Wat is acne?Hoe herken ik acne?Kan ik er zelf iets tegen doen?Wat kan de apotheker voor mij doen?Welke medicijnen worden gebruikt bij acne?
  • Bijna iedereen krijgt in de puberteit puistjes. De één heeft er meer of langer last van dan de ander. Waarom weten we niet precies. Hormoonveranderingen tijdens de puberteit zorgen ervoor dat:

    • De talgkliertjes in de huid meer talg gaan aanmaken.
    • De opperlaag van de huid dikker wordt.
    • De kliertjes verstopt kunnen raken door te veel talg en huidschilfers.
    • Er een mee-eter kan ontstaan, die vervolgens kan gaan ontsteken.

    Bepaalde medicijnen (sommige steroïden, anti-epileptica en antidepressiva) kunnen de acne verergeren.   Erfelijkheid kan ook een rol spelen bij het ontstaan van acne.

    Acne ontstaat niet door:

    • te weinig wassen
    • bepaalde voeding
    • snoep
    • make-up
    • roken
    • stress
    • zweten
    • seks of masturberen
    Kijk voor meer informatie over acne op www.thuisarts.nl
    • Bij acne ontstaan er puistjes in het gezicht, op de rug, op de borst of op de schouders. Kenmerkend voor acne zijn de mee-eters (comedonen). Er komt een wit bultje op de talgklier. Dit is een ophoping van talg. Later kan dat puntje zwart worden: een 'open' mee-eter. Wanneer de talgklier ontstoken raakt, ontstaat er een rood puistje met uiteindelijk vaak een gele puskop. Soms kan acne littekens geven.

      Door acne kun je onzeker en somber worden. Vaak zit acne in het gezicht en is het heel zichtbaar. Het kan zijn dat je je ervoor schaamt of er ongelukkig van wordt. Probeer daar dan over te praten met iemand. Natuurlijk kun je ook naar je huisarts gaan om over je nare gevoelens te praten.   

      Kijk voor meer informatie over acne op www.thuisarts.nl
      • Laat je huid met rust Laat je huid zoveel mogelijk met rust. Dep je huid na het wassen voorzichtig droog. Overmatig wassen, wrijven en masseren is onverstandig. Dat irriteert de huid en helpt niet.

        Niet uitknijpen, niet peuteren Knijp je puistjes niet uit en krab of peuter er niet aan. Hierdoor kunnen nieuwe puistjes en littekentjes ontstaan. Alleen open mee-eters kun je eventueel voorzichtig uitdrukken met de zijkant van je vingers. Druk ze niet uit met je nagels. Je kunt open mee-eters ook uitdrukken met een comedonen-quetscher (een minilepeltje met een gaatje in het midden, verkrijgbaar bij de drogist).  Een dieet helpt niet Het volgen van een speciaal dieet heeft geen zin. Er is onderzoek naar gedaan. Maar er is geen verband tussen voeding en acne aangetoond. Suiker, chocolade, melkproducten, varkensvlees en vette voeding hebben geen invloed op acne. Zonlicht helpt niet Zonlicht helpt niet echt tegen acne, maar soms lijkt dat wel zo omdat de acne minder opvalt wanneer de huid wat bruiner is. Ook een hoogtezon of zonnebank helpt niet. Kijk altijd uit dat je niet verbrandt en gebruik een zonnebrandcrème met minimaal factor 15.  In een vochtige omgeving (tropen) kan de acne verergeren door zonlicht.  Praat erover als je je onzeker voelt. Het kan zijn dat je je onzeker of ongelukkig voelt door al die puistjes. Of dat je je ervoor schaamt en er somber van wordt. Probeer er dan over te praten met iemand die je kent. Natuurlijk kan je ook op het spreekuur van de huisarts komen om erover te praten.

        Kijk voor meer informatie over acne op www.thuisarts.nl
        • Bij de apotheek zijn vrij verkrijgbare medicijnen tegen acne te koop. Het best werkt een gel met benzoylperoxide. Dat schilfert de huid af en remt de ontstekingsverschijnselen. Bovendien remt het de groei van de bacteriën die de ontstekingen veroorzaken.

          Reken erop dat je puistjes niet heel snel verdwijnen als je benzoylperoxide gaat gebruiken. Het duurt 2 à 3 maanden voordat het echt minder wordt. Het is een kwestie van stug volhouden en veel geduld hebben.

          Als je benzoylperoxide gaat gebruiken, neem dan de 5%-gel en breng die eerst maar 1x per dag aan. Na een paar dagen mag je het 2x per dag gaan gebruiken. Heeft u een donkere of gevoelige huid? Gebruik het dan in het begin om de dag.

          Deze langzame opbouw is nodig, omdat de huid in het begin geïrriteerd kan raken door de actieve stoffen in het medicijn. Dan wordt hij rood en branderig. Is die irritatie ernstig of duurt ze langer dan een week, dan kun je beter overstappen op een ander medicijn. Sommige mensen zijn overgevoelig voor benzoylperoxide.

          Benzoylperoxide kan zonder bezwaar gebruikt worden tijdens zwangerschap of borstvoeding.

          N.B. Benzoylperoxide kan een blekende werking hebben op kleding, beddengoed, wenkbrauwen en haar.

            • Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

              • Receptcontrole

              De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

              • Overzicht van uw medicijnen

              Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

              • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

              Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

              • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

              Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

              • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

              De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

              • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

              Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

              • Medicatiebeoordeling

              Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

              • Zelfzorg

              Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

              • Bezorgservice

              Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

            • Benzoylperoxide gel
              Bij acne zijn poriën in de huid verstopt. Dit ontstaat vaak doordat de buitenste huidlaag te snel groeit. Benzoylperoxide gel verweekt de buitenste huidlaag en vermindert overmatige groei hiervan. Zo voorkomt het dat de poriën verstoppen. Het doodt bovendien de acnebacterie waardoor de puistjes en pukkels afnemen.

              Adapaleen gel
              Adapaleen vermindert mee-eters en maakt verstopte poriën vrij. Ook zorgt adapaleen voor een normale groei van de buitenste huidlaag en het remt ontstekingen.

              Adapaleen met benzoylperoxide gel
              De combinatie adapaleen met benzoylperoxide werkt sterker dan adapaleen of benzoylperoxide alleen.

              Antibiotica die op de huid worden toegepast
              Als bovenstaande behandeling met medicijnen die de buitenste huidlaag verweken niet voldoende helpt, kan een lotion of gel met anitbiotica worden voorgeschreven. De acnebacterie speelt een rol bij de infectie van de porie en het ontstaan van pukkels en puistjes.

              Antibiotica toegepast op de huid in een lotion of een gel, remmen de groei van deze acnebacterie op de huid en dus het ontstaan van pukkels en puistjes. Voorbeelden zijn erytromycine en clindamycine.

              Antibiotica om in te nemen
              Antibiotica remmen de groei van de acnebacterie en daarmee het ontstaan van ontstekingen en pukkels en puistjes. Antibiotica in tabletten of capsules, werken in het hele lichaam en werken zodoende sterker dan antibiotica die op de huid worden gebruikt. Ze worden voorgeschreven als medicijnen op de huid onvoldoende werken. Voorbeelden zijn doxycycline, minocycline, tetracycline en erytromycine.

              Antischimmelmiddelen
              Deze werken tegen de acnebacterie. Ze worden altijd gebruikt in combinatie met andere medicijnen tegen acne, zoals benzoylperoxide huidgel. Voorbeeld is miconazol op de huid.

              Anticonceptiepil
              De hormonen in de anticonceptiepil remmen de afgifte van het mannelijke geslachtshormoon, androgeen. Hierdoor vermindert de acne. Er zijn verschillende soorten anticonceptiepillen, zie hiervoor Voorkomen van zwangerschap. Meestal wordt de eenfase combinatiepil, lichte sub-50-pil gebruikt.

              Azelaïnezuur
              Azelaïnezuur weekt het bovenste laagje van de huid los en voorkomt zo dat de poriën verstoppen. Ook remt het de groei van de acnebacterie. Hierdoor nemen de puistjes en pukkeltjes af.

              Retinoïden
              Retinoïden beïnvloeden de groei en de rijping van huidcellen. De huidcellen laten daardoor los en hopen zich niet op in de poriën. De poriën raken hierdoor minder snel verstopt. Retinoïden verminderen ook de talgproductie en remmen ontstekingen.
              Ze mogen niet door zwangere vrouwen worden gebruikt, omdat ze schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Vrouwen die zwanger kunnen worden, moeten tijdens het gebruik en tot en met een maand na stoppen van het gebruik 2 vormen van een betrouwbare anticonceptie gebruiken, bijvoorbeeld de pil en condooms.
              Retinoïden worden gebruikt wanneer andere medicijnen niet voldoende helpen. Voorbeelden zijn tretinoïne op de huid en isotretinoïne om in te nemen.

              Laatst bijgewerkt KNMP: 30-03-2021

              Laatst bijgewerkt NHG: 04-04-2017

              Disclaimer

              Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

              Vond u deze informatie nuttig?

              Stemt u ook op Apotheek.nl?

              Stemt u ook op Apotheek.nl?

              Dan zorgen we samen voor onze 4e award!

              Thuisarts.nl

              De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

              Thuisarts.nl

              Vraag het de webapotheker

              Vraag het de webapotheker

              Vraag het de webapotheker

              Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.
              Informatie wordt bijgewerkt: