In het HPV-vaccin zitten deeltjes die op het humaan papillomavirus (HPV) lijken. Deze deeltjes veroorzaken geen infectie.
Het vaccin wordt gebruikt om infecties met HPV te voorkomen. Dit voorkomt voorkomt genitale wratten en bepaalde vormen van kanker.
Het is een van de vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma.
Dit vaccin wordt ook wel het papillomavirusvaccin of de baarmoederhalskankerprik genoemd.
Deze tekst gaat vooral over Gardasil 9. Dit vaccin is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen vanaf 9 jaar.
Er bestaat ook een ander papillomavirusvaccin, Cervarix. Dit vaccin werd tot september 2026 standaard gebruikt in het Rijksvaccinatieprogramma. Het is inmiddels vervangen door Gardasil 9. Gardasil 9 beschermt tegen meer soorten HPV dan Cervarix.
Download de samenvatting van Gardasil 9 (Vaccin in het kort).
Download de samenvatting van Cervarix (Vaccin in het kort).
HPV (het humaan papillomavirus) veroorzaakt genitale wratten en verschillende soorten kanker. Dit virus wordt overgedragen door seksueel contact (soa).
De meeste mensen genezen vanzelf van de infectie. Bij sommigen blijft het virus achter en ontstaan er afwijkende cellen, waardoor de kans op kanker of wratten toeneemt.
Er bestaan meerdere soorten HPV. Deze hebben verschillende nummers. De typen 16 en 18 veroorzaken baarmoederhalskanker en anuskanker. De typen 6 en 11 veroorzaken genitale wratten.
Genitale wratten zijn wratten op de geslachtsdelen. Ze zijn onschuldig, maar kunnen wel vervelend zijn. Uw king kan last krijgen van jeuk, pijn, branderig gevoel of afscheiding uit de vagina of penis. Mensen met een slecht werkend immuunsysteem kunnen ernstig ziek worden.
Oorzaak
Genitale wratten worden veroorzaakt door een virus, genaamd HPV (humaan papillomavirus). De soorten HPV-6 en HPV-11 veroorzaken meer dan 90% van de genitale wratten. HPV is seksueel overdraagbaar (soa).
Genitale wratten voorkomen
Het HPV-vaccin (prik) beschermt tegen papillomavirussen. Na injectie maakt het lichaam afweerstoffen tegen deze virussen. Als uw kind dan in aanraking komt met deze virussen kan hij/zij deze beter bestrijden en heeft hij/zij minder kans op genitale wratten. Het werkt alleen als uw kind nog niet eerder met het virus besmet bent geweest.
Niet ieder vaccin beschermt tegen elke soort HPV. Uw kind kan dus alsnog genitale wratten krijgen door een ander soort HPV. Daarom is vrijen met een condoom de beste manier om genitale wratten te voorkomen.
Bepaalde soorten HPV (humaan papillomavirus) kunnen kanker veroorzaken. HPV-16 en HPV-18 veroorzaken ongeveer 70% van alle baarmoederhalskanker en andere soorten kanker door HPV. De virussen beschadigen cellen waardoor deze kunnen ontwikkelen tot kankercellen. Dit duurt vaak jaren tot tientallen jaren.
HPV kan verschillende soorten kanker veroorzaken, zoals baarmoederhalskanker, anuskanker, kanker van de vagina en penis, en kanker van de mond en keel.
In Nederland krijgen elk jaar ongeveer 1100 vrouwen en 400 mannen kanker door HPV.
Klachten door kanker
Kanker in een vroeg stadium geeft vaak nog geen klachten. De klachten zijn vaak algemeen, zoals pijn. Daardoor kan het soms lang duren voordat de kanker wordt ontdekt.
Voorkomen van kanker door HPV
Het HPV-vaccin helpt om deze vormen van kanker te voorkomen omdat het beschermt tegen HPV. Daardoor raken de cellen niet beschadigd en heeft uw kind minder kans dat ze zich ontwikkelen tot kankercellen.
Rijksvaccinatieprogramma
Alle kinderen worden via het Rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd. De HPV-prik is hier ook onderdeel van. Zowel volwassenen als kinderen kunnen het vaccin krijgen. Na vaccinatie kan de kans op kanker door HPV tot wel 90% minder worden.
Uw kind krijgt een uitnodiging voor de HPV-prik in het jaar dat hij/zij 10 jaar wordt. Dit is zodat uw kind voldoende beschermd is voordat hij/zij de leeftijd bereikt waarop de meeste mensen seksueel actief worden. Het vaccin werkt namelijk het beste als iemand nog niet met het virus is besmet.
De GGD voert de inenting meestal uit. Wilt u meer informatie? Kijk op thuisarts.nl
Het HPV-vaccin is officieel geregistreerd bij kinderen vanaf 9 jaar. Registratie betekent dat de fabrikant het HPV-vaccin bij kinderen uitgebreid heeft onderzocht. Uit het onderzoek van de fabrikant blijkt dat het bij kinderen werkt en veilig is. De overheid heeft goedgekeurd dat het vaccin te krijgen is. En dat kinderen het mogen krijgen.
Na de prik maakt het lichaam van uw kind afweerstoffen tegen 9 soorten HPV. Als uw kind dan in aanraking komt met deze virussen, kan het lichaam deze virussen beter bestrijden. Zo heeft uw kind minder kans op genitale wratten en bepaalde vormen van kanker.
Voor een goede bescherming zijn meestal 2 prikken nodig, verdeeld over 6 maanden. Vanaf 1 maand na de laatste inenting is uw kind beschermd tegen de meeste soorten HPV.
De bescherming van Gardasil 9 in het Rijksvaccinatieprogramma duurt zeker 7 jaar. Het vaccin beschermt waarschijnlijk levenslang.
De andere vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma zijn terug te vinden in het volledige inentingschema.
Heeft uw kind hoge koorts vlak voordat hij/zij dit vaccin krijgt, bijvoorbeeld door een infectie? Dan kan het verstandig zijn om de prik uit te stellen. Overleg met uw arts.
Behalve het gewenste effect kan dit vaccin bijwerkingen geven. Deze ontstaan vooral doordat het afweersysteem van uw kind denkt dat er een echte infectie is. De bijwerkingen zijn dus een signaal dat het vaccin werkt.
Over bijwerkingen bij kinderen is minder bekend dan bij volwassenen. Waarschijnlijk kunnen de bijwerkingen die bij volwassenen gemeld zijn, ook voorkomen bij kinderen.
Zie voor deze bijwerkingen en hoe vaak deze voorkomen de informatie over HPV-vaccin bij volwassenen.
Sommige ouders zijn bang dat vaccinaties kans geven op ernstige ziekte, autisme, of zelfs overlijden. Hier is onderzoek naar gedaan en het blijkt dat dit niet waar is. Deze ziektes komen niet vaker voor bij gevaccineerde kinderen dan bij kinderen die niet gevaccineerd zijn. Maar een kind dat niet is gevaccineerd heeft wel een veel grotere kans om ernstige ziektes te krijgen.
Sommige mensen zijn bang dat het HPV-vaccin kan zorgen voor zware vermoeidheid of zelfs onvruchtbaarheid. Hier kunt u lezen waarom dat niet waar is.
Wilt u meer weten over welke bijwerkingen wel en welke bijwerkingen niet voorkomen na vaccineren? Hier kunt u meer informatie vinden per bijwerking.
Heeft uw kind last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum Lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden
Het HPV-vaccin voor kinderen is te krijgen in injecties.
Meer informatie over dit medicijn vindt u bij HPV-vaccin bij volwassenen. In deze tekst vindt u onder andere informatie over:
Voor deze onderwerpen is de informatie voor kinderen en volwassenen hetzelfde, of is er geen specifieke informatie voor kinderen bekend.
Laatst bijgewerkt op 15-10-2026
Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Voor het opstellen van deze teksten is gebruik gemaakt van het Kinderformularium van het NKFK en andere wetenschappelijke bronnen. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.
