als uw kind 10 jaar is. Dit is zodat uw kind voldoende beschermd is voordat hij/zij de leeftijd bereikt waarop de meeste mensen seksueel actief worden. Het vaccin werkt namelijk het beste als iemand nog niet met het virus is besmet. 

              Bescherming
              Voor een goede bescherming zijn 2 of 3 inentingen nodig, verdeeld over 6 maanden.

              Vanaf 1 maand na de laatste inenting bent u beschermd tegen de meeste soorten papillomavirussen. Na vaccinatie kan de kans op kanker door HPV tot wel 90% minder worden.

              U bent minstens 7 jaar lang beschermd na inenting met Gardasil 9 of de andere vaccins. Waarschijnlijk bent u levenslang beschermd, maar dit is nog niet onderzocht.

              Het virus geneest geen bestaande virusbesmetting. Een groot deel van de seksueel actieve mensen is al met het virus besmet. Ongeveer 8 op de 10 mensen raken tijdens hun leven besmet.

              Het kan alsnog nuttig zijn om het vaccin op volwassen leeftijd te halen. Bijvoorbeeld:

              • omdat u nog niet seksueel actief bent.
              • als u seksueel actief bent maar uw immuunsysteem minder goed werkt, zoals bij besmetting met hiv.
              • omdat het vaccin tegen vele soorten HPV beschermt. Ook als u seksueel actief bent en besmet bent. In dat geval beschermt het vaccin u tegen de andere soorten. 
            • Behalve het gewenste effect kan dit vaccin bijwerkingen geven. Deze ontstaan vooral doordat uw afweersysteem denkt dat er sprake is van een echte infectie. De bijwerkingen betekenen dus dat de prik werkt.

              De meest voorkomende bijwerkingen zijn de volgende.

              Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

              • Pijn, roodheid en zwelling op de plaats van de prik met zwelling. Zelden een blauwe plek en zeer zelden een harde plek, een tintelend gevoel of ontsteking op de plek van de prik.

              • Griepklachten, zoals vermoeid zijn, hoofdpijn en spierpijn. Zelden koorts en duizelig zijn. Zeer zelden een ziek en zwak gevoel met koude rillingen.

                Deze klachten gaan vanzelf over. Er is geen bewijs dat het HPV-vaccin zorgt voor blijvende klachten.

              Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

              • Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, overgeven, diarree en buikpijn.

              • Huiduitslag, jeuk en galbulten. 

                Meestal is dit onschuldig, maar neem bij ernstige jeukende huiduitslag contact op met de arts. Het kan zeer zelden komen doordat u overgevoelig bent voor het vaccin.

              • Gewrichtspijn en pijn in uw armen of benen.

                Zeer zelden komt dit door een ontsteking van de gewrichten. Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.

              Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

              • Longontsteking of kramp in de spieren rond de luchtwegen.

                Bent u ineens kortademig? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

              • Overgevoeligheid voor dit medicijn. U merkt dit aan huiduitslag, jeuk of galbulten. Heeft u hier last van? Neem dan contact op met uw arts. 

                Een erge overgevoeligheid merkt u aan benauwd zijn, zweten, snelle hartslag, flauwvallen of een opgezwollen gezicht, keel of tong. Ga dan direct naar een arts of naar de Eerste-hulpdienst. Bent u overgevoelig? Dan mag u dit medicijn niet meer gebruiken. Geef dat door aan de apotheker. Het apotheekteam let er dan op dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt. 

              • Grote lymfeklieren 

                U lymfeklieren zijn groter dan normaal. Deze klieren zitten bijvoorbeeld in de hals, oksels en liezen. Ze helpen uw lichaam beschermen tegen ziektes.

              • Een zeldzame bloedstollingstoornis

                In zeldzame gevallen krijgt u een ernstige stoornis van de bloedstolling. U merkt dit aan dan koorts, kleine rode puntjes onder de huid, blauwe plekken, moe zijn en bloedingen. Heeft u hier last van? Neem dan direct contact op met uw arts.

              • Duizelig zijn of flauwvallen vlak na het vaccin.

                Uw arts houdt u in de gaten nadat u het vaccin heeft gekregen.


              Neem contact op met uw apotheker of arts als u te veel last heeft van deze of andere bijwerkingen waar u zich zorgen over maakt.


              Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

              • Regelmatig: bij meer dan 30 op de 100 mensen
                Soms: bij 10 tot 30 op de 100 mensen
                Zelden: bij 1 tot 10 op de 100 mensen
                Zeer zelden: bij minder dan 1 op de 100 mensen
                • Hoe?

                  • De arts of verpleegkundige geeft de prik in de spier van de bovenarm of dijbeen.

                  Wanneer?

                  • U krijgt meestal 2 prikken. Soms zijn er 3 nodig.
                    • Bij 2 prikken krijgt u de tweede prik meestal 6 maanden na de eerste.
                    • Bij 3 prikken krijgt u de tweede prik meestal 1 tot 2 maanden na de eerste. De derde prik krijgt u meestal 6 maanden na de eerste.
                  • U bent minstens 7 jaar beschermd na de laatste inenting. Het vaccin beschermt waarschijnlijk levenslang.
                  • Haal de prik dan alsnog zo snel mogelijk. Als u een prik bent vergeten, bent u niet goed beschermd. Raadpleeg uw arts.

                    • Ja, dat kan. U mag autorijden, en u mag eten en drinken zoals u normaal doet.

                      • Dit vaccin heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

                        De onderstaande medicijnen verminderen de werking van het vaccin. Hierdoor bent u mogelijk onvoldoende beschermd. Overleg hierover met uw arts. Uw arts zal u extra controleren. Als het nodig is, krijgt u een tweede vaccinatie.

                        • Medicijnen tegen kanker die de afweer onderdrukken, zoals dasatinib, imatinib en methotrexaat.
                        • Bijnierschorshormonen, zoals betamethason, hydrocortison en prednisolon.
                        • Afweeronderdrukkende medicijnen gebruikt bij onder andere reumatoïde artritis en na een orgaantransplantaties, zoals azathioprine, ciclosporine en tacrolimus.

                        Heeft u vragen over wisselwerkingen met uw medicijn? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

                        • U kunt dit vaccin veilig krijgen als u zwanger bent u borstvoeding geeft. Er is redelijk veel ervaring met het gebruik van dit vaccin tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding. 

                          Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij Moeders van Morgen.

                          • Als u niet alle prikken krijgt, bent u niet voldoende beschermd tegen het virus. Stop daarom niet tussentijds, maar zorg dat u alle prikken ontvangt. 

                            • De werkzame stof HPV-vaccin zit in de volgende producten:
                              • Ja, u heeft een recept nodig.

                                Het HPV-vaccin is sinds 2006 internationaal op de markt. Het wordt ook wel het baarmoederhalskankervaccin genoemd. Het is te krijgen onder de merknamen Cervarix, Gardasil en Gardasil 9.

                                Cervarix beschermt tegen papillomavirus type 16 en 18. 
                                Gardasil beschermt tegen papillomavirus type 6, 11, 16 en 18. 
                                Gardasil 9 beschermt tegen papillomavirus type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 en 58.
                                Gardasil 9 zit in het Rijksvaccinatieprogramma.

                                Laatst bijgewerkt op 15-10-2026

                                Disclaimer

                                Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. Zoals medische richtlijnen, standaarden en literatuur. Bent u benieuwd hoe het apotheek.nl-team dit doet? Bekijk dan de video. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst. De officiële bijsluiter van dit medicijn vindt u bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen op: www.cbg-meb.nl.

                                Vind een apotheek

                                Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

                                Vind een apotheek

                                Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
                                Vind een apotheek blob

                                Meldpunt medicijnen

                                Werkt uw medicijn heel goed of juist niet? Wordt uw medicijn niet vergoed? Of heeft u last van een bijwerking? Meld uw ervaring

                                Geen ervaringen gevonden

                                Informatie wordt bijgewerkt: