Botontkalking

Botontkalking

Trefwoord
naar klachten & ziektes

Botontkalking

vergroot
terug naar boven

Wat is botontkalking?

  • Wanneer u ouder bent dan 50 jaar is de kans op een botbreuk groter nadat u eerder iets gebroken heeft of wanneer u botontkalking (osteoporose) heeft.
  • Met het ouder worden, worden uw botten brozer. Bij sommige mensen worden de botten erg breekbaar. We noemen dat botontkalking of osteoporose.
  • Ieder jaar krijgen ongeveer 80.000 mensen die ouder zijn dan 50 jaar een botbreuk. Vaak komt die botbreuk door botontkalking.
  • Botbreuken en botontkalking komen bij vrouwen vaker voor dan bij mannen. Vooral boven de 65 jaar neemt de kans op botontkalking en botbreuken sterk toe.
  • Toch komen de meeste botbreuken voor bij mensen die geen botontkalking hebben. Het gaat dan vaak om sport- of verkeersongevallen met zo’n kracht dat ook een gezond en stevig bot kan breken.
Normale botgroei

In uw botten wordt voortdurend nieuw botweefsel aangemaakt en oud botweefsel afgebroken. Het is als een muur waarin telkens oude stenen worden vervangen door nieuwe. Bij een kind in de groei wordt meer botweefsel aangemaakt dan afgebroken. Op oudere leeftijd wordt meer botweefsel afgebroken. Voor de stevigheid van uw botten blijft het gedurende uw hele leven belangrijk dat u:

  • veel beweegt (ten minste een halfuur per dag);
  • goede voeding heeft (met bijvoorbeeld 4 eenheden zuivel per dag om voldoende kalk binnen te krijgen);
  • dagelijks een kwartier tot een halfuur naar buiten gaat en in het daglicht komt (met tenminste het gezicht en de handen onbedekt) zodat uw huid voldoende vitamine D kan aanmaken.
Botontkalking

Botontkalking (osteoporose) ontstaat als er meer bot wordt afgebroken dan wordt aangemaakt.

Mogelijke oorzaken zijn:

  • onvoldoende lichaamsbeweging;
  • te weinig kalk (calcium) in de voeding;
  • te weinig buitenkomen overdag (zonlicht);
  • hormonale veranderingen bij vrouwen in de overgang (het bot wordt sneller afgebroken);
  • bepaalde ziekten (bijvoorbeeld van de schildklier);
  • medicijnen (langdurig dagelijks gebruik van prednison).
Kijk voor meer informatie over Botontkalking op www.thuisarts.nl

Hoe herken ik botontkalking?

  • Botontkalking geeft zelf geen klachten. U heeft wel meer kans dat u iets breekt.
  • Botbreuken door botontkalking komen meestal pas voor op hogere leeftijd.
  • Zo kan er een ruggenwervel breken en/of inzakken, waardoor u krommer of kleiner wordt.
  • Een ingezakte wervel geeft zelden pijn. Een gebroken wervel kan wel pijn doen. Soms kunt u daardoor tijdelijk minder doen.
  • Lagerugpijn wordt zelden door botontkalking veroorzaakt.
Kijk voor meer informatie over Botontkalking op www.thuisarts.nl

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Algemeen

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij botontkalking?

Calcium
Calcium (kalk) zorgt voor een toename van de hoeveelheid calcium in uw bloed. Hierdoor is er meer kalk beschikbaar voor de voortdurende botaanmaak, zodat de kans op botbreuken vermindert. Voorbeeld is calciumcarbonaat en calciumcarbonaat met calciumlactogluconaat.

Colecalciferol (vitamine D)
Colecalciferol ofwel vitamine D, zorgt voor de opname van kalk uit het voedsel. Kalk is nodig voor een goede opbouw van botten. Vitamine D moet worden gecombineerd met voldoende calcium (kalk). Hierdoor wordt de kans op botbreuken verminderd.

Bisfosfonaten
Bisfosfonaten zijn middelen die zich binden aan het calcium in het bot en hierdoor de afbraak van het bot remmen. Doordat de botten worden versterkt zal de kans op botbreuken afnemen. Voorbeelden zijn alendroninezuur, clodroninezuur, ibandroninezuur, pamidroninezuur, risedroninezuur en zoledroninezuur.
Bisfosfonaten worden ook gebruikt in combinatie met calciumcarbonaat. Calciumcarbonaat zorgt voor een toename van de hoeveelheid calcium (kalk) in het bloed. Hierdoor is er meer calcium beschikbaar voor de voortdurende botaanmaak. Voorbeeld is risedroninezuur met calciumcarbonaat.

Oestrogeenhormonen
Oestrogenen zijn vrouwelijke geslachtshormonen. Bij vrouwen wordt bot na de overgang sneller afgebroken, door de verminderde aanmaak van oestrogenen. Hierdoor kunnen de botten brozer worden. De geneesmiddelen met oestrogeenhormonen vullen de hoeveelheid oestrogenen in het lichaam aan. Hierdoor worden de botten steviger en zal de kans op botbreuken verminderen.
Oestrogeenhormonen kunnen alleen worden gegeven, of in combinatie met progestageen-hormonen.

  • Middelen met alleen oestrogeenhormonen worden gegeven aan vrouwen die geen baarmoeder meer hebben en daardoor een verminderde productie van oestrogeenhormonen hebben. Het is verkrijgbaar in gewone tabletten, pleisters en implantatietabletten. Pleisters en implantatietabletten geven gedurende een bepaalde tijd estradiol af aan het lichaam. Voorbeelden zijn estradiol pleister, estradiol tabletten, estradiol implantatietabletten en geconjugeerde oestrogenen.
  • De progestageenhormonen voorkomen dat het baarmoederslijmvlies bovenmatig gaat groeien. De combinatie van oestrogenen met progestagenen wordt gegeven aan vrouwen na de menopauze, die hun baarmoeder nog hebben. Voorbeeld van een middel met alleen progestagenen: dydrogesteron. Deze wordt bij botontkalking gebruikt in combinatie met bovenstaande middelen met alleen oestrogeenhormonen. Voorbeelden van middelen met een combinatie van oestrogeen- en progestageenhormonen: estradiol met dydrogesteron en estradiol met norethisteron.

Selectieve Estrogen Receptor Modulatoren (SERM`s)
SERM's hebben voor een deel dezelfde werking als vrouwelijke oestrogeenhormonen, maar werken ook juist gedeeltelijk tegen vrouwelijke hormonen. Net als oestrogenen remmen ze de botafbraak en versterken de botten zodat de kans op botbreuken vermindert. Maar in tegenstelling tot oestrogenen remt het juist de groei van borstweefsel. Ze woren vaak samen gebruikt met calcium (kalk) en vitamine D. Voorbeelden zijn bazedoxifeen en raloxifeen.

Denosumab
Denosumab bindt zich aan de cellen in het bot die de botafbraak verzorgen. Hierdoor worden ze geremd en wordt het bot minder afgebroken. De botten worden hierdoor steviger. Hierdoor heeft u minder kans op botbreuken. Als andere middelen niet voldoende helpen om botbreuken te voorkomen, en er ontstaat een nieuwe botbreuk, dan kan de arts denosumab, samen met calcium en vitamine D, voorschrijven.

Teriparatide
Teriparatide lijkt sterk op het hormoon van de bijschildklier dat parathormoon of PTH wordt genoemd. Dit hormoon stimuleert de opname van calcium uit de darm en de vorming van nieuwe botcellen. Teriparatide werkt op dezelfde manier. Door het samen met een voldoende hoeveelheid calcium (kalk) en vitamine D te gebruiken worden uw botten sterker. U heeft minder kans op een botbreuk.

Strontiumranelaat
Strontiumranelaat stimuleert de botaanmaak en vermindert de botafbraak. Doordat de botten worden versterkt zal de kans op botbreuken afnemen. Het wordt alleen gebruikt bij zeer ernstige botontkalking.

Laatst bijgewerkt KNMP: 18-06-2018
Laatst bijgewerkt NHG: 01-10-2012

Disclaimer

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De onderdelen over de medicijnen die bij de aandoening kunnen worden gebruikt en over wat de apotheker voor u kan doen, zijn geschreven door het Geneesmiddel Informatie Centrum van de KNMP. Hoewel bij het opstellen van de tekst uiterste zorgvuldigheid is betracht, zijn het NHG en de KNMP niet aansprakelijk voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien uit enige onjuistheid in deze tekst.

Thuisarts.nl

De informatie over bovenstaande aandoening is geschreven door het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Wilt u meer lezen over deze of andere aandoeningen? Ga dan naar www.thuisarts.nl

Naar thuisarts.nl

Vraag het de webapotheker

Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Vraag Hypotheker Vraag het de webapotheker
Barcode Scanner Logo Gelukt. We hebben uw medicijn gevonden!
Scan uw medicijn

Plaats de streepjescode binnen het kader. De streepjescode staat op de verpakking van uw medicijn.

Plaats de streepjescode in het kader. De code kunt u vinden op de verpakking. De barcodescanner werkt alleen met medicatie van een apotheek.

Barcode Scanner Logo
Gelukt
We hebben meerdere medicijnteksten gevonden. Bekijk hieronder de gevonden resultaten.
Barcode Scanner Logo
Helaas
Het scannen van de barcode is niet gelukt.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord
Barcode Scanner Logo
Helaas
De barcode is niet bekend. Staan er meerdere streepjescodes op de verpakking van uw medicijn? Dan kan het zijn dat u de verkeerde streepjescode heeft gescand.
Barcode Scanner Logo
Probeer het opnieuw
Of zoek handmatig naar uw medicijn
Medicijn, klacht, ziekte of trefwoord