Klachten & ZiektesVeteranenziekte

Veteranenziekte

Klachten & ZiektesVeteranenziekte

Veteranenziekte

Wat is Veteranenziekte?Hoe herken ik Veteranenziekte?Wat kan ik zelf doen?Wat kan de apotheker voor mij doen?Welke medicijnen worden gebruikt bij Veteranenziekte?
  • Legionella is een bacterie die in water en aarde kan zitten. Als je die bacterie inademt, kun je er ziek van worden. De meeste mensen worden er niet ziek van.

    Heel soms kan iemand door de bacterie een ernstige longontsteking krijgen. Deze longontsteking heet veteranenziekte.
    Mensen jonger dan 40 jaar krijgen bijna nooit longontsteking door legionella.

    De legionella-bacterie kan in water zitten, en in tuinaarde en potgrond.

    Legionella kan groeien in stilstaand water met een temperatuur tussen de 25 en 45 graden.

    Als je druppeltjes water met legionella inademt, kun je besmet worden met de bacterie. Dat kan bijvoorbeeld in deze situaties gebeuren:

    • tijdens het douchen (als het water in je boiler of combiketel koeler dan 60 graden is)
    • als je de tuin sproeit met een tuinslang die lang in de zon heeft gelegen
    • als je een hogedrukspuit met warm water gebruikt
    • als je een apparaat gebruikt om de lucht vochtiger te maken in huis
    • als je een apparaat gebruikt bij slaap-apneu (CPAP-apparaat)
    • in een bubbelbad met luchtbellen in het water
    Niet besmet

    Door deze dingen kun je niet besmet worden:

    • apparaten waar de temperatuur regelmatig boven de 60 graden komt
      Je wordt niet ziek van een normale douche met een hete boiler.
    • apparaten die geen kleine druppeltjes water in de lucht verspreiden
      Je wordt niet ziek van bijvoorbeeld je koffiezetapparaat, strijkijzer, waterbakjes op de verwarming of een stoomapparaat.
    • een tuinslang of hogedrukspuit met koud water

    Je wordt ook niet ziek van het drinken van water waar legionella in zit.

    Iemand die ziek is door de legionella-bacterie kan niet iemand anders besmetten.

    Kijk voor meer informatie over Veteranenziekte op www.thuisarts.nl
    • De meeste mensen worden niet ziek als ze besmet worden met de legionella-bacterie.

      Soms: griep-klachten

      Sommige mensen krijgen wel klachten als ze de legionella-bacterie inademen. Ongeveer een week nadat ze besmet zijn, krijgen ze griep-klachten, zoals hoofdpijn, spierpijn, misselijk zijn en hoesten.

      Heel soms: ernstige longontsteking

      Heel soms krijgen mensen een ernstige longontsteking. Ze kunnen dan deze klachten krijgen:

      • hoesten
      • benauwd zijn
      • moeilijk of snel ademen
      • pijn bij het ademen of pijn in de borstkas
      • koorts (boven 38 graden)
      • in de war zijn
      • een erg ziek gevoel
      Kijk voor meer informatie over Veteranenziekte op www.thuisarts.nl
      • De kans dat iemand de legionella-bacterie krijgt, is al heel klein. Een paar tips om die kans nog kleiner te maken:

        • Zet de boiler of combiketel op 60 graden of hoger.
        • Laat apparaten die water sproeien na gebruik leeglopen. Doe dit bijvoorbeeld met je hogedrukspuit, tuinslang en plantenspuit.
        • Ontkalk de douche regelmatig.
        • Gebruik je een lucht-bevochtiger? Maak die elke week leeg en vul hem met afgekoeld gekookt water. Maak het apparaat ook regelmatig schoon.
        • Gebruik je een apneu-apparaat? Maak dat elke dag leeg en vul het met afgekoeld gekookt water. Maak het apparaat schoon volgens de gebruiksaanwijzing.
        • Heb je een bubbelbad? Maak dat regelmatig schoon volgens de gebruiksaanwijzing. Staat het bubbelbad in de tuin? Zorg dan dat er geen aarde in komt.

        Er is geen prik tegen de legionella-bacterie.

        Kijk voor meer informatie over Veteranenziekte op www.thuisarts.nl
            • Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

              • Receptcontrole

              De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

              • Overzicht van uw medicijnen

              Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

              • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

              Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

              • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

              Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

              • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

              De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

              • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

              Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

              • Medicatiebeoordeling

              Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

              • Leefstijl en uw medicijnen
              Leefstijl en medicijnen hebben invloed op elkaar. Uw apotheekteam kan met u bespreken wat dit voor u betekent. Het gaat bijvoorbeeld om:
              Andersom kunnen medicijnen ook invloed hebben op hoe u zich voelt. Daardoor kan het makkelijker of juist moeilijker zijn om gezonde gewoontes vol te houden.
               
              Heeft u vragen of wilt u meer weten over gezond leven? Ga dan naar uw apotheek of vraag om een persoonlijk gesprek. Meer informatie vindt u op “Uw apotheekteam ondersteunt bij gezonder leven”. Als u meer ondersteuning nodig heeft, kan het apotheekteam u adviseren over andere zorgverleners, zoals een diëtist, fysiotherapeut of leefstijlcoach. Ook weet het apotheekteam vaak wat er in uw buurt beschikbaar is, zoals een wandelgroep of buurtsportcoach.
               
              • Zelfzorg

              Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

              • Bezorgservice

              Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

            • Macrolide-antibiotica
              Macrolide-antibiotica zijn medicijnen die de groei van vele soorten bacteriën remmen. Ze grijpen in op de eiwitaanmaak binnen de bacterie. Een bacterie kan zonder eiwitten niet verder groeien. Hierdoor sterft de bacterie. Voorbeelden zijn claritromycine, azitromycine en erytromycine.

              Rifampicine
              Rifampicine doodt vele soorten bacteriën. Na inname verspreidt het middel zich via het bloed in het lichaam: het komt in de meeste weefsels terecht. Een nadeel is dat bacteriën snel ongevoelig kunnen worden voor rifampicine. Door rifampicine te combineren met andere antibiotica komt ongevoeligheid minder vaak voor.

              Ciprofloxacine 
              Ciprofloxacine doodt vele soorten bacteriën. Het blokkeert een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei. Hierdoor kan de bacterie zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af.

              Laatst bijgewerkt KNMP: 18-06-2026

              Laatst bijgewerkt NHG: 29-01-2025

              Disclaimer

              Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

              Thuisarts.nl

              De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

              Thuisarts.nl

              Informatie wordt bijgewerkt: