Klachten & ZiektesHersenvliesontsteking bij kinderen

Hersenvliesontsteking bij kinderen

Wat is hersenvliesontsteking bij kinderen?Hoe herken ik hersenvliesontsteking bij kinderen?Wat kan de apotheker voor mij doen?Welke medicijnen worden gebruikt bij hersenvliesontsteking bij kinderen?
  • Bij een hersenvliesontsteking is het hersenvlies ontstoken. Dat komt meestal door een bacterie of virus.

    De hersenvliezen zitten net onder de schedel, rondom de hersenen. Ze beschermen de hersenen.

    Iedereen kan een hersenvliesontsteking krijgen. Het komt meer voor bij:

    • baby's
    • jongeren
    • mensen met minder weerstand

    Een hersenvliesontsteking komt meestal door een bacterie, bijvoorbeeld: 

    • pneumokok
    • meningokok type W
    • meningokok type B
    • meningokok type C
    • Haemophilus influenza type B (Hib).

    Deze zitten in de neus en keel. Door hoesten, niezen en zoenen krijgen we ze van andere mensen. Als het lichaam ze niet goed opruimt, kunnen ze via het bloed naar de hersenvliezen. 

    De meeste kinderen krijgen prikken (inentingen) tegen pneumokokken, tegen meningokok type A, C, W en Y, en tegen Hib. Die prikken maken de kans op hersenvliesontsteking kleiner. 

    Soms komt hersenvliesontsteking door een virus, bijvoorbeeld herpes. 

    Hersenvliesontsteking is ernstig. Het kan snel erger worden. Zonder snelle behandeling kan het dodelijk zijn.

    Ook kunnen zenuwen kapot gaan. Iemand kan dan doof worden bijvoorbeeld. Of verlamd raken aan een arm of been. 

    Een hersenvliesontsteking door een virus is meestal minder ernstig dan als een bacterie de oorzaak is. 

    Kijk voor meer informatie over hersenvliesontsteking bij kinderen op www.thuisarts.nl
    • Verschijnselen bij baby's:

      • hoge koorts (of heel soms een te lage temperatuur onder 36.5)
      • overgeven
      • minder/niet willen drinken
      • ontroostbaar huilen of kreunen
      • luierpijn: uw baby huilt tijdens het verschonen als u de beentjes richting het hoofd beweegt
      • bleke of vlekkerige huid
      • rood/paarse kleine vlekjes Als u drukt op de vlekjes, houden ze dezelfde kleur. Ze krijgen dus niet de normale kleur van de huid.
      • sufheid: niet normaal reageren, niet lachen, minder contact maken
      • steeds huilen of kreunen

      Bij jongeren en volwassenen:

      • hoge koorts (of heel soms een te lage temperatuur onder 36.5) 
      • een stijve nek: het lukt niet goed om de nek voorover te buigen
      • koude rillingen
      • erge hoofdpijn
      • overgeven
      • bleke of vlekkerige huid
      • rood/paarse kleine vlekjes Als u drukt op de vlekjes, houden ze dezelfde kleur. Ze krijgen dus niet de normale kleur van de huid.
      • sufheid
      Kijk voor meer informatie over hersenvliesontsteking bij kinderen op www.thuisarts.nl
          • Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

            • Receptcontrole

            De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

            • Overzicht van uw medicijnen

            Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

            • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

            Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

            • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

            Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

            • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

            De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

            • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

            Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

            • Medicatiebeoordeling

            Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

            • Zelfzorg

            Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

            • Bezorgservice

            Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

          • Meningokokken ACWY-vaccin en meningokokken C vaccin
            Meningokokken ACWY-vaccin en meningokokken C-vaccin bevatten onderdelen van dode menigokokkenbacteriën. Het lichaam maakt na injectie afweerstoffen tegen deze dode bacteriën. Als het lichaam dan in aanraking komt met levende meningokokken, kunnen de afweerstoffen deze bacteriën effectief bestrijden. Het Meningokokken ACWY-vaccin is is onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen.

            Haemophilus influenzae B-vaccin
            Haemophilus influenzae B-vaccin bevat onderdelen van dode bacteriën van het type Haemophilus influenzae B. Het lichaam maakt na injectie afweerstoffen tegen deze dode bacterien. Als het lichaam dan in aanraking komt met levende Haemophilus influenzae B, kunnen de afweerstoffen deze bacteriën effectief bestrijden.

            Pneumokokkenvaccin
            Pneumokokkenvaccin bevat onderdelen van bacteriën van het type pneumokokken. Na injectie van het pneumokkenvaccin maakt het lichaam afweerstoffen tegen de pneumokokkenbacteriën. Als het lichaam dan in aanraking komt met de levende pneumokokken kan het deze effectiever bestrijden. Het pneumokokkenvaccin is onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma voor kinderen.

            Penicilline-antibiotica
            Penicilline-antibiotica doden vele soorten bacteriën en hebben een goede opname in het lichaam. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei, waardoor de bacterie afsterft. Een aantal penicilline-antibiotica heeft een specifieke werking tegen bepaalde soorten ziekteverwekkers. Voorbeelden zijn amoxicilline en benzylpenicilline.

            Cefalosporine-antibiotica
            Cefalopsorine-antibiotica doden vele soorten bacterien. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei. Hierdoor kan de bacterie zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af. Een voorbeeld is cefotaxim.

            Bijnierschorshormonen
            Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, remmen de ontstekingsreactie van het lichaam. Een voorbeeld is dexamethason. Dexamethason wordt soms gebruikt bij hersenvliesontsteking die veroorzaakt wordt door een bacterie, maar alleen in combinatie met antibiotica. De antibiotica doden dan de bacterie die de ziekte veroorzaakt. Betamethason wordt gebruikt om de blijvende verschijnselen, doofheid of hersenschade, te voorkomen of te verminderen.

            Vancomycine
            Vancomycine doodt bepaalde soorten bacteriën. Een vancomycine-infuus wordt gebruikt als andere antibiotica niet helpen of niet gebruikt kunnen worden.

            Laatst bijgewerkt KNMP: 26-03-2020

            Laatst bijgewerkt NHG: 10-09-2018

            Disclaimer

            Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

            Vond u deze informatie nuttig?

            Thuisarts.nl

            De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

            Thuisarts.nl

            Vraag het de webapotheker

            Vraag het de webapotheker

            Vraag het de webapotheker

            Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.
            Informatie wordt bijgewerkt: