Ziekte van Cushing

Ziekte van Cushing

Trefwoord
naar klachten & ziektes

Ziekte van Cushing

Wat is ziekte van cushing?

Bij het syndroom van Cushing heeft u klachten doordat er te veel cortisol in uw lichaam is.

Cortisol is een hormoon dat veel doet in uw lichaam. U kunt er teveel van hebben:

  • omdat uw lichaam zelf te veel cortisol maakt
  • of omdat u medicijnen gebruikt met cortisol erin.

Uw lichaam maakt cortisol in de buitenkant van de bijnieren. Dit heet de schors van de bijnier. De bijnieren zitten net boven de nieren.

Cortisol heeft belangrijke taken in het lichaam, zoals:

  • meehelpen aan een goed slaap-waakritme
  • ervoor zorgen dat het lichaam snel kan reageren op stress als dat nodig is
  • het lichaam beschermen tegen infecties

Het syndroom van Cushing kan op verschillende manieren ontstaan:

  • Door het gebruik van medicijnen met cortisol erin (of stoffen die lijken op cortisol), zoals huidzalven of injecties. Dit is de meest voorkomende oorzaak.
  • Door een te hoge aanmaak van cortisol door het lichaam zelf.

Mogelijke oorzaken van een te grote aanmaak van cortisol in het lichaam zijn:

  • een gezwel in een klier onderaan de hersenen. Deze klier heet de hypofyse. De hypofyse maakt een hormoon dat ervoor zorgt dat de bijnieren cortisol maken. Dit hormoon van de hypofyse heet adrenocorticotroop hormoon. Door het gezwel maakt de hypofyse meer van dit hormoon. Meer van dit hormoon zorgt vervolgens voor meer aanmaak van cortisol. Dit heet de ziekte van Cushing. Zo’n gezwel in de hypofyse heet hypofyse-adenoom. Het is meestal goedaardig.
  • een gezwel in de bijnier. Hierdoor maakt de bijnier te veel cortisol. Dit heet Bijnier Cushing.
  • te veel aanmaak van de hormonen adrenocorticotroop hormoon (ACTH) of corticotropine releasing hormone. Bijvoorbeeld door een gezwel in de longen of de alvleesklier.
  • een genetisch syndroom, bijvoorbeeld multiple endocriene neoplasie type 1. 
Kijk voor meer informatie over Ziekte van Cushing op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik ziekte van cushing?

Het syndroom van Cushing kan allerlei klachten en verschijnselen geven, zoals:

  • een typische verdeling van vet: meer vet rond de buik (centrale obesitas) en de nek (buffalo hump)
  • afbraak van spieren met als gevolg dunne armen en benen en minder spierkracht
  • zwaarder worden
  • een rond en opgeblazen gezicht met rode blosjes (moonface)
  • hoge bloeddruk
  • een te hoge bloedsuiker (suikerziekte)
  • puistjes (acne)
  • een dunne en broze huid, sneller dan normaal blauwe plekken
  • huidstriemen op de buik en billen (striae)
  • vermoeidheid
  • slaapproblemen
  • geheugen- en concentratieproblemen
  • menstruatieproblemen bij vrouwen (de menstruatie kan wegblijven)
  • verminderde vruchtbaarheid
  • brozere botten (botontkalking )
  • psychische problemen, zoals stemmingswisselingen
Kijk voor meer informatie over Ziekte van Cushing op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij ziekte van cushing?

Bijnierschorshormonen
Bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd. Het wordt gebruikt als substitutietherapie bij bijnierziekten. Substitutietherapie betekent dat men een tekort aan een lichaamseigen stof aanvult met een medicijn. Dit is het geval bij de ziekte van Cushing, nadat de bijnieren zijn verwijderd. Voorbeelden zijn cortison, dexamethason, hydrocortison en prednisolon.

Remmers bijnierhormonen
De aanmaak van hormonen door de bijnieren wordt geremd door deze geneesmiddelen. Het wordt gebruikt als de oorzaak onduidelijk is, als een andere behandeling niet mogelijk is of als aanvulling op een andere behandeling. Voorbeelden zijn ketoconazol, metyrapon en mitotaan.

Laatst bijgewerkt NHG: 18-09-2017

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag het de webapotheker

Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.