Klachten & ZiektesOvergewicht

Overgewicht

Klachten & ZiektesOvergewicht

Overgewicht

Wat is Overgewicht?Wat kan de apotheker voor mij doen?Welke medicijnen worden gebruikt bij Overgewicht?
  • Doe deze 2 dingen:

    1. Bereken je BMI

    Op de website van het Voedingscentrum kun je je BMI berekenen. Dat getal zegt of je gewicht past bij hoe lang je bent.

    • Is je BMI tussen 18,5 en 25? Je hebt een gezond gewicht.
    • Is je BMI tussen 25 en 30? Je bent te zwaar. Een ander woord is overgewicht.
    • Is je BMI 30 of hoger? Je bent veel te zwaar. Een ander woord is obesitas.
    2. Doe een meetlint om je middel

    Doe een meetlint om je middel op de plek waar je buik het dikst is. Hoeveel centimeter je meet, vertelt hoeveel vet je op je buik hebt. Op de website van het Voedingscentrum staat meer uitleg en een video over hoe je meet met een meetlint.

    Bij vrouwen:

    • Is het getal kleiner dan 80 centimeter? Je hebt een gezond gewicht.
    • Is het getal tussen 80 en 88 centimeter? Je bent te zwaar (overgewicht).
    • Is het getal 88 centimeter of groter? Je bent veel te zwaar (obesitas).

    Bij mannen:

    • Is het getal kleiner dan 94 centimeter? Je hebt een gezond gewicht.
    • Is het getal tussen 94 en 102 centimeter? Je bent te zwaar (overgewicht).
    • Is het getal 102 centimeter of groter? Je bent veel te zwaar (obesitas).

    Er zijn vaak meer oorzaken waardoor je te zwaar wordt.
    Bijvoorbeeld 1 of meer van deze dingen:

    Eten, drinken, bewegen en slapen
    • Je eet of drinkt te veel ongezonde dingen.
    • Je beweegt te weinig.
    • Je slaapt te weinig.
    Problemen met werk of geld
    • Je hebt bijvoorbeeld geen werk meer.
    • Of je hebt schulden.
    Hoe je je voelt
    • Je voelt je niet fijn. Je bent bijvoorbeeld bang of somber. Of je hebt lange tijd stress en het lukt niet om te ontspannen. Je lichaam maakt dan stoffen waardoor je zwaarder kunt worden. Of je wordt zwaarder doordat je meer eet om je beter te voelen.
    • Het gaat niet goed op je werk, met vrienden of thuis. Hiervan heb je lange tijd stress. Daardoor kun je zwaarder worden.
    • Je hebt erg nare dingen meegemaakt. Hier denk je nog vaak aan terug.
    Medicijnen
    • Je gebruikt medicijnen die als bijwerking hebben dat je zwaarder wordt. Of je hebt vroeger medicijnen gebruikt die deze bijwerking hebben.
    Je lichaam
    • Je hebt een ziekte waardoor je te zwaar bent. Bijvoorbeeld een ziekte van je schildklier.
    • De hormonen in je lichaam veranderen. Vrouwen merken dat ze zwaarder worden na een zwangerschap of in de overgang.
    • Je hebt een erfelijke aanleg om te zwaar te worden.

    Je kunt deze vragenlijst van het Erasmus MC invullen: Check Oorzaken Overgewicht. Zo kom je meer te weten over waardoor jij te zwaar bent. Invullen duurt ongeveer 25 minuten. Je kunt de vragenlijst bespreken met je arts.

    Te zwaar zijn heeft een aantal nadelen.

    Steeds minder fit

    Als je te zwaar bent, kost het je meer moeite om te bewegen. Je wordt sneller moe. Je zweet meer. En je hebt sneller moeite met ademen. Het wordt bijvoorbeeld lastiger om op te staan uit je stoel en om trap te lopen. Omdat dit lastiger wordt, heb je er minder zin in. Daardoor ga je misschien steeds minder bewegen. En voel je je steeds minder fit.

    Grotere kans op ziektes

    Als je te zwaar bent, heb je een grotere kans om deze ziektes te krijgen:

    • hoge bloeddruk
    • ziektes van je hart en bloedvaten, zoals een hartaanval of een beroerte
    • diabetes
    • klachten van je gewrichten
    • galstenen
    • lever-vervetting
    • kanker
    Problemen voor vrouwen
    • moeilijker zwanger worden
    • een grotere kans op problemen tijdens je zwangerschap
    Problemen voor mannen
    • problemen met het stijf worden van je penis
    Kijk voor meer informatie over Overgewicht op www.thuisarts.nl
    • Medicijnen als mogelijke oorzaak 

      Overgewicht heeft niet altijd één oorzaak. Ook sommige medicijnen kunnen ervoor zorgen dat u zwaarder wordt. Bijvoorbeeld doordat u meer zin heeft om te eten of doordat de  stofwisseling verandert. Voorbeelden zijn medicijnen tegen depressie (antidepressiva), medicijnen tegen psychose (antipsychotica), corticosteroïden, sommige bloeddrukverlagers en sommige medicijnen bij diabetes, zoals insuline.  

      Is dat het geval? Dan bekijkt het apotheekteam samen met u of u kunt overstappen op een medicijn dat minder invloed heeft op de eetlust of stofwisseling.

      Leefstijl en gedragsverandering 

      Bij de aanpak van overgewicht staan een gezonde leefstijl en gedragsverandering centraal. Uw apotheekteam kan u ondersteunen bij:

      • verbinding. Weten wat voor u belangrijk is in het leven én mensen hebben om dat mee te delen. 

      Uw apotheekteam kan u ook informeren over de GLI (gecombineerde leefstijlinterventie). Dit is een begeleide aanpak met aandacht voor voeding, beweging en gedrag. Ook zijn er andere vormen van ondersteuning bij u in de buurt, zoals een buurtsportcoach of leefstijlcoach. 

      Begeleiding bij medicijnen bij overgewicht of obesitas  

      In sommige gevallen schrijft de arts medicijnen voor om af te vallen, zoals semaglutide en bupropion met naltrexon. Als u deze medicijnen gebruikt, is goede begeleiding belangrijk, bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat uw spieren sterk blijven. Uw apotheekteam begeleidt u daarom bij het gebruik.

        • Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

          • Receptcontrole

          De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

          • Overzicht van uw medicijnen

          Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

          • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

          Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

          • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

          Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

          • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

          De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

          • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

          Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

          • Medicatiebeoordeling

          Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

          • Leefstijl en uw medicijnen
          Leefstijl en medicijnen hebben invloed op elkaar. Uw apotheekteam kan met u bespreken wat dit voor u betekent. Het gaat bijvoorbeeld om:
          Andersom kunnen medicijnen ook invloed hebben op hoe u zich voelt. Daardoor kan het makkelijker of juist moeilijker zijn om gezonde gewoontes vol te houden.
           
          Heeft u vragen of wilt u meer weten over gezond leven? Ga dan naar uw apotheek of vraag om een persoonlijk gesprek. Meer informatie vindt u op “Uw apotheekteam ondersteunt bij gezonder leven”. Als u meer ondersteuning nodig heeft, kan het apotheekteam u adviseren over andere zorgverleners, zoals een diëtist, fysiotherapeut of leefstijlcoach. Ook weet het apotheekteam vaak wat er in uw buurt beschikbaar is, zoals een wandelgroep of buurtsportcoach.
           
          • Zelfzorg

          Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

          • Bezorgservice

          Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

        • Orlistat
          Orlistat is een vermageringsmiddel. Het werkt in de darmen en vermindert daar de omzetting van vet in stoffen die in het lichaam kunnen worden opgenomen. Daardoor blijft meer vet achter in de darmen. Dit vet komt er via de ontlasting weer uit.

          Incretine-achtige stoffen
          Deze medicijnen verhogen het gevoel van verzadiging en verminderen het gevoel van trek en honger. Dit leidt tot minder voedselinname. Het verlaagt hierdoor het lichaamsgewicht. Voorbeelden zijn liraglutide, semaglutide en tirzepatide.

          Bupropion met naltrexon
          Bupropion en naltrexon verminderen samen het gevoel van trek en honger. Dit leidt tot minder behoefte om te gaan eten. Hierdoor zal het lichaamsgewicht minder worden.

          Ursodeoxycholzuur
          Mensen met overgewicht die meer dan 1,5 kilo per week afvallen hebben meer kans op galstenen. Om dit te voorkomen schrijven artsen soms ursodeoxycholzuur voor. Dit medicijn lost galstenen op.

          Laatst bijgewerkt KNMP: 18-06-2026

          Laatst bijgewerkt NHG: 13-10-2025

          Disclaimer

          Deze tekst is geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, is de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

          Thuisarts.nl

          De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

          Thuisarts.nl

          Informatie wordt bijgewerkt: