cyproteron

Trefwoord
naar medicijnen

cyproteron

Belangrijk om te weten over cyproteron

  • Cyproteron lijkt op het vrouwelijk geslachtshormoon progesteron. Het gaat ook de werking tegen van mannelijke geslachtshormonen.
  • Bij vrouwen: tegen overmatige haargroei, mannelijke vorm van kaalheid en ernstige acne. Vrouwen moeten de tabletten meestal enkele weken van de menstruatiecyclus slikken. Dus niet elke dag.
  • Mannen: bij behandeling van prostaatkanker. Het voorkomt bijwerkingen van de behandeling, zoals opvliegers, zweten en prikkeling van de huid.
    Ook bij mannen om te sterke seksuele verlangens te dempen.
  • Het duurt enkele maanden voordat de klachten afnemen, zoals overmatige haargroei, kaalheid en acne.
  • In het begin kunt u last hebben van misselijkheid. Neem de tabletten daarom in tijdens of net na het eten. Na enkele weken hoort misselijkheid over te zijn. Blijf de tabletten wel tijdens het eten innemen. Blijven de klachten? Raadpleeg dan uw arts.
  • Wordt u depressief, vermoeid of lusteloos of krijgt u pijnlijke borsten (zowel bij mannen als vrouwen) en gaat dat niet over? Overleg dan met uw arts. Misschien heeft u minder sterke tabletten nodig.
  • Niet gebruiken als u zwanger bent.

Wat doet cyproteron en waarbij gebruik ik het?

Cyproteron is een geslachtshormoon. Het lijkt op het vrouwelijk geslachtshormoon progesteron. Het remt ook mannelijke geslachtshormonen, zowel bij mannen als bij vrouwen. Verder remt het hypothalamus-hormonen. Dit zijn hormonen die door een klier in de hersenen worden gemaakt.

Artsen schrijven cyproteron voor:

  • Bij vrouwen: tegen overmatige haargroei, bepaalde vormen van kaalheid en acne. Deze aandoeningen kunnen zijn veroorzaakt door te veel testosteron (een mannelijk hormoon).
  • Bij mannen: bij prostaatkanker, om bijwerkingen door andere medicijnen tegen prostaatkanker zoals opvliegers tegen te gaan. Verder bij overmatige seksuele verlangens.

Acne

Verschijnselen
Acne is een aandoening van de talgklieren in de huid. Deze produceren talg, een soort vet waarmee de huid zichzelf beschermt. Als een porie verstopt raakt, hoopt de talg zich op en ontstaan mee-eters. Door infectie van de porie met de acne-bacterie ontstaan ontstekingen. Dit merkt u aan puistjes, pukkels en een vette huid.

Oorzaken
Bepaalde geslachtshormonen, zoals androgene en progestagene geslachtshormonen vergroten de talgproductie. Hierdoor ontstaat met name in de puberteit en rond de menstruatie meer acne. Ook het gebruik van de anticonceptiepil kan bij vrouwen die daarvoor gevoelig zijn een vette huid en acne veroorzaken.

Vrouwen die gevoelig zijn voor de mannelijke werking van progesteron of progestageenhormonen merken dit aan een vette huid, acne en haargroei op ‘mannelijke` plaatsen, zoals op de borst, bovenbenen, bovenlip n kin en wangen.

Behandeling
Tegen acne zijn veel crèmes en huidgels beschikbaar. Ook kan men antibiotica slikken. Cyproteron wordt in combinatie met oestrogeenhormoon vaak aan vrouwen voorgeschreven die ernstige acne hebben en een anticonceptiepil willen gebruiken. Extra cyproteron of alleen cyproteron wordt pas gebruikt als deze behandelingen geen of onvoldoende effect hebben.

Cyproteron wordt alleen voorgeschreven aan vrouwen zonder directe kinderwens, omdat het middel schadelijk is tijdens de zwangerschap.

Werking
Cyproteron gaat de werking van mannelijke hormonen tegen. U merkt binnen enkele maanden gebruik dat acne vermindert. Al eerder kunt u merken dat de vette huid verbetert.

Lees meer over acne

Overmatige haargroei

Verschijnselen
Onder invloed van geslachtshormonen met een androgene (mannelijke) werking kan bij vrouwen haargroei ontstaan op de borst, bovenbenen, bovenlip, kin en wangen.

Behandeling
Cyproteron heeft een anti-androgene werking, dat wil zeggen dat het de werking tegengaat van mannelijke geslachtshormonen.

Artsen schrijven dit middel voor aan vrouwen zonder directe kinderwens.

Effect
Na enkele maanden gebruik kunt u merken dat de haargroei afneemt.

Lees meer over overmatige haargroei

Kaalheid

Verschijnselen
Een vorm van haaruitval die lijkt op alopecia androgenetica komt ook bij vrouwen veel voor en begint meestal rond de menopauze. Het haar midden op het hoofd wordt dunner, waardoor u de hoofdhuid door de haren kunt zien. U krijgt geen echte kale plekken. Deze vorm van haaruitval gaat vaak gepaard met acne en een vette huid.

Oorzaak
Deze klachten ontstaan onder invloed van de mannelijke component van geslachtshormonen.

Effect
Cyproteron remt de mannelijke werking van geslachtshormonen. Hierdoor kan het haar weer gaan groeien op plekken waar de groei eerder was gestopt. Het is vooral werkzaam op de kale plek op de kruin. Na enkele maanden gebruik kunt u merken dat de haargroei op de kalende plekken toeneemt.

Lees meer over kaalheid

Kanker

  • Tegen kanker

Prostaatkanker

Behandeling
Cyproteron wordt bij mannen gebruikt bij prostaatkanker om de invloed van mannelijke hormonen op de prostaat te verminderen. Als mannelijke hormonen een zieke prostaat stimuleren geeft dat namelijk extra klachten.

Effect
Cyproteron remt de klachten die ontstaan door de behandeling van prostaatkanker met bepaalde hypothalamushormonen, zoals triptoreline en gosereline. Deze hormonen veroorzaken de eerste weken van de behandeling klachten als opvliegers, zweten en prikkeling van de huid. Deze klachten gaan na enige tijd vanzelf weer over. Eventueel kan de arts cyproteron voorschrijven om deze klachten te voorkomen.

Cyproteron vermindert ook de klachten die kunnen ontstaan na verwijdering van een prostaat.

Lees meer over kanker

Hyperseksualiteit

Verschijnselen
Te veel mannelijke hormonen kunnen een overmatige seksuele belangstelling of ongebruikelijke seksuele voorkeuren bij mannen veroorzaken.

Behandeling
Als deze seksuele belangstelling te belastend is en problemen met de omgeving geeft,kan de arts cyproteron voorschrijven.

Effect
Cyproteron remt de invloed van mannelijke hormonen. Dit leidt soms, niet altijd, tot vermindering van de seksuele behoeftes.

De behandeling wordt altijd gecombineerd met psychotherapie.

Het duurt enkele weken tot enkele maanden voor u effect van de behandeling kunt merken. Het effect houdt aan zolang u het middel slikt.

Lees meer over hyperseksualiteit

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De bijwerkingen verschillen voor mannen en vrouwen. Uw arts zal soms uw bloed en urine regelmatig controleren op aanwijzingen voor bijwerkingen.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

  • Maagklachten, zoals misselijkheid, in het begin van de behandeling. Deze klachten horen na een aantal weken vanzelf over te gaan. Zo niet, neem dan contact op met uw arts of apotheker. Het kan zijn dat u minder sterke tabletten moet gebruiken.
  • Stemmingsveranderingen, zoals depressie, lusteloosheid en vermoeidheid, maar ook rusteloosheid. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
  • Hoofdpijn.
  • Veranderingen in het haarpatroon.
  • Pijnlijke borsten, zowel bij mannen als bij vrouwen. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Zo niet, neem dan contact op met uw arts of apotheker. Het kan zijn dat u minder sterke tabletten moet gebruiken.

Soms, bij vrouwen

  • Gespannen borsten, vergroting van de borsten, melkafscheiding uit de tepels. Dit herstelt zich na verminderen van de dosering of stoppen met het gebruik.
  • Doorbraakbloedingen ('spotting'). Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts.
  • Droge huid, door afname van de hoeveelheid talg.

Soms, bij mannen

  • Impotentie, verminderde zin in vrijen en stoornissen bij het klaarkomen, zoals niet kunnen klaarkomen of een verminderde hoeveelheid zaadvloeistof. Als u stopt met het gebruik van dit middel gaan deze bijwerkingen weer over.
  • Borstvorming. Dit neemt meestal af na stoppen met de behandeling of verminderen van de dosering.

Soms, bij mensen met diabetes (suikerziekte)

  • Veranderingen van de bloedglucosespiegel. Zorg dat u uw bloedglucose vaker controleert.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

  • Minder zin in vrijen. De hormonen kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
  • Toename of afname lichaamsgewicht. Heeft u aanleg tot dik worden, let dan extra op uw dieet. Tijdens de behandeling zal uw arts daarom regelmatig uw gewicht controleren.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

  • Kortademigheid. Raadpleeg in dat geval uw arts.
  • Leveraandoeningen. Dit merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts. Waarschuw onmiddellijk uw arts bij hevige pijn in de bovenbuik. Deze bijwerking komt zeer zelden voor bij langdurig gebruik van hoge doseringen. Uw arts zal regelmatig de werking van uw lever controleren.
  • Als u acute porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit middel kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheek door dat u acute porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of andere uitlokkende middelen niet krijgt.
  • Overgevoeligheidsreacties, zoals huiduitslag, jeuk of een opgezwollen gezicht. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor cyproteron. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
  • Trombose (bloedpropje in de aderen). Verschijnselen van trombose zijn een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, zelden een plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst. Heeft u ooit trombose gehad, dan mag u dit middel mogelijk niet gebruiken. Raadpleeg uw arts.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?

Wanneer starten?

Vrouwen, bij acne, overmatige haargroei of mannelijke kaalheid

  • Als u in de vruchtbare leeftijd bent, moet u dit middel in combinatie met een anticonceptiepil gebruiken. Dan moet u dit middel meestal slikken vanaf de eerste tot en met de 10e dag van de menstruatiecyclus. (De eerste dag van de menstruatie noemt men over het algemeen 'dag 1'). Heeft u een onregelmatige menstruatiecyclus of menstrueert u niet, dan noemt u 'dag 1' de dag dat u begint. Na de pauzeweek van de anticonceptiepil krijgt u meestal een onttrekkingsbloeding, die lijkt op een normale menstruatie. Na de pauzeweek begint u met de volgende kuur.
  • Na de menopauze of als u uw baarmoeder niet meer heeft, moet u het meestal gebruiken vanaf de eerste tot en met de 21e dag van de menstruatiecyclus. (De eerste dag van de menstruatie noemt men over het algemeen 'dag 1'). Heeft u een onregelmatige menstruatiecyclus of menstrueert u niet, dan noemt u 'dag 1' de dag dat u begint. Vrouwen van wie de baarmoeder is verwijderd hoeven in sommige gevallen geen pauzeweek in te lassen, maar kunnen cyproteron blijven doorslikken.

Mannen, behandeling met hypothalamushormonen

  • Opvliegers door deze middelen zijn te voorkomen door ongeveer een week voor u begint met de hypothalamushormonen cyproteron te gaan slikken. Nadat u gestart bent met de hypothalamushormonen moet u cyproteron nog enige weken door blijven slikken.

Wanneer op de dag?
Neem de tabletten in tijdens of net na het eten.

Hoe lang?

  • Vrouwen met acne, overmatige haargroei of mannelijke kaalheid: Een behandeling duurt meestal 6 tot 9 maanden. Als de klachten afnemen, moet u de dosering geleidelijk verminderen. Bij overmatige haargroei adviseert men om na verdwijnen van de klachten nog ongeveer 4 maanden door te gaan. Bij acne adviseert men nog 3 maanden door te gaan.
  • Prostaatkanker, wanneer deze niet verder kan worden behandeld: gebruikt dit middel door, ook als de klachten zijn verminderd of verdwenen.
  • Hyperseksualiteit bij mannen: het is belangrijk met de behandeling door te gaan om de seksuele gevoelens voldoende te onderdrukken. Als er voldoende effect is, kan de arts de dosering geleidelijk verminderen. Ook stoppen moet geleidelijk. In veel gevallen komen de klachten weer terug.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Het is belangrijk dat u dit middel consequent blijft slikken. Mocht u toch een dosis zijn vergeten.

Slikt u dit middel in combinatie met een anticonceptiepil? Zorg dan dat u het altijd tegelijk inneemt en handel zoals in de bijsluiter van die pil als u beide pillen bent vergeten.

Bent u alleen de cyproteron vergeten?

  • Als u dit medicijn 1 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 2 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit medicijn 3 keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alcohol drinken?
Tijdens de toepassing tegen hyperseksualiteit mag u geen alcohol drinken. Alcohol gaat het effect van dit middel op hyperseksualiteit tegen.

Mag ik cyproteron gebruiken met andere medicijnen?

Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET als zwanger bent of binnenkort zwanger wilt worden. Het kan de normale ontwikkeling van de baby verstoren. Als u dit medicijn gebruikt en u denkt erover zwanger te worden, overleg dan met uw arts of u een ander middel kunt gebruiken.

Zorg dat u zeker weet dat u niet zwanger bent door een zwangerschapstest uit te voeren. Gebruik tijdens het gebruik een anticonceptiepil als u zwanger worden kunt. En controleer op zwangerschap bij uitblijven van de menstruatiebloeding.

Borstvoeding
Gebruik dit medicijn NIET als u borstvoeding geeft, of stop de borstvoeding. Van dit medicijn komt namelijk vrij veel in de moedermelk terecht. Het kan bijwerkingen bij het kind geven. Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Mogelijk kan de arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven, dat u wel veilig kunt gebruiken.

Gebruikt u medicijnen op recept of die u zonder recept koopt? Wilt u helpen om de kennis over medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding te vergroten? Meld dan uw ervaring bij pREGnant.

Mag ik zomaar met dit medicijn stoppen?

Bij de toepassingen waarbij u dit middel dagelijks gedurende meerdere maanden heeft gebruikt, is het nodig dit medicijn langzaam af te bouwen, zodat uw lichaam weer aan de nieuwe hormoonverhoudingen kan wennen.

Onder welke namen is cyproteron verkrijgbaar?

De werkzame stof cyproteron zit in de volgende producten:

Heb ik een recept nodig?

Cyproteron is sinds 1973 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten onder de merknaam Androcur en als het merkloze Cyproteron.

Cyproteron wordt ook gebruikt in combinatie met een andere werkzame stof, onder de merknamen Diane 35, Climene 28 en Cyproteron/ethinylestradiol.

Wilt u meer weten over de prijs en vergoeding van uw medicijn? Lees dan verder in het thema: Medicijnprijzen en vergoedingen.

Laatst bijgewerkt: 22-12-2015

Disclaimer

Deze tekst is opgesteld door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven medicijn en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit medicijn bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl . Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

cyproteron is te gebruiken bij:

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Meldingen over dit medicijn

8 December 2014

Ik ben een transgender van man naar vrouw. Ik neem nu de medicijn een maandje in. Gelukkig is mijn sexlust sterk verminderd, maar lichaamsbeharing is nog n...

26 June 2014

Het was een drama voor mij dit middel gebruikt te hebben! Heb nu bijna geen borsten meer over. Alles is weggesmolten. Nu hoor ik van de huisarts dat het ei...

1 June 2014

Ik kreeg dit middel voorgeschreven vanwege flinke overbeharing. (electrische epilatie, laser & IPL hielpen niet) Helaas kreeg ik last van bijwerkingen, pr...

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.