Bloedarmoede

Bloedarmoede

Trefwoord
naar klachten & ziektes

Bloedarmoede

vergroot
terug naar boven

Wat is bloedarmoede?

Bij bloedarmoede (anemie) zitten er te weinig rode bloedcellen in het bloed of werken ze niet goed. In de rode bloedcel zit hemoglobine. Hemoglobine vervoert zuurstof vanuit uw longen naar de andere delen van uw lichaam. Als het hemoglobinegehalte (Hb) van uw bloed te laag is, kan het bloed minder zuurstof vervoeren. Daardoor kunt u verschillende klachten krijgen. Het hemoglobinegehalte (Hb) wordt aangegeven met een getal.

In de zwangerschap en de eerste weken daarna is het Hb wat lager dan normaal. Deze natuurlijke daling van het Hb kan geen kwaad en herstelt zich tegen het eind van de zwangerschap. Enkele weken na de bevalling is het Hb meestal weer normaal. U heeft bloedarmoede:

  • als in de eerste week na de bevalling uw Hb lager is dan 6,5, of
  • als zes weken na de bevalling uw Hb lager is dan 7,2.

Bloedverlies na de bevalling is een belangrijke oorzaak van bloedarmoede. Als u tijdens de zwangerschap al een laag Hb had, dan kan dit na de bevalling nog eens extra dalen.Verder kan bloedarmoede ontstaan door:

  • Een tekort aan ijzer (vaak). IJzer is de belangrijkste bouwsteen van hemoglobine. Een ijzertekort kan geleidelijk zijn ontstaan doordat u extra ijzer verbruikt tijdens de zwangerschap en voor de borstvoeding.
  • Een tekort aan foliumzuur (soms).
  • Een tekort aan vitamine B12 (zelden).
  • Een erfelijke bloedziekte (zelden). Die kans is groter als u niet uit Noord-Europa komt.
Kijk voor meer informatie over Bloedarmoede op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik bloedarmoede?

Bij bloedarmoede kunt u de volgende klachten hebben:

  • moe en zwak voelen;
  • snel kortademig bij inspanning;
  • duizeligheid;
  • het gevoel flauw te vallen;
  • hartkloppingen;
  • transpireren;
  • hoofdpijn;
  • oorsuizen;
  • bleekheid (bij een heel laag Hb).

In de kraamperiode kunnen deze klachten ook voorkomen zonder dat u bloedarmoede heeft.

Kijk voor meer informatie over Bloedarmoede op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Wanneer u gezond en gevarieerd eet, krijgt u voldoende bouwstoffen binnen om rode bloedcellen (en hemoglobine) aan te maken. Tijdens de zwangerschap en ook na de bevalling heeft u meer bouwstoffen nodig. Het is dan extra belangrijk om gezond en vooral gevarieerd te eten. Neem producten die rijk zijn aan ijzer, vitamine B12 en foliumzuur. IJzer zit vooral in:

  • graanproducten: bruin- of volkorenbrood, volkoren pasta, muesli, zilvervliesrijst;
  • alle soorten vlees, vis (vooral kabeljauw, haring en sardientjes) en eieren;
  • aardappelen en peulvruchten (bruine en witte bonen, linzen en sojabonen);
  • alle soorten groenten (spinazie, andijvie, broccoli, courgette, doperwten);
  • appelstroop, gedroogd fruit (vooral abrikozen en vijgen) en noten.

Om de opname van ijzer uit de voeding te stimuleren is vitamine C bij de maaltijd goed. Drink bijvoorbeeld sap of eet fruit en groente waar vitamine C inzit.Drink liever geen melk(producten), koffie en thee bij de maaltijd. Dat kan de opname van ijzer namelijk remmen.Foliumzuur zit vooral in:

  • lever;
  • asperges;
  • spinazie;
  • volkoren producten;
  • peulvruchten.

Vitamine B12 zit uitsluitend in dierlijk voedsel, zoals vlees, vis en melkproducten.

Kijk voor meer informatie over Bloedarmoede op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij bloedarmoede?

IJzer
Bij bloedarmoede veroorzaakt door een tekort aan ijzer worden verschillende ijzerzouten gebruikt. Deze bevatten ijzer en vullen een bestaand (of dreigend) ijzertekort aan. Het duurt zes weken tot enkele maanden van dagelijks gebruik totdat een tekort aan ijzer is aangevuld. Voorbeelden zijn ferrofumaraat en ferrosulfaat.

Vitamine B6 (pyridoxine)
Vitamine B6 wordt ook wel pyridoxine genoemd. Pyridoxine vermindert de verschijnselen van een bepaald type bloedarmoede (sideroblastaire anemie). Sideroblastaire anemie is een aangeboren afwijking. Bij dit type bloedarmoede is een zeer hoge vitamine B6 hoeveelheid nodig.

Foliumzuur
Foliumzuur (of de actieve vorm: folinezuur) wordt gebruikt bij bloedarmoede veroorzaakt door een tekort aan foliumzuur. Foliumzuur wordt ook wel vitamine B11 genoemd en is onder andere nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen. Een tekort aan foliumzuur in het lichaam kan worden aangevuld door het gelijknamige geneesmiddel foliumzuur te slikken, waardoor de bloedarmoede zal verdwijnen.

Hydroxocobalamine
Een tekort aan vitamine B12 veroorzaakt onder andere een bepaalde vorm van bloedarmoede (megaloblastaire anemie). Deze vorm van bloedarmoede geeft verschijnselen als vermoeidheid, vreemde gevoelswaarnemingen, zoals tintelingen in handen en voeten. Hydroxocobalamine is een vorm van vitamine B12. Het wordt gebruikt bij megaloblastaire anemie.

Ascorbinezuur
Ascorbinezuur is een vorm van vitamine C. Het wordt wel gebruikt bij methemoglobinemie. Dit is een bepaalde vorm van bloedarmoede, waarbij de rode bloedlichaampjes in het bloed te weinig zuurstof kunnen afgeven.

Azathioprine
Bij hemolytische anemie breekt het lichaam bepaalde rode bloedcellen af door een foutieve afweerreactie. Azathioprine onderdrukt deze afweerreactie. Meestal gebruikt u het samen met corticosteroïden.

Cyclofosfamide
Cyclofosfamide wordt gebruikt bij hemolytische anemie. Bij hemolytische anemie breekt het lichaam bepaalde rode bloedcellen af door een foutieve afweerreactie. Cyclofosfamide remt de cellen in het lichaam die afweerstoffen aanmaken. Hierdoor komen er minder afweerstoffen tegen de eigen bloedcellen vrij.

Hydroxycarbamide
Hydroxycarbamide wordt ook gebruikt bij sikkelcelziekte (sikkelcelanemie). Dit is een erfelijke vorm van bloedarmoede, waarbij ook andere ziekteverschijnselen kunnen optreden. Bij sikkelcelziekte zijn de rode bloedcellen star, waardoor ze de bloedvaten verstoppen en makkelijk kapot gaan. Hydroxycarbamide stimuleert de aanmaak van beweeglijkere rode bloedcellen.

Erytropoëtische groeifactoren
Erytropoëtische groeifactoren stimuleert de aanmaak van rode bloedcellen. Het wordt gebruikt om bloedtransfusie te voorkomen en bij mensen die geen bloedtransfusie kunnen of willen krijgen. Voorbeelden zijn darbepoëtine en epoëtine.

Busulfan
Busulfan wordt gebruikt bij een aantal aandoeningen, waarbij het beenmerg te weinig of niet goed werkende bloedcellen maakt. Voorbeelden zijn aplastische anemie, sikkelcelanemie en thalassemie. Als bloedtransfusies en medicijnen bij deze aandoeningen niet helpen of niet gebruikt kunnen worden, kan stamceltherapie worden geprobeerd. Bij deze therapie worden donor-stamcellen gegeven, nadat de eigen zieke beenmergcellen zijn gedood met busulfan of bestraling.

Laatst bijgewerkt KNMP: 08-05-2018
Laatst bijgewerkt NHG: 12-03-2012

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!