Prikkelbaredarmsyndroom

Prikkelbaredarmsyndroom

naar klachten & ziektes

Prikkelbaredarmsyndroom

Wat is prikkelbaredarmsyndroom?

We spreken van het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) wanneer iemand regelmatig buikklachten en problemen met de ontlasting heeft. De pijn zit vaak op wisselende plekken in de buik.

Een syndroom is een groep van klachten die vaak samen optreden.

Prikkelbare darmsyndroom

Hoe klachten van een prikkelbare darm ontstaan is niet duidelijk. Het lijkt er op dat bij PDS de hersenen extra alert zijn voor wat er in de darmen gebeurt. Prikkels in de darmen worden direct door uw hersenen opgemerkt. Uw darm lijkt extra gevoelig en beweeglijk.

Na een darminfectie (buikgriep) kunnen de klachten verergeren.

Bij sommige mensen lijken de darmen sterk te reageren op prikkels, zoals drukte of spanningen. Wanneer de PDS-klachten verergeren, kan dat erop wijzen dat een bepaalde situatie stressvol is.

Kijk voor meer informatie over Prikkelbaredarmsyndroom op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik prikkelbaredarmsyndroom?

Bij een prikkelbare darm kunnen de volgende klachten gedurende jaren regelmatig terugkomen:

  • buikpijn; bij de één een vervelend of opgeblazen gevoel in de buik, bij de ander heftige buikkrampen;
  • de pijn kan overal in de buik zitten en wisselen van plek;
  • de klachten kunnen verminderen nadat u ontlasting heeft gehad;
  • onregelmatige ontlasting in de vorm van verstopping, diarree of een afwisseling van beide.

Andere klachten die erbij kunnen horen:

  • moeheid, misselijkheid, winderigheid of een gespannen gevoel in de buik;
  • ergere of minder klachten na het eten of na de ontlasting;
  • een vervelend gevoel of pijn in de maag en/of slokdarm, pijn of een naar gevoel bij het plassen, problemen met plassen, rugpijn of spier- en gewrichtsklachten.

De klachten verschillen per persoon. Sommige mensen hebben weinig klachten en kunnen er goed mee leven. Anderen hebben soms zulke heftige klachten dat ze hun dagelijkse bezigheden tijdelijk moeten onderbreken.

Hoe de klachten verlopen is moeilijk te voorspellen. Soms zijn er langere perioden geen of weinig klachten, soms kunnen de klachten ineens heel heftig zijn.

Kijk voor meer informatie over Prikkelbaredarmsyndroom op www.thuisarts.nl

Kan ik er zelf iets tegen doen?

    Als u zich zorgen maakt over uw klachten, dan is het goed om hierover te praten. Ongerustheid kan ervoor zorgen dat uw klachten verergeren en uw ongerustheid verder toeneemt. De klachten en de zorgen hierover versterken elkaar. Samen met uw huisarts bekijkt u of dit een rol speelt. U bespreekt dan ook hoe u de opeenvolging van ongerustheid en klachten zelf kunt doorbreken.

    Voorkom vermijdingsgedrag

    Probeer vermijdingsgedrag te verminderen. Als u bijvoorbeeld niet naar bijeenkomsten gaat omdat u niet zeker weet of daar wel een goed toilet in de buurt is, dan mist u misschien nuttige bijeenkomsten of gezellige feestjes die u juist wat afleiding kunnen geven. Als u gestrest raakt wanneer u naar een onbekende omgeving moet, dan kunnen PDS-klachten verergeren. Probeer of u toch wat meer van die bijeenkomsten kunt meemaken. Bouw het op door bijvoorbeeld met iemand af te spreken dat u maar een halfuurtje naar een feest gaat. Durf gerust te vragen of er ergens, weg van alle drukte, een toilet is waar u zo nodig even naartoe kunt.

    Verminder stress

    Pak stress aan. Zoals bij bijna elke ziekte kunnen stress en de klachten elkaar versterken. Bedenk waar de stress vandaan komt. Bespreek het met uw huisarts. Maak eventueel vooraf een dagboekje: schrijf op wanneer u spanningen of stress voelt en waar het minder van wordt.

    Eet gezond

    Ook voor mensen met PDS is het belangrijk om volwaardige voeding te nemen. Veel patiënten met PDS vertellen dat ze bepaalde voedingsmiddelen vermijden omdat ze merken dat die bij hen meer klachten geven. Ze nemen bijvoorbeeld geen kool, paprika, peulvruchten, ui, koolzuur, melkproducten, koffie, suiker, zoetstoffen, vet of citrusvruchten. Of het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen de klachten vermindert, is tot nu toe niet wetenschappelijk bewezen. Zodra u bepaalde voedingsmiddelen niet meer neemt, is het verstandig om eens met een diëtist te bespreken of en hoe u toch genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt. Een evenwichtig eetpatroon met minstens drie maaltijden per dag is ook voor patiënten met PDS van belang. Daarbij is het belangrijk om voldoende oplosbare vezels (vooral vezels uit groente en fruit) binnen te krijgen en genoeg te drinken.

    Beweeg voldoende

    Zes van de tien mensen met PDS zeggen dat niet al te inspannende regelmatige beweging de buikpijn en darmklachten vermindert. Kijk eens hoe het zit met uw dagelijkse beweging thuis, op school of op uw werk. Als u weinig beweegt, probeer dan eens of u af en toe wat kunt gaan wandelen. Kijk wat dat met uw klachten doet. Stop niet bij de eerste buikkramp maar probeer voorzichtig verder te bouwen aan uw gezondheid.

    Kijk voor meer informatie over Prikkelbaredarmsyndroom op www.thuisarts.nl

    In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

    Bel de huisartsenpraktijk:

    • als u bloed of slijm verliest met de ontlasting;
    • als uw ontlastingspatroon opeens anders wordt dan u gewend bent;
    • als u onbedoeld veel afvalt.

    Deze klachten horen niet bij PDS en er kan dan wat anders aan de hand zijn.

    Kijk voor meer informatie over Prikkelbaredarmsyndroom op www.thuisarts.nl

    Wat kan de apotheker voor mij doen?

    Algemeen

    Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

    • Receptcontrole

    De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

    • Overzicht van uw medicijnen

    Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

    • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

    Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

    • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

    Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

    • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

    De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

    • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

    Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

    • Medicatiebeoordeling

    Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

    • Zelfzorg

    Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

    • Bezorgservice

    Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

    Welke medicijnen worden gebruikt bij prikkelbaredarmsyndroom?

    Mebeverine
    Mebeverine verslapt de spieren van met name de dikke darm, zodat deze zich minder hard samenknijpt. Hierdoor verminderen de darmkrampen. Tevens zou het winderigheid, verstopping, dunne ontlasting, een opgezette buik en maagklachten laten afnemen. Het effect is gering.

    Scopolaminebutyl tabletten of zetpillen
    Als mebeverine niet werkt kan de arts scopolaminebutyl proberen. Scopolaminebutyl heft de verkramping op van de darmen op. De tablet en zetpil werken rechtstreeks in de darmen en hoeven dus niet eerst in het bloed te worden opgenomen.

    De werking begint na een paar uur. Het effect houdt 5 tot 8 uur aan. Als de werking te lang op zich laat wachten kan de arts ook een injectie met scopolaminebutyl toedienen.

    Linaclotide
    Als bij het prikkelbaredarmsyndroom ook verstopping bestaat, kan de arts linaclotide voorschrijven. Dit medicijn bevordert de darmbewegingen waardoor het laxerend werkt. Ook vermindert het de pijn in de darmen. Het effect is meestal binnen 1 tot 4 weken merkbaar.

    Laatst bijgewerkt KNMP: 17-10-2016
    Laatst bijgewerkt NHG: 03-04-2014

    Disclaimer

    De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

    Thuisarts.nl

    De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

    Naar thuisarts.nl

    Vraag het de webapotheker

    Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

    Vraag het de webapotheker

    Apotheek.nl gebruikt cookies om het surfgedrag op de website te analyseren.