Klachten & ZiektesNoodanticonceptie

Noodanticonceptie

Klachten & ZiektesNoodanticonceptie

Noodanticonceptie

Wat is Noodanticonceptie?Wat kan ik zelf doen?In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?Wat kan de apotheker voor mij doen?Welke medicijnen worden gebruikt bij Noodanticonceptie?
  • Noodanticonceptie kunt u gebruiken om een zwangerschap te voorkomen nadat u onbeschermde seks heeft gehad. Onbeschermde seks is seks zonder anticonceptie, zoals een condoom of de anticonceptiepil.

    U kunt noodanticonceptie ook gebruiken als uw gewone anticonceptie niet goed heeft gewerkt. Bijvoorbeeld als:

    • het condoom is gescheurd;
    • u de gewone pil (anticonceptiepil) bent vergeten
    • u heeft overgegeven of u heeft erge diarree gehad. Hierdoor kan de gewone pil minder goed werken. 

    Er zijn 2 soorten noodanticonceptie: de morning-afterpil en het morning-afterspiraaltje. De morning-afterpil kunt u bij de apotheek kopen. Het morning-afterspiraaltje wordt door de huisarts geplaatst. 

    • Wilt u niet zwanger worden? Gebruik dan een voorbehoedmiddel, zoals een condoom of een anticonceptiepil. Meer informatie leest u in de Klachten & ziektes-tekst Voorkomen van zwangerschap.

      Bent u al zwanger? Dan werkt noodanticonceptie niet meer. Wilt u de zwangerschap stoppen? Neem dan contact op met uw huisarts. Meer informatie leest u in de Klachten en ziektes-tekst Afbreken van zwangerschap.

      • Neem in deze situaties contact op met uw huisarts: 

        • Het is langer dan 5 dagen (120 uur) geleden is dat u onbeschermde seks had.
        • U heeft in korte tijd meerdere keren de morning-afterpil gebruikt. Bespreek met uw huisarts welke anticonceptie beter bij u past.
        • U wilt liever een morning-afterspiraaltje.
        • U kunt al zwanger zijn door eerdere onbeschermde seks.
        • U denkt dat u een SOA heeft.
        • U heeft seks gehad tegen uw wil. U kunt ook anoniem bellen of chatten met het Centrum Seksueel Geweld.
        • U weet dat u allergisch bent voor levonorgestrel of ulipristal.
        • U heeft een ernstige ziekte van de lever, acute porfyrie, de ziekte van Crohn of een andere ernstige ziekte van uw maag of darmen. 
        • De apotheker kunt u helpen te bepalen of noodanticonceptie in uw geval nodig is. Wilt u een persoonlijk gesprek hebben? Dan kan dat in een aparte spreekkamer. De apotheker of de apothekersassistent stelt u vragen over uw menstruatie, het gebruik van de anticonceptiepil of andere voorbehoedsmiddelen, en wanneer u seks heeft gehad. De apotheker kan u noodanticonceptie adviseren.

          Soms is noodanticonceptie niet nodig, maar moet u wel andere maatregelen nemen. Bijvoorbeeld condooms gebruiken na het vergeten van de pil. En in sommige gevallen zal de apotheker u verwijzen naar uw huisarts. Bijvoorbeeld als de seks zonder bescherming langer dan 5 dagen geleden was.

          Wanneer is noodanticonceptie nodig?

          Noodanticonceptie kan nodig zijn in deze situaties:

          • U heeft geen anticonceptie gebruikt. Of het condoom is gescheurd. 
            U kunt dan zwanger worden. De kans op zwangerschap hangt af van het moment in uw menstruatiecyclus. Maar er is altijd een kans aanwezig dat u zwanger wordt. Wilt u niet zwanger worden? Gebruik dan noodanticonceptie. Twijfelt u? Overleg dan met uw apotheker of huisarts.
          • U gebruikt de anticonceptiepil, maar u bent een pil vergeten.
            Kijk bij de informatie over uw anticonceptiepil op deze site. Lees wat u moet doen bij het kopje 'Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?'. Twijfelt u? Overleg dan met uw apotheker of huisarts.

          Wat adviseert uw apotheker na gebruik van de morning-afterpil?

          Heeft u de morning-afterpil gebruikt? Let dan op het volgende:

          • Neem de morning-afterpil zo snel mogelijk na onbeschermde seks.
            Heeft u de morning-afterpil 's avonds of 's nachts nodig? Dan kunt u naar de dienstapotheek.
            • Gebruikt u de morning-afterpil met levonorgestrel? Neem deze binnen 3 dagen na de seks.
            • Gebruikt u de morning-afterpil met ulipristal? Neem deze binnen 5 dagen na de seks.
          • Let op wanneer u weer ongesteld wordt. 
            Meestal wordt u rond de normale tijd ongesteld. Soms is dit een paar dagen eerder of later. De morning-afterpil voorkomt niet altijd een zwangerschap. Bent u meer dan 7 dagen te laat ongesteld? Of verliest u minder bloed dan normaal? Doe dan een zwangerschapstest. Is de zwangerschapstest negatief en wordt u niet ongesteld? Neem dan contact op met uw arts.
          • Moet u binnen 3 uur na het innemen overgeven? Of heeft u binnen 3 uur waterdunne diarree?
            Neem dan zo snel mogelijk opnieuw een hele dosis. 's Avonds of 's nachts kunt u een nieuwe verpakking halen bij de dienstapotheek.
          • Gebruikt u de anticonceptiepil? 
            Blijf de pil gebruiken tot de strip leeg is. De anticonceptiepil beschermt niet meteen weer goed tegen zwangerschap.
            • Heeft u een morning-afterpil met levonorgestrel gebruikt? Gebruik 7 dagen een condoom als u seks heeft.
            • Heeft u een morning-afterpil met ulipristal gebruikt? Gebruik een condoom als u seks heeft, tot u weer ongesteld wordt.
          • Gebruikt u geen anticonceptie? 
            Na de morning-afterpil kunt u opnieuw zwanger worden. Wilt u niet zwanger worden? Gebruik dan een condoom als u seks heeft. Of gebruik een andere vorm van anticonceptie.
          • De morning-afterpil beschermt niet tegen SOA's.
            Een SOA is een ziekte die u door seks kunt krijgen. Gebruik een condoom om de kans op een SOA kleiner te maken.
          • Gebruik de morning-afterpil liever niet vaak kort na elkaar. 
            Heeft u vaker anticonceptie nodig? Kies dan liever voor anticonceptie die u langere tijd kunt gebruiken. Bijvoorbeeld de anticonceptiepil. Overleg hierover met uw apotheker of arts. Meer informatie leest u in het thema Anticonceptiepil.
            • Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

              • Receptcontrole

              De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

              • Overzicht van uw medicijnen

              Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

              • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

              Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

              • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

              Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

              • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

              De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

              • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

              Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

              • Medicatiebeoordeling

              Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

              • Leefstijl en uw medicijnen
              Leefstijl en medicijnen hebben invloed op elkaar. Uw apotheekteam kan met u bespreken wat dit voor u betekent. Het gaat bijvoorbeeld om:
              Andersom kunnen medicijnen ook invloed hebben op hoe u zich voelt. Daardoor kan het makkelijker of juist moeilijker zijn om gezonde gewoontes vol te houden.
               
              Heeft u vragen of wilt u meer weten over gezond leven? Ga dan naar uw apotheek of vraag om een persoonlijk gesprek. Meer informatie vindt u op “Uw apotheekteam ondersteunt bij gezonder leven”. Als u meer ondersteuning nodig heeft, kan het apotheekteam u adviseren over andere zorgverleners, zoals een diëtist, fysiotherapeut of leefstijlcoach. Ook weet het apotheekteam vaak wat er in uw buurt beschikbaar is, zoals een wandelgroep of buurtsportcoach.
               
              • Zelfzorg

              Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

              • Bezorgservice

              Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

            • Morning-afterpil met levonorgestrel
              De morning-afterpil met levonorgestrel gaat de eisprong tegen en voorkomt dat de bevruchte eicel zich nestelt in de baarmoeder. Hierdoor voorkomt het een zwangerschap. Neem het zo snel mogelijk na de onbeschermde seks in. Het beste is nog binnen 12 uur, maar in elk geval binnen 72 uur (3 dagen).

              Morning-afterpil met ulipristal
              De morning-afterpil met ulipristal gaat de eisprong tegen. Hierdoor voorkomt het een zwangerschap. Neem het zo snel mogelijk na de onbeschermde seks in. Het beste is nog binnen 24 uur, maar in ieder geval binnen 5 dagen.

              Morning-afterspiraaltje (koperspiraaltje)
              Het morning-afterspiraaltje (koperspiraaltje) wordt in de baarmoeder ingebracht door uw arts. Het bevat koper, maar geen hormonen. Het maakt de binnenkant van de baarmoeder minder geschikt voor het innestelen van een eventueel bevruchte eicel. Ook maakt het zaadcellen die de baarmoeder binnenkomen minder vruchtbaar. Het moet binnen 5 dagen (120 uur) na de onbeschermde seks worden ingebracht. Het kan hier 5 jaar blijven zitten als anticonceptie voor een langere tijd.

              Laatst bijgewerkt KNMP: 04-11-2026

              Disclaimer

              Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

              Vind een apotheek

              Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

              Vind een apotheek

              Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.
              Vind een apotheek blob
              Informatie wordt bijgewerkt: