Klachten & ZiektesHerpes genitalis

Herpes genitalis

Klachten & ZiektesHerpes genitalis

Herpes genitalis

Wat is Herpes genitalis?Hoe herken ik Herpes genitalis?Wat kan ik zelf doen?In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?Wat kan de apotheker voor mij doen?Welke medicijnen worden gebruikt bij Herpes genitalis?
  • Herpes genitalis is een soa. Een soa is een ziekte die je krijgt door seks. 

    De oorzaak van herpes genitalis is een virus: het herpes-simplex-virus.

    Vaak zeggen mensen alleen 'herpes'.

    Je kunt herpes krijgen als je seks hebt met iemand die het herpes-virus heeft. Dat kan iemand zijn zonder blaasjes of met blaasjes. 
    In blaasjes zit veel virus. Bij een kapot blaasje komt het virus makkelijk door de huid in je lichaam.

    Je kunt het herpes-virus zo krijgen: 

    • als de penis in de vagina of anus gaat
    • bij pijpen (penis in mond), beffen (mond tegen vagina)
    • als penis, vagina of anus elkaar raken
    • door direct na elkaar een dildo of vibrator te gebruiken
    • via vingers, zoals bij vingeren en aftrekken
    Seks met koortslip kan herpes geven

    Het herpes-virus zit ook in de blaasjes van een koortslip. Heb je een koortslip? Of heeft je sekspartner een koortslip? Dan kun je door pijpen, beffen, rimmen of zoenen ook herpes aan je penis, vagina, anus of lippen krijgen.

    Ben je zwanger en krijg je voor het eerst herpes? Dan kan herpes gevaarlijk zijn: tijdens de bevalling kan je baby het herpes-virus krijgen. Daardoor kan je baby een ontsteking krijgen van de huid of ogen. Of een erge hersenvlies-ontsteking.

    Voor de eerste keer herpes

    Wat er voor jou nodig is, hangt af van hoelang je zwanger bent:

    • Ben je 34 weken of langer zwanger? Dan stuurt je verloskundige of huisarts je naar een arts in het ziekenhuis die veel weet over zwanger zijn (gynaecoloog). Meestal beval je dan met een snee in je buik. Dit heet een keizersnede.
    • Ben je korter dan 34 weken zwanger? Meestal kun je dan pillen tegen herpes krijgen. Je huisarts of verloskundige bespreekt dit met een arts in het ziekenhuis.
    Al eerder herpes gehad

    Als je eerder herpes hebt gehad, kun je meestal gewoon bevallen. Heb je opnieuw klachten? Zeg dit tegen je verloskundige of arts in het ziekenhuis.

    Wil je zwanger worden en heb je herpes gehad? Dan heb je dezelfde kans om zwanger te worden als andere vrouwen. Herpes heeft geen invloed op zwanger worden.

    Kijk voor meer informatie over Herpes genitalis op www.thuisarts.nl
    • De meeste mensen merken niets van herpes.

      Soms kun je wel klachten krijgen. Dit merk je meestal binnen 1 week nadat je het herpes-virus gekregen hebt. Artsen noemen dit de incubatie-tijd.

      Symptomen bij de eerste keer herpes

      Krijg je voor het eerst herpes genitalis? Dan kun je je ziek voelen, met koorts en spierpijn. Ook kun je blaasjes krijgen die pijn doen. De blaasjes zitten op of rond je geslachtsdelen:

      • Bij vrouwen bij de schaamlippen, vagina of anus (poepgat).
      • Bij mannen op de buitenkant van de penis of bij de anus.

      De blaasjes zijn gevuld met vocht. Ze gaan vanzelf open en worden wondjes. Er komt dan meestal een korstje op.

      Andere symptomen bij de eerste keer

      Je kunt ook 1 of meer van deze dingen merken:

      • Je hebt pijn of een branderig gevoel als je plast.
      • Je voelt bulten onder de huid in je liezen. Dit zijn je lymfeklieren. Die zijn dan dikker dan anders.
      • Je kunt als vrouw pijn of jeuk bij je vagina krijgen. Of er komt meer vocht uit je vagina dan je gewend bent.
      Vaker klachten door herpes

      Je kunt vaker last krijgen door herpes. Dit komt omdat het virus in je lichaam blijft. De blaasjes komen dan weer terug. Vaak zijn de klachten wel minder erg dan de eerste keer.

      Soms krijg je pas na jaren weer last.

      Koortslip of oogontsteking

      Door herpes genitalis kun je ook een koortslip of een oogontsteking krijgen. Dit kan gebeuren als het herpes-virus op je gezicht komt. Bijvoorbeeld als je met besmette handen je gezicht aanraakt. Of als je seks met je mond hebt met iemand die blaasjes heeft. 

      Kijk voor meer informatie over Herpes genitalis op www.thuisarts.nl
      • Je kunt seks hebben als je geen blaasjes en andere klachten hebt. Gebruik wel altijd een condoom. Met een condoom is de kans kleiner dat je het virus doorgeeft.

        Heb je een vaste partner? Dan kun je het virus al doorgegeven hebben. Ga naar je huisarts voor advies. Samen bespreek je of een bloedtest nodig is. Heeft je partner het virus ook? Dan hoef je geen condoom meer te gebruiken.

        Wanneer geen seks bij herpes?

        Heb geen seks in deze situaties:

        • Je hebt blaasjes en veel klachten door herpes. In blaasjes zit veel virus. Door een kapot blaasje komt het virus makkelijk bij je sekspartner.  
          Ook genezen je blaasjes en wondjes makkelijker als je geen seks hebt.
        • Je hebt een koortslip. Pijp of bef je sekspartner niet. Via je mond kan het virus op de penis of vagina komen.

        Ook deze adviezen zijn belangrijk om herpes niet door te geven:

        • Raak de blaasjes en wondjes zo weinig mogelijk aan. 
        • Heb je de blaasjes en wondjes toch aangeraakt? Was dan direct je handen.

        Lees meer adviezen om soa's niet aan anderen door te geven.

        Herpes krijg je via seks. Je hebt het gekregen van iemand anders. En andere mensen kunnen het van jou krijgen. Vertel daarom je sekspartners dat je herpes hebt. Dit kan ook via de website partnerwaarschuwing.nl. Je hoeft je naam niet te noemen.

        Kijk voor meer informatie over Herpes genitalis op www.thuisarts.nl
        • Spoed: bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je herpes hebt en een rood oog hebt dat pijn doet. Dit kan een oogontsteking door herpes zijn. 

          Bel op werkdagen je huisarts in 1 of meer van deze situaties:

          • Je bent zwanger en je hebt herpes. Je kunt dan ook je verloskundige of arts in het ziekenhuis (gynaecoloog) bellen.
          • Je weet niet zeker of je klachten door herpes komen. Bijvoorbeeld bij wondjes bij je vagina of penis.
          • Je hebt veel last van je klachten.
          • Je hebt heel vaak herpes-klachten en je wilt weten of je pillen tegen herpes kunt slikken.

          Bel op werkdagen je huisarts of de GGD in 1 of meer van deze situaties:

          Kijk voor meer informatie over Herpes genitalis op www.thuisarts.nl
              • Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

                • Receptcontrole

                De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

                • Overzicht van uw medicijnen

                Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

                • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

                Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

                • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

                Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

                • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

                De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

                • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

                Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

                • Medicatiebeoordeling

                Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

                • Leefstijl en uw medicijnen
                Leefstijl en medicijnen hebben invloed op elkaar. Uw apotheekteam kan met u bespreken wat dit voor u betekent. Het gaat bijvoorbeeld om:
                Andersom kunnen medicijnen ook invloed hebben op hoe u zich voelt. Daardoor kan het makkelijker of juist moeilijker zijn om gezonde gewoontes vol te houden.
                 
                Heeft u vragen of wilt u meer weten over gezond leven? Ga dan naar uw apotheek of vraag om een persoonlijk gesprek. Meer informatie vindt u op “Uw apotheekteam ondersteunt bij gezonder leven”. Als u meer ondersteuning nodig heeft, kan het apotheekteam u adviseren over andere zorgverleners, zoals een diëtist, fysiotherapeut of leefstijlcoach. Ook weet het apotheekteam vaak wat er in uw buurt beschikbaar is, zoals een wandelgroep of buurtsportcoach.
                 
                • Zelfzorg

                Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

                • Bezorgservice

                Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

              • Antivirale middelen
                Antivirale middelen remmen de groei van het virus dat de herpes genitalis veroorzaakt. Hierdoor zullen de klachten na een paar dagen afnemen. Het virus wordt niet gedood en blijft in het lichaam aanwezig en kan opnieuw klachten geven. Voorbeelden zijn aciclovir, famciclovir en valaciclovir.

                Zinkoxide
                Zinkoxide werkt licht samentrekkend en beschermend op de huid. Afhankelijk van de basis waarin het is verwerkt, werkt het ook indrogend, jeukstillend of verkoelend. Voorbeeld is zinkoxide in crème of pasta.

                Laatst bijgewerkt KNMP: 14-02-2024

                Laatst bijgewerkt NHG: 25-06-2026

                Disclaimer

                Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

                Thuisarts.nl

                De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

                Thuisarts.nl

                Informatie wordt bijgewerkt: