Klachten & ZiektesClusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn

Klachten & ZiektesClusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn

Wat is Clusterhoofdpijn?Hoe herken ik Clusterhoofdpijn?In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?Wat kan de apotheker voor mij doen?Welke medicijnen worden gebruikt bij Clusterhoofdpijn?
  • Bij clusterhoofdpijn heb je heel heftige pijn aan 1 kant van je hoofd: rechts of links. Meestal rond of achter je oog. Dit heet een aanval. 

    De aanvallen komen steeds terug, weken of maanden achter elkaar. Daarna weer een tijd niet.

    Clusterhoofdpijn komt weinig voor. Mannen hebben het vaker dan vrouwen. Meestal beginnen de klachten als je tussen 20 en 40 jaar bent.

    Artsen weten niet precies hoe iemand clusterhoofdpijn krijgt.

    Het heeft te maken met een zenuw in je gezicht die gevoel doorgeeft aan de hersenen. En ook met een deel van je hersenen dat regelt wanneer je slaapt en wakker bent (hypothalamus). Misschien dat sommige mensen daarom 's avonds of 's nachts aanvallen hebben.

    Wat kan een aanval uitlokken?

    Heb je een periode met hoofdpijn-aanvallen? Deze dingen kunnen ervoor zorgen dat een aanval begint: 

    • Je drinkt alcohol.
    • Je gebruikt medicijnen die je bloedvaten wijder maken (nitraten).
    • Je maakt een lange vliegreis.
    • Je bent hoog in de bergen. 
    Kijk voor meer informatie over Clusterhoofdpijn op www.thuisarts.nl
    • Bij een aanval van clusterhoofdpijn voel je dit:

      • Je hebt pijn aan 1 kant van je hoofd: rechts of links. 
      • De pijn zit achter of rond je oog. 
      • De pijn is heel heftig. En voelt stekend of brandend.
      • De pijn komt opeens. Je voelt dus niet dat de hoofdpijn eraan komt.

      Een aanval duurt tussen 15 minuten en 3 uur. Vaak komt de hoofdpijn op een vaste tijd. Meestal aan het eind van de middag of begin van de nacht.

      Ook andere symptomen aan 1 kant van je hoofd

      Vaak heb je ook 1 of meer andere klachten, aan de kant van de hoofdpijn:

      • Je oog is rood of traant.
      • Je neus is verstopt. 
      • Je hebt een loopneus. Er komt dan waterig snot uit je neus.
      • Je ooglid is dik of hangt een beetje.
      • Je pupil is kleiner. 
      • Je zweet veel in je gezicht.
      Bewegen en onrustig gevoel

      De pijn is vaak zo heftig dat je moet bewegen. Je voelt je onrustig. Je loopt bijvoorbeeld heen en weer. Of je beweegt druk als je zit.

      Verschil met migraine

      Ook bij migraine heb je een hoofdpijn-aanval aan 1 kant. De hoofdpijn bij migraine duurt meestal langer: tussen de 4 uur en 3 dagen. Ook wil je meestal stil liggen, ben je misselijk, kun je niet tegen licht of geluid en kun je vlak voor de hoofdpijn een aura hebben. Dit is bij clusterhoofdpijn niet zo. 

      Kijk voor meer informatie over Clusterhoofdpijn op www.thuisarts.nl
      • Spoed: Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij heel heftige hoofdpijn die je nooit eerder hebt gehad.

        In deze situaties maak je op werkdagen een afspraak bij je arts in het ziekenhuis:

        • Je medicijnen helpen te weinig bij aanvallen van clusterhoofdpijn.
        • Je wilt andere medicijnen proberen om minder aanvallen te hebben.

        Krijg je andere hoofdpijn-klachten? Lees wanneer je je huisarts moet bellen.

        Kijk voor meer informatie over Clusterhoofdpijn op www.thuisarts.nl
            • Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

              • Receptcontrole

              De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

              • Overzicht van uw medicijnen

              Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

              • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

              Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

              • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

              Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

              • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

              De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

              • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

              Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

              • Medicatiebeoordeling

              Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

              • Leefstijl en uw medicijnen
              Leefstijl en medicijnen hebben invloed op elkaar. Uw apotheekteam kan met u bespreken wat dit voor u betekent. Het gaat bijvoorbeeld om:
              Andersom kunnen medicijnen ook invloed hebben op hoe u zich voelt. Daardoor kan het makkelijker of juist moeilijker zijn om gezonde gewoontes vol te houden.
               
              Heeft u vragen of wilt u meer weten over gezond leven? Ga dan naar uw apotheek of vraag om een persoonlijk gesprek. Meer informatie vindt u op “Uw apotheekteam ondersteunt bij gezonder leven”. Als u meer ondersteuning nodig heeft, kan het apotheekteam u adviseren over andere zorgverleners, zoals een diëtist, fysiotherapeut of leefstijlcoach. Ook weet het apotheekteam vaak wat er in uw buurt beschikbaar is, zoals een wandelgroep of buurtsportcoach.
               
              • Zelfzorg

              Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

              • Bezorgservice

              Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

            • Behandeling van een aanval van clusterhoofdpijn
              Onderstaande middelen worden voorgeschreven om bij een aanval van clusterhoofdpijn de pijn te bestrijden.

              • Zuurstof wordt bij aanvallen van clusterhoofdpijn geïnhaleerd via een mondmasker. Hoe zuurstof precies werkt bij clusterhoofdpijn is niet bekend. Bij clusterhoofdpijn zijn de bloedvaten in de hersenen mogelijk verwijd. Vernauwing van deze bloedvaten door de zuurstof speelt daarom wellicht een rol. Zuurstof werkt goed bij een aanval van clusterhoofdpijn, maar behandeling met zuurstof is niet erg praktisch, omdat de zuurstoftanks groot en onhandig zijn.
              • Sumatriptan vernauwt de bloedvaten in de hersenen. Bovendien remt het de afgifte van stoffen die ontstekingen kunnen veroorzaken en zorgt het ervoor dat een `pijnbericht` via de zenuwen niet of minder sterk in de hersenen aankomt. Voor de behandeling van clusterhoofdpijn worden injecties met sumatriptan voorgeschreven. De tableten met sumatriptan werken namelijk te langzaam.
              • Ergotamine wordt een heel enkele keer, als andere medicijnen onvoldoende effect hebben, gebruikt om clusterhoofdpijn te behandelen. De werkzaamheid is echter gering. Coffeïne wordt toegevoegd aan ergotamine, omdat het de opname van ergotamine in het lichaam verbetert.

              Voorkomen van aanvallen
              Onderstaande middelen worden voorgeschreven om clusterhoofdpijn te voorkomen.

              • Verapamil. Hoe verapamil precies werkt bij clusterhoofdpijn is niet bekend. Wel weten we dat verapamil de doorbloeding achter het oog verbeterd. Zo ontstaat er minder snel een zuurstoftekort dat een aanval van clusterhoofdpijn kan veroorzaken. De werkzaamheid van verapamil neemt na langdurig gebruik geleidelijk af. Na een stopperiode van enkele maanden keert de werking weer terug.
              • Lithium. Hoe lithium precies werkt bij clusterhoofdpijn is niet bekend. Het werkt niet bij iedereen en er kleven ook een aantal nadelen aan het gebruik, zoals bijwerkingen en wisselwerkingen met andere geneesmiddelen. Het wordt alleen gebruikt bij clusterhoofdpijn als verapamil onvoldoende helpt of niet gebruikt kan worden. Het is dan vooral geschikt voor langdurig gebruik door mensen die langere tijd, verschillende maanden of jaren, last hebben van clusterhoofdpijn.
              • Pizotifeen remt de effecten van bepaalde lichaamseigen stoffen. Pizotifeen wordt soms gebruikt om de aanvallen van clusterhoofdpijn te voorkomen, als andere middelen onvoldoende effect hebben of niet gebruikt kunnen worden. Het effect van pizotifeen is meestal gering.
              • Ergotamine wordt een heel enkele keer, als andere medicijnen onvoldoende effect hebben, gebruikt om de aanvallen te voorkomen. Het effect daarvan is meestal maar gering.
              • Prednison wordt soms gedurende enkele weken gebruikt om de stopperiode die bij langdurig gebruik van verapamil moet worden ingelast, te overbruggen.

              Laatst bijgewerkt KNMP: 25-11-2019

              Laatst bijgewerkt NHG: 24-09-2026

              Disclaimer

              Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

              Thuisarts.nl

              De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

              Thuisarts.nl

              Informatie wordt bijgewerkt: