Noodanticonceptie

Noodanticonceptie

Trefwoord
naar klachten & ziektes

Noodanticonceptie

vergroot
terug naar boven

Wat is noodanticonceptie?

Noodanticonceptie kan worden toegepast om zwangerschap te voorkomen nadat u onbeschermde seks heeft gehad.

Of als de normale anticonceptie heeft gefaald. Bijvoorbeeld als het condoom is gescheurd, u de gewone pil bent vergeten of u heeft veel last gehad van braken of diarree, waardoor de gewone pil onbetrouwbaar is geworden.

Noodanticonceptie kan met een morning-afterpil of een morning-afterspiraal.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Als u niet zwanger wilt worden, kunt u het beste een voorbehoedmiddel gebruiken, zoals een condoom of een anticonceptiepil. Zie voor meer informatie de Klachten & ziektes-tekst Voorkomen van zwangerschap.

Bent u eenmaal zwanger, dan werkt noodanticonceptie niet. In dat geval kunt u eventueel nog een overtijdbehandeling of een abortus overwegen. Neem daarvoor contact op met uw huisarts. Zie voor meer informatie de Klachten en ziektes-tekst Afbreken van zwangerschap.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

In de volgende gevallen kun je het best je huisarts raadplegen.

  • Als het al langer dan 120 uur (5 dagen) geleden is dat je onbeschermde seks had.
  • Als je in korte tijd meerdere keren de morning-afterpil hebt gebruikt. Je kunt de morning-afterpil met levonorgestrel dan nog wel gebruiken, maar het is beter om een andere vorm van langdurige anticonceptie te kiezen. Bijvoorbeeld de anticonceptiepil; die is veel betrouwbaarder dan de morning-afterpil.
  • Als je al zwanger kunt zijn van eerdere onbeschermde seks.
  • Als je weet dat je overgevoelig bent voor levonorgestrel of ulipristal, een ernstige leverfunctiestoornis hebt, acute porfyrie, de ziekte van Crohn of een ander ernstig maagdarmprobleem.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

De apotheker kunt u helpen te bepalen of noodanticonceptie in uw geval nodig is. Wilt u een persoonlijk gesprek hebben, dan kan dat in een aparte spreekkamer. Vraag ernaar. De apotheker of de apothekersassistent zal u vragen stellen: over uw menstruatie, het gebruik van de anticonceptiepil of andere voorbehoedmiddelen, en wanneer u seks heeft gehad. Als dat nodig is, zal hij u noodanticonceptie adviseren.

Soms is noodanticonceptie niet nodig, maar moet u wel andere maatregelen nemen, zoals het gebruik van een condoom bij seks op de 7 dagen na het vergeten van de pil. En in sommige gevallen (bijvoorbeeld als het te laat is voor noodanticonceptie) zal de apotheker u verwijzen naar uw huisarts.

Situaties waarin u het best advies kunt vragen

U heeft niets gebruikt of het condoom is gescheurd
Hoe groot de kans op zwangerschap precies is, hangt ervan af. Hoe ver bent u in uw menstruatiecyclus, bent u rond uw vruchtbare periode? Maar er is altijd een kans aanwezig dat u zwanger wordt. Dus: als u niet zwanger wilt worden, is noodanticonceptie altijd nodig.

U gebruikt de anticonceptiepil (combinatiepil)
Die slikt u 3 weken achterelkaar, gevolgd door een stopweek. De pil is betrouwbaar nadat u hem minstens 7 dagen achterelkaar hebt geslikt en als de stopweek niet langer was dan 7 dagen.

Vraag uw apotheker om advies over noodanticonceptie als

  • u meer dan 36 uur te laat bent begonnen met een nieuwe strip;
  • u in de eerste week van de pilstrip minstens 2 pillen heeft vergeten (meer dan 12 uur te laat hebt ingenomen);
  • u in de tweede of derde week van de pilstrip minstens 4 pillen heeft vergeten (meer dan 12 uur te laat hebt ingenomen).

U gebruikt de minipil
Hierbij is er geen stopweek.

Vraag uw apotheker om advies over noodconceptie als

  • u de minipil meer dan 12 uur te laat heeft ingenomen.

U gebruikt de anticonceptiering
Een ring die u 3 weken achter elkaar in u vagina draagt, dan volgt een stopweek, daarna breng u een nieuwe ring in. Vraag uw apotheker om advies over noodanticonceptie als

  • u te laat bent begonnen met een nieuwe ring (dus als de stopweek langer was dan 7 dagen);
  • de ring meer dan 3 uur uit de vagina is geweest;
  • u meer dan een week te laat de ring uit de vagina heeft verwijderd.

U gebruikt de anticonceptiepleister
U plakt eens per week een pleister, 3 weken achter elkaar. Daarna is er een stopweek.

Vraag uw apotheker om advies over noodconceptie als

  • u in de eerste week te laat bent begonnen met een nieuwe pleister (dus als de stopweek langer was dan 7 dagen);
  • u in de tweede of derde week meer dan 48 uur te laat bent begonnen met een nieuwe pleister;
  • de pleister meer dan 24 uur achterelkaar van de huid af is geweest.

Apothekersadvies na gebruik van de morning-afterpil
Als u de morning-afterpil heeft ingenomen, let dan op het volgende.

  • Als u moet braken binnen 3 uur na het innemen van de morning-afterpil, neem dan zo snel mogelijk een volledige nieuwe dosis. 's Avonds of 's nachts kunt u een nieuwe verpakking halen in de dienstdoende apotheek.
  • Na het nemen van de morning-afterpil komt de menstruatie meestal op dezelfde dag als verwacht, maar soms ook een paar dagen eerder of later. Als de menstruatie uitblijft of de bloeding die optreedt lichter is dan normaal, doe dan een zwangerschapstest. Is de zwangerschapstest negatief en blijft de menstruatie verder uit, herhaal de test dan na 1 week.
  • Als u de anticonceptiepil gebruikt, blijf deze dan gebruiken tot de strip op is. Maar de pil is niet direct betrouwbaar.
    • Gebruikt u de morning-afterpil met levonorgestrel? Dan moet u gedurende 7 dagen een condoom gebruiken als u seks heeft.
    • Gebruikt u de morning-afterpil met ulipristal? Dan moet u tot de volgende menstruatie een condoom gebruiken als u seks heeft.
  • Als u geen anticonceptie gebruikt, bent u ook vruchtbaar na de morning-afterpil. Gebruik dus een condoom bij de seks.

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij noodanticonceptie?

Morning-afterpil met levonorgestrel
De morning-afterpil met levonorgestrel gaat de eisprong tegen en voorkomt dat de bevruchte eicel zich nestelt in de baarmoeder. Hierdoor voorkomt het een zwangerschap. Neem het zo snel mogelijk na de onbeschermde geslachtsgemeenschap in. Het beste is nog binnen 12 uur, maar in elk geval binnen 72 uur (3 dagen).

Morning-afterpil met ulipristal
De morning-afterpil met ulipristal gaat de eisprong tegen. Hierdoor voorkomt het een zwangerschap. Neem het zo snel mogelijk na de onbeschermde geslachtsgemeenschap in. Het beste is nog binnen 24 uur, maar in ieder geval binnen 120 uur (vijf dagen).

Morning-afterspiraal (koperspiraal)
De morning-afterspiraal (koperspiraal) wordt in de baarmoeder ingebracht door uw huisarts. Het bevat koper, maar geen hormonen. Het maakt zaadcellen die de baarmoeder binnenkomen onvruchtbaar. Ook maakt het de binnenkant van de baarmoeder minder geschikt voor het innestelen van een eventueel bevruchte eicel. Het moet binnen 5 dagen (120 uur) na de onbeschermde geslachtsgemeenschap worden ingebracht. Het kan hier 5-10 jaar blijven zitten als langdurige vorm van anticonceptie.

Laatst bijgewerkt KNMP: 24-05-2018

Disclaimer

Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Medicijnen te gebruiken bij noodanticonceptie

Vind een apotheek

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!